Typ północno-zachodni

W indywidualnej typologii rasowej Czekanowskiego typ mieszany rasy nordycznej i śródziemnomorskiej. Oznaczany symbolem ι (αε).

Zobacz też - podstawowe różnice między indywidualnymi typami rasowymi, a rasami geograficznymi

Charakterystyka antropologiczna typu północno-zachodniego ι (αε):

- Główne cechy:

  • wzrost wysoki
  • budowa różna, często silniejsza niż u rasy nordycznej
  • głowa mezocefaliczna, przeważnie węższa niż u rasy nordycznej
  • twarz i nos często trochę szersze niż u rasy nordycznej
  • profil nosa zwykle prosty, rzadko orli
  • pigmentacja oczu, włosów i skóry zróżnicowana, ale generalnie ciemniejsza niż u rasy nordycznej i bardzo często dysharmonijna (ciemne włosy/ jasne oczy)

wzrost:

  • wzrost wysoki o dużej skali wahań, średnio 167 cm - średni wzrost odpowiada realiom sprzed kilkudziesięciu lat, obecnie w związku z jego podwyższeniem w całej populacji, jest na pewno wyższy

budowa:

  • budowa ciała: zdają się wykazywać dużą skalę zmienności, generalnie silniejsza niż u rasy nordycznej (leptosomatyczno-atletyczna)
  • kończyny długie

głowa / czaszkat:

oczodoły:

twarz:

  • budowa twarzy: zasadniczo dość szeroka, ale uderzająca jest tu nie szerokość jarzmowa, a szczęki górnej, z dość niską górną częścią twarzy (wskaźnik górnotwarzowy przeważnie nie przekracza 52) łączy się wysoka, silna, nieco w tył cofnięta żuchwa, także całość kształtu twarzy, ujęta wskaźnikiem morfologicznym twarzy, robi wrażenie wąskiej (średnio 90), wyraźna dysharmonia zachodzi tu między wysokością twarz górnawą górną, a wysokością żuchwy
  • szerokość twarzy: średnio138 mm;
  • wysokość twarzy [n-gn]: średnio 125 mm;
  • rysy twarzy są nieco cięższe i nie tak wyraziste jak u rasy nordycznej
  • kości policzkowe niewystające

nos:

  • nos jest często zbyt krótki (wskaźnik nosowy średnio 65), dostosowany do niskiej części górnotwarzowej, wyraźnie nie zharmonizowany z całkowitą wysokością twarzy;ogólny kształt nosa może być różny, tak wąski jak i szeroki,
  • nasada nosa szeroka i dość wysoka
  • dość szeroki grzbiet nosa
  • w profilu zwykle prosty, rzadko zaś orli

górna szczęka / żuchwa:

  • żuchwa duża, wysoka i ciężka, oraz bardzo szeroka
  • szerokość żuchwy [go-go]: średnio 103 mm
  • wskaźnik jarzmowo-żuchwowy średnio 75
  • podbródek kątowaty

usta:

  • usta dość szerokie
  • wargi cienkie

oczy:

  • kolor oczu: oczy o dużej skali wahań kolorów (2 - 16), szare lub zielonawe, dość często też w piwnych odcieniach
  • szpara oczna pozioma

włosy:

ogólne uwagi do pigmentacji:

  • zarówno barwa włosów jak i oczu może być różna, wahająca się między granicami zakreślonymi przez obie rasy macierzyste; częsta jest dysharmonia pigmentacyjna, mianowicie jasne oczy skojarzone są z ciemny włosami lub rzadko odwrotnie. Występuje też silna tendencja do zespolenia jasnej, piegowatej skóry z jaskraworudymi włosami

skóra:

  • kolor skóry: biała (wtedy niekiedy piegowata) lub śniada
  • grubsza niż u rasy nordycznej, brak jej więc często zabarwienia różowego

Występowanie:

Ma być licznie reprezenetowany w Irlandii, Walii i na północno-zachodnim wybrzeżu Europy. Obecny też w Polsce jako najczęstszy typ mieszany rasy śródziemnomorskiej.

BIBLIOGRAFIA:

  1. Czekanowski J., Człowiek w czasie i przestrzeni, 1967
  2. Czekanowski J., Polska-Słowiańszczyzna. Perspektywy antropologiczne, 1948
  3. Czekanowsi J., Zarys antropologii Polski, 1930
  4. Mydlarski J., Rasa [w:] red. Czekanowski J., Człowiek, jego rasy i życie, 1939
  5. Piontek J., Klasyfikacje gatunku ludzkiego [w:] red. Malinowski A. i Strzałko J., Antropologia, 1985

odpowiedniki w innych typologiach:

Warto podkreślić że poniższa charakterystyka opiera się głównie na opisach i danych Stanisława Klimka, zamieszczonych przez Czekanowskiego w najbardziej rozbudowanej formie w Zarysie antropologii Polski [1930] i potem tylko powtarzanych w następnych jego pracach w skróconej postaci.

 

Przykład 1. Czekanowski J., Zarys Antropologii Polski, 1930

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost: 169.4; wskaźnik główny: 79.2; twarzowy całkowity: 95.7; górnotwarzowy: 53.6; nosowy: 60.0; czołowo-ciemieniowy: 73.0; czołowo-jarzmowy: 80.4; jarzmowo-żuchwowy:73.9; potylicy: 81.6; czołowo-potyliczny: 89.5; kolor skóry - jasna;  kolor oczu - 4; kolor włosów - szatynowe

długość głowy: 192 mm; szerokość głowy: 152 mm; szerokość potylicy [ms-ms]: 124 mm; najmniejsza szerokość czoła [ft-ft]: 111 mm; szerokość twarzy:138 mm; szerokość żuchwy [go-go]: 102 mm; wysokość twarzy [n-gn]: 132 mm;

Typ północno-zachodni ι (αε) - Polska

typ północno-zachodni

 

Przykład 2. Mydlarski J., Rasa [w:] red. Czekanowski J., Człowiek, jego rasy i życie, 1939

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wskaźnik główny 75; wskaźnik twarzy całkowity - 100; wskaźnik nosowy - 54;  kolor oczu - piwnozielonawe (7); kolor włosów - ciemne (T)

Typ północno-zachodni ι (αε) - Polska

typ północno-zachodni

 

Przykład 3. Mydlarski J., Rasa [w:] red. Czekanowski J., Człowiek, jego rasy i życie, 1939

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wskaźnik główny 79; wskaźnik twarzy całkowity - 86; wskaźnik nosowy - 71;  kolor oczu - jasne (11); kolor włosów - ciemne (V)

Typ północno-zachodni ι (αε) - Polska

typ północno-zachodni

 

Przykład 4. Czekanowski J., Zarys Antropologii Polski, 1930

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost: 172.0; wskaźnik główny: 75.9; twarzowy całkowity: 91.4; górnotwarzowy: 50.4; nosowy: 61.4; czołowo-ciemieniowy: 72.9; czołowo-jarzmowy: 79.1; jarzmowo-żuchwowy: 74.1; potylicy: 84.1; czołowo-potyliczny: 86.6; kolor skóry - śniada;  kolor oczu - 7 (ciemnozielonawe); kolor włosów - ciemno-szatynowe

długość głowy: 199 mm; szerokość głowy: 151 mm; szerokość potylicy [ms-ms]: 127 mm; najmniejsza szerokość czoła [ft-ft]: 110 mm; szerokość twarzy:139 mm; szerokość żuchwy [go-go]: 103 mm; wysokość twarzy [n-gn]: 127 mm;

Typ północno-zachodni ι (αε) - Polska

 typ północno-zachodni

 

Przykład 5. Mydlarski J., Rasa [w:] red. Czekanowski J., Człowiek, jego rasy i życie, 1939

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wskaźnik główny 81; wskaźnik twarzy całkowity - 88; wskaźnik nosowy - 58;  kolor oczu - piwne (4); kolor włosów - ciemnoblond (Q)

odwrotna dysharmonia w pigmentacji (ciemne oczy / jasne włosy)

Typ północno-zachodni ι (αε) - Polska

typ północno-zachodni

 

Przykład 6. Stęślicka W., Powstanie odmian ludzkich, 1963

Typ północno-zachodni ι (αε)

typ północno-zachodni

 

Przykład 7.  Czekanowski J., Człowiek w czasie i przestrzeni, 1967

Polka

Typ północno-zachodni ι (αε)

typ północno-zachodni

 

Przykład 8.  Czekanowski J., Człowiek w czasie i przestrzeni, 1934

Typ północno-zachodni ι (αε)

typ północno-zachodni

 

Przykład 9.  Czekanowski J., Człowiek w czasie i przestrzeni, 1934

Typ północno-zachodni

typ polnocno-zachodni

 

Menu portalu