Home Antropometria Kraniometria oraz Cefalometria Wskaźnik główny (cefaliczny albo szerokościowo-długościowy)

Wskaźnik główny (cefaliczny albo szerokościowo-długościowy)

Wskaźnik szerokościowo-długościowy (główny albo cefaliczny) - oblicza się go dzieląc szerokość czaszki (eu-eu) w milimetrach przez jej długość (g-op) (też w mm). Potem mnożąc wynik przez 100. Wartości od poniżej 65 do 99.

wskaźnik cefaliczny

cefaliczny

Wskaźnik mierzony się go na głowach  osobników żywych.  Najbardziej klasyczne ujęcie.

 Klasyfikacja Sallera Mężczyźni Kobiety
1) hyperdolichocephalus (hyperdolichocefaliczna - bardzo długa) x  - 70.9 x - 71.9
2) dolichocephalus (dolichocefaliczna - długa) 71.0 - 75.9 72.0 - 76.9
3) mesocephalus (mezocefaliczna - pośrednia 76.0 - 80.9 77.0 - 81.9
4) brachycephalus (brachycefaliczna - krótka) 81.0 - 85.4 82.0 - 86.4
5) hyperbrachycephalus (hyperbrachycefaliczna - bardzo krótka) 85.5 - 90.0 86.5 - 91.9
6) ultrabrachycephalus (ultrabrachycefaliczna - wybitnie krótka) 91.0 - x 92.0 - x

 

Podział według polskiej szkoły antropologicznej. Używany jest w opisach typów kierunku morfologiczno-porównawczego na tej stronie:

Sam podział na główne zakresy był stosowany zarówno w pracach antropologów z kierunku Czekanowskiego, jak i Michalskiego. Dokładny podziałn a podzakresy podaję za Michalskim.

Podział wspólny dla obu płci

głowa długa (dolichocefaliczna)
skrajnie długa x - 66.9
wybitnie długa 67 -69.9
bardzo długa 70 - 72,9
długa 73 - 74,9
dość długa 75 - 76,9
głowa pośrednia (mezocefaliczna)

wydłużona

(długawa / sub-dolichocefaliczna)

77 - 79.9

krótkawa

(średnia / sub-brachycefaliczna)

80 - 82.9
głowa krótka (brachycefaliczna)
dość krótka 83 - 84.9
krótka 85 - 86.9
bardzo krótka 87 - 89.0
wybitnie krótka 90 - 93.9
skrajnie krótka 94 - x

Zobacz też: Wymiary głowy [g-op] i [eu-eu] - podział na zakresy

 

Bardzo podobny był podział według systemu harvardzkiego (Harvard System):

podany za: Hooton A.E., Up from the Ape, 1946, używany w amerykańskiej antropologii obok Keitha.

  • głowa dolichocefaliczna: x - 76.5
  • głowa mezocefaliczna: 76.6 - 82.5
  • głowa brachycefaliczna: 82.6-x

Podział wedlug tzw. Keith's System:

podany za: Hooton A.E., Up from the Ape, 1946, używany w amerykańskiej antropologii obok podziału według systemu harvadzkiego

  • głowa ultradolichocefaliczna: x - 70
  • głowa dolichocefaliczna: 70.1 - 75
  • głowa mezocefaliczna: 75.1 - 79.9
  • głowa brachycefaliczna: 80 - 84.9
  • głowa ultrabrachycefaliczna: 85 - x

 

Niektórzy antropolodzy używali jeszcze innych podziałów:

R. Biasutti - również zbliżony do podziału stosowanego w polskiej antropologii i systemu harvardzkiego

  • głowa długa x-75,9
  • głowa średnia 76-82,9
  • głowa krótka 83-x

B. Lundman

  • głowa długa x-79
  • głowa pośrednia 80-82
  • głowa krótka 83-x

 

Wskaźnik mierzony na czaszkach jest o jeden punkt mniejszy. Nazywa się go  wtedy wskaźnikiem czaszkowym

Często do czaszek również używa się w wielu pracach określenia wskaźnik cefaliczny tak jak do głowy. Ale bardziej poprawnie z logicznego punktu widzenia to kraniczny czy kranialny, a najlepiej oczywiście czaszkowy.

 Klasyfikacja Garsona

  • ultradolichokranius: x - 64.9
  • hyperdolichokranius: 65 - 69.9
  • dolichokranius: 70.0 - 74.9
  • mesokranius: 75.0 - 79.9
  • brachykranius: 80.0 - 84.9
  • hyperbrachykranius: 85.0 - 89.9
  • ultrabrachykranius: 90.0 - x

 W polskiej antropologii używano poniższej skali. Dokłądny podział na zakresy za Michalskim.

Podział wspólny dla obu płci

czaszka długa (dolichokraniczna)

  • bardzo długa: x - 71,9
  • długa: 72 - 75.9

czaszka pośrednia (mezokraniczna)

  • wydłużona: 76.0 - 78.9
  • krótkawa: 79.0 - 81.9

czaszka krótka (brachykraniczna)

  • krótka: 82.0 - 85.9
  • bardzo krótka: 86 - x

 

Przykład 1. Piontek J., Biologia populacji pradziejowych, 1990

Czaszka krótka (brachykraniczna),  pośrednia (mezokraniczna) i długa (dolichokraniczna)

indeks-cefaliczny


  Na podstawie:

 

  1. Kapica Z., Studia nad zmiennością wybranych właściowości taksonomiczno-antropometrycznych w kategoriach wieku dojrzałego [w:] Acta Universitatis Lodziensis, Folia Zoologica et Anthropologica, 1, 1981, 3-15
  2. Kapica Z., Szkice z antropologii historycznej Polski i ziem ościennych: Serie neolityczne, Tom 1, 1958
  3. Malinowski A., Bożiłow W., Podstawy antropometrii. Metody, techniki, normy, 1997.
  4. Michalski I., Charakterystyka antropologiczna ludności dorzecza Kwilu, 1957
  5. Michalski I., Struktura Antropologiczna Polski, 1949

Menu portalu