Typ litoralny

W indywidualnej typologii rasowej Czekanowskiego typ mieszany rasy śródziemnomorskiej i armenoidalnej. Typ litoralny oznaczany był jako ρ (χε). 

Zobacz też - podstawowe różnice między indywidualnymi typami rasowymi, a rasami geograficznymi

Charakterystyka antropologiczna typu litoralnego ρ (χε):

- Główne cechy:

  • wzrost średni
  • budowa raczej przysadzista
  • głowa mezocefaliczna / dolichocefaliczna (x-82)
  • twarz średnio szeroka, owalna
  • nos wąski, profil nosa prosty, rzadziej wypukły
  • pigmentacja oczu i włosów ciemna
  • skóra śniada

- wzrost:

  • wzrost średni, wyższy od typu śródziemnomorskiego, przeciętnie 165 cm (165-170) - średni wzrost odpowiada realiom sprzed kilkudziesięciu lat, obecnie w związku z jego podwyższeniem w całej populacji, jest na pewno wyższy

budowa:

  • budowa ciała: nie tak harmonijna jak u śródziemnomorskiego, raczej przysadzista
  • tułów dość długi
  • kończyny krótkie
  • stopy długie i dość szerokie, o dość wysokim podbiciu

głowa / czaszka:

oczodoły:

twarz:

nos:

  • wskaźnik nosowy: nos dość wąski, dla głowy  65 (64-68); dla czaszki średnio 50
  • z reguły nieco szerszy niz u rasy śródziemnomorskiej, mięsisty,
  • o szerokawej nasadzie
  • niezbyt wąski grzbiet
  • o profilu prostym, niekiedy jednak wypukłym lub orlim
  • otwór nosowy czaszki dość niski i szeroki

górna szczęka / żuchwa:

  • szczęka górna jest szeroka
  • żuchwa jest wysoka i w ogóle większa niż u rasy śródziemnomorskiej
  • szerokość żuchwy [go-go] średnio  107 mm
  • wskaźnik jarzmowo-żuchwowy średnio 76

usta:

oczy:

włosy:

skóra:

uwłosienie:

Występowanie:

Obszar jego występowania stanowią kraje śródziemnomorskie wraz ze wschodnią częścią półwyspu Bałkańskiego (Bułgaria, Rumunia, Mołdawia). Ponadto jest licznie reprezentowany w regionach położonych na północ od Morza Czarnego (południowa część Ukrainy i Rosji).

 

BIBLIOGRAFIA:

  1. Czekanowski J., Człowiek w czasie i przestrzeni, 1967
  2. Czekanowski J., Polska-Słowiańszczyzna. Perspektywy antropologiczne, 1948
  3. Czekanowski J., Zarys antropologii Polski, 1930
  4. Mydlarski J., Rasa [w:] red. Czekanowski J., Człowiek, jego rasy i życie, 1939
  5. Piontek J., Klasyfikacje gatunku ludzkiego [w:] red. Malinowski A. i Strzałko J., Antropologia, 1985

Odpowiedniki w innych typologiach:

Warto podkreślić że poniższa charakterystyka opiera się głównie na opisach i danych Stanisława Klimka, zamieszczonych przez Czekanowskiego w najbardziej rozbudowanej formie w Zarysie antropologii Polski [1930] i potem tylko powtarzanych w następnych jego pracach w skróconej postaci.

 

Przykład 1. Czekanowski J., Zarys Antropologii Polski, 1930

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost: 168; wskaźnik główny: 80.4; twarzowy całkowity: 83.7; górnotwarzowy: 48.9; nosowy: 63.8; czołowo-ciemieniowy: 68.0; czołowo-jarzmowy: 75.2; jarzmowo-żuchwowy: 77.3;  potylicy: 87.8; czołowo-potyliczny: 77.4; kolor skóry - jasny;  kolor oczu - 4; kolor włosów - ciemne

długość głowy: 194 mm; szerokość głowy: 156 mm; szerokość potylicy [ms-ms]: 137 mm; najmniejsza szerokość czoła [ft-ft]: 106 mm; szerokość twarzy:141 mm; szerokość żuchwy [go-go]: 109 mm; wysokość twarzy [n-gn]: 118 mm;

Typ litoralny ρ - Polska

typ litoralny

 

Przykład 2. Mydlarski J., Rasa [w:] red. Czekanowski J., Człowiek, jego rasy i życie, 1939

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wskaźnik główny 81; wskaźnik twarzy całkowity - 82; wskaźnik nosowy - 55;  kolor oczu - ciemne (3 jasny odcień); kolor włosów - ciemne (T)

Typ litoralny ρ - Polska

Typ litoralny

 

Przykład 3. Mydlarski J., Rasa [w:] red. Czekanowski J., Człowiek, jego rasy i życie, 1939

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wskaźnik główny 83; wskaźnik twarzy całkowity - 83; wskaźnik nosowy - 57;  kolor oczu - piwne (5); kolor włosów - ciemne (T)

Typ litoralny ρ - Polska

Typ litoralny

 

Przykład 4. Czekanowski J., Człowiek w czasie i przestrzeni, 1934

Typ litoralny ρ

typ litoralny (littoral type)

 

Menu portalu