Rasa laponoidalna (L) - wariant azjatycki

Jedna z ras (typów elementarnych) w typologii indywidualnej kierunku morfologiczno-porównawczego. Rasa laponoidalna (względnie typ elementarny laponoidalny) oznacza się symbolem L. Przejście odmiany białej do żółtej. In English: Lapponoid race (L).

Uwaga: nie nalezy mylić tegj rasy z tak samo nazywającym się typem rasowym z antropologii sowieckiej. Ograniczonym terytorialnie do okolic Uralu i północnej Skandynawii.

Zobacz też - podstawowe różnice między indywidualnymi typami rasowymi, a rasami geograficznymi

Objaśnienia do poniższych danych:

  1. ♂ - mężczyźni, w tym samym nawiasie po przecinku liczebność badanej próby
  2. ♀ - kobiety, jak wyżej
  3. w nawiasach po średnich podane zakresy zmienności (min - max)
  4. Najważniejsze zakresy zmienności, służące do różnicowania z innymi typami, podane są w sekcji "Główne cechy". Podane w dalszym opisie średnie dla cech mają znaczenie informacyjne.

Cechy charakterystyczne rasy laponoidalnej (L):

Ogólna charakterystyka:

Główne cechy:

  • wzrost niski lub średni (x-169)
  • budowa krępa
  • głowa brachycefaliczna (wskaźnik główny 83-x) czaszka mała, mezomorficzna, niezbyt silnie urzeźbiona, o sferoidalnym konturze; skronie wypukłe; czoło proste do wypukłego
  • wysokość głowy średnia  i słabo wysklepiona
  • twarz płaskawa, okrągława; szeroka, (wsk. twarzowy x-83); mezo-ortognatyczna; kości policzkowe wystające na boki i do przodu; rysy twarzy miękkie; policzki pełne, z grubą warstwą podściółki tłuszczowej
  • nos średnio szeroki do szerokiego (wsk. nosowy 70-x); mało wydatny; profil z reguły wklęsły lub falisto-wklęsły lub prosty; koniuszek zaokrąglony i zadarty;  nasada i grzbiet szerokie; nieostra krawędź otworu gruszkowatego nosa
  • oczodoły niskie (wsk. oczodołowy x-82), małe
  • kolor oczu: ciemne (1-6), z rzadka piwnozielonawe (7)
  • oprawa oka: szpara oczna często ukośna; silna fałda powiekowa, często fałda mongolska w różnych stopniach (w wariancie europejskim bardzo rzadka, w azjatyckim dość częsta)
  • kolor włosów: ciemne (T-Y)
  • kształt włosów:  proste, sztywne
  • kolor skóry: płowa do żółtośniadej
  • zarost i owłosienie ciała: słabe

Cechy dyskwalifikujące danego osobnika jako przedstawiciela tego typu (mimo posiadania innych wyżej wymienionych):

Frakcje:

  • Frakcja centralna (Ll) - wzrost x-164
  • Frakcja peryferyczna (lL) - wzrost 165-169

Niżej sprawdź dokładną charakterystykę. Część wymienionych cech, szczególnie opisowych, ma jedynie znaczenie pomocnicze i nie może służyć jako podstawowe kryterium wyznaczania przynależności do tej rasy.

wzrost i budowa ciała:

wzrostśredni wzrost odpowiada realiom sprzed kilkudziesięciu lat, obecnie w związku z jego podwyższeniem w wielu populacjach, jest na pewno wyższy

  • niski lub średni (x-169)

wariant azjatycki

  1. Chiny (m, 9) 160.7 (149-167)
  2. Buriaci (m, 2) 159.4 (1531-65)
  3. Buriaci (k, 3) 149.7 (147-151)
  4. Korea Północna (m, 3) 157.1 (155-158)
  5. Korea Północna (k, 2) 150 (145-154)
  6. Mongolia (m, 3) 159.6 (157-162)
  7. Mongolia (k, 21) 147.4 (140-154)

budowa:

  • o krępej, masywnej lub przysadzistej budowie ciała
  • kościec mocny, mięśnie dobrze rozwinięte i obfita podściółka tłuszczowa
  • głowa relatywnie duża w porównaniu z resztą ciała
  • szyja krótka, gruba, o bardzo słabo zaznaczonej grdyce
  • tułów długi; o szerokich, prawie poziomych barkach i szerokich biodrach; klatka piersiowa krótka; szeroka i głęboka; obwód pasa duży
  • pośladki silnie wypukłe
  • pierś kobieca półkulista, często obfita
  • kończyny krótkie, silnie umięśnione, nogi nierzadko uderzają swą nadmierną grubością
  • dłonie małe, krókie, grube i pulchne, o krótkich palcach
  • stopy krótkie, szerokie i dobrze wysklepione o dość wysokim podbiciu

głowa / czaszka:

wskaźnik główny: głowa brachycefaliczna (83-x)

wariant azjatycki (materiał żywy)

  1. Chiny (m, 9) 84.89 (83-87)
  2. Buriaci (m, 2) 87.7 (83-92)
  3. Buriaci (♀, 3) 86.3 (83-90)
  4. Korea Północna (m, 3) 84.5 (83-86)
  5. Korea Północna (k, 2) 89 (88-89)
  6. Mongolia (m, 3) 83.6 (83-84)
  7. Mongolia (k, 21) 85.2 (83-89)

wariant azjatycki (materiał kostny)

  1. Azjaci żółci (♂, 20 + ♀, 1) 85.5 (82-92)

wskaźnik wysokościowo-długościowy: głowa przeważnie średnio wysoka do początkowych zakresów wysokiej (x-70), podobnie czaszka (x-77)

wariant azjatycki (materiał żywy)

  1. Chiny (m, 9) 68.98  (66-70) - dość wysoka głowa
  2. Korea Północna (m, 3) 67.9 (67-68) - dość wysoka
  3. Korea Północna (k, 2) 68.4 (68-68) - dość wysoka
  4. Mongolia (m, 3) 61.9 (60-65) - dość niska
  5. Mongolia (k, 21) 64.5 (61-67) - niskawa

wariant azjatycki (materiał kostny)

  1. Azjaci żółci (♂, 20 + ♀, 1) 72.2 (68-76) - niskawa czaszka

wskaźnik wysokościowo-szerokościowygłowa przeważnie spłaszczona od góry lub  średnio wysklepiona (x-85), podobnie czaszka (x-94)

wariant azjatycki (materiał żywy)

  1. Chiny (m, 9) 81.29  (76-84) - niezbyt spłaszczona głowa (od góry)
  2. Korea Północna (m, 3) 80.4 (78-81) - niezbyt spłaszczona
  3. Korea Północna (k, 2) 76.8 (76-77) - dość spłaszczona
  4. Mongolia (m, 3) 74 (72-77) - spłaszczona
  5. Mongolia (k, 21) 75.8 (72-80) - spłaszczona

wariant azjatycki (materiał kostny)

  1. Azjaci żółci (♂, 20 + ♀, 1) 84.5 (75-91) - bardzo spłaszczona czaszka (od góry)

wskaźnik czołowo-ciemieniowy: czoło przeważnie wąskie (w stosunku do szerokości głowy)

wariant azjatycki (materiał żywy)

  1. Chiny (m, 9) 68.16 (63-72) - wąskie czoło

wariant azjatycki (materiał kostny)

  1. Azjaci żółci (♂, 20 + ♀, 1) 63.6 (56-69) - wąskie czoło

wskaźnik czołowo-jarzmowy (dla głowy)

  1. Chiny (m, 9) 74.71 (70-77)  - czoło  wąskie w stosunku do szerokości twarzy

cechy opisowe głowy:

  • skronie wyraźnie wypukłe, ciemię wysklepione, potylica wąska, łagodnie zaokrąglona
  • czoło wąskie, wysokie, ku górze wyraźnie rozszerzające się, prostopadłe, czasem wypukłe
  • słabo zaznaczone łuki brwiowe, płaskia gładzizna i wyraźne guzy czołowe

cechy opisowe czaszki:

  • czaszka różnej wielkości (Michalski podawał że stosunkowo duża; Wierciński że mała); mezomorficzna; masywna, grubokoścista, dość słabo urzeźbiona
  • czaszka w normie wierzchołkowej sferoidalna
  • krawędź otworu gruszkowatego nieostra

twarz:

wskaźnik twarzowy całkowity: twarz szeroka (x-83)

wariant azjatycki (materiał żywy)

  1. Chiny (m, 9) 80.9 (73-84)
  2. Buriaci (m, 2) 82.5
  3. Buriaci (♀, 3)  76.6 (76-77)
  4. Korea Północna (m, 3) 78.8 (75-83)
  5. Korea Północna (k, 2) 77.1 (76-77)
  6. Mongolia (m, 3) 82.6 (80-83)
  7. Mongolia (k, 21) 77.7 (74-80)

wariant azjatycki (materiał kostny)

  1. Azjaci żółci (♂, 20 + ♀, 1) 85.5 (82-92)

wskaźnik górnotwarzowy: niskie twarz górna (x-51)

wariant azjatycki (materiał żywy)

  1. Korea Północna (m, 3) 49.8 (48-51)
  2. Korea Północna (k, 2) 49.1 (46-51)

wariant azjatycki (materiał kostny)

  1. Azjaci żółci (♂, 20 + ♀, 1) 47.7 (46-48)

fizjonomia:

  • kształt twarzy: pełny, okrągławy, często bardzo szeroko owoidalny (jajowaty)
  • miękkie rysy
  • łuki jarzmowe wyraźnie zaznaczone, silnie rozstawione, stosunkowo daleko ku przodowi osiągające największą szerokość
  • wydatne kości policzkowe (Chiny 63%), policzki niewklęsłe
  • panniculus malaris dobrze rozwinięty, nierzadko maskujący kości policzkowe
  • profil poziomy twarzy: płaskawy
  • profil pionowy twarzy: orto- i mezognatyczny; z lekkim prognatyzmem zębodołowym, w seriach z Azji jest znacznie silniej wyrażony

nos:

wskaźnik nosowy: nos średnio szeroki do szerokiego (70-x)

wariant azjatycki (materiał żywy)

  1. Chiny (m, 9) 76.38 (70-82)
  2. Buriaci (m, 2) 74.3 (73-75)
  3. Buriaci (♀, 3) 73.6 (72-75)
  4. Korea Północna (m, 3) 78.3 (72-82)
  5. Korea Północna (k, 2) 82.1 (76-88)
  6. Mongolia (m, 3) 74.8 (71-78)
  7. Mongolia (k, 21) 76.7 (70-90)

wariant azjatycki (materiał kostny)

  1. Azjaci żółci (♂, 20 + ♀, 1) 54.8 (50-58)

wskaźnik wysokości nosa:

wariant azjatycki

  1. Chiny (m, 9) 43.36 (39-47)
  2. Korea Północna (m, 3) 41.8 (40-44)
  3. Korea Północna (k, 2) 42.1 (39-44)

cechy opisowe:

wydatność nosa:

wariant azjatycki

  1. Korea Północna (♂, 3) 32 (10-52) - słabo wydatny
  2. Korea Północna (k, 2) 20 (10-40) - bardzo słabo wydatny
  3. Mongolia (♀, 21) 16 (2-38) - j.w.
  4. Mongolia (♂, 3)  22 (8-38) - j.w.

szczęka górna, żuchwa, zęby, żuchwa:

górna szczęka:

wskaźnik szczękowy Virchowa: szczęka przeważnie szeroka (w stosunku do wysokości twarzy)

wariant azjatycki (materiał kostny)

  1. Azjaci żółci (♂, 20 + ♀, 1) 66.7 (60-71) - szczeka szeroka

cechy opisowe górnej szczęki:

W seriach z Azji prognatyzm jest znacznie silniej wyrażony niż w wariancie europejskim i występuje u większości osobników.

wariant azjatycki (materiał żywy)

  1. Chiny (m, 9) prognatyzm zębodołowy 14%
  2. Buriaci (m, 2) prognatyzm zębodołowy 100%
  3. Buriaci (♀, 3) prognatyzm zębodołowy 33%
  4. Korea Północna (m, 3) prognatyzm zębodołowy 66,7%
  5. Korea Północna (k, 2) prognatyzm zębodołowy 100%
  6. Mongolia (m, 3) 43 (20-60) - mezognatyzm alweolarny
  7. Mongolia (k, 21) 45 (20-80) - mezognatyzm alweolarny

wariant azjatycki (materiał kostny)

  1. Azjaci żółci (♂, 20 + ♀, 1) 85.5 (82-92)

żuchwa:

  • żuchwa miernie wysoka i szeroka o wyraźnie zaznaczonych kątach (gonionach)
  • o mało wydatnym ale mocnym żwaczu
  • o płaskim, często cofniętym podbródku

wskaźnik jarzmowo-żuchwowy

  1. Mongolia (♂) 85.8 (79-89) - średnia żuchwa (według skali Michalskiej-Wichan)
  2. Mongolia (♀) 93.7 (87-101) - szeroka żuchwa (według skali Michalskiej-Wichan)

zęby:

  • średniej wielkości
  • żółtawe
  • mocne

usta:

wskaźnik wysokości górnej wargi:

  1. Mongolia (♂, 3) 46 (36-57) - duża odległość ust od podstawy nosa
  2. Mongolia (k, 21) 46.9 (31-57) - duża odległość

oczodoły:

oczy:

  • kolor oczu:oczy ciemne (1-6, średnio 4,3), wyjątkowo tylko ze słabym odcieniem zielonawopiwnym (7)
  • małe,
  • niezbyt płytko osadzone
  • ukształtowanie powieki górnej: fałda powiekowa pospolita i dobrze rozwinięta; z tendencją do słabo lub średnio wyrażonej fałdy mongolskiej, w Europie przeważnie jej brak

wariant azjatycki

  1. Chiny (m, 9) 57% fałdy mongolskiej (różne stopnie)
  2. Korea Północna (m, 3) oprawa oka bardzo silna (f. mong. cienka - f. mong. silna)
  3. Korea Północna (k, 2) oprawa oka bardzo silna (f. mong. cienka - f. mong. silna)
  4. Mongolia (m, 3) 63 - f. mong. niebzyt silna (f. mong. niebzyt słaba 44- f. mong. dość silna 72)
  5. Mongolia (k, 21) 63 - f. mong. niebzyt silna (f. mong. wybitnie słaba 12 - f. mong. bardzo silna 72)
  • szpara oczna zwykle wąska, często ukośna; wrzecionowata, rzadziej esowata
  1. Chiny (m, 9) - pozioma w 14%
  2. Mongolia (m, 3) 33.4 (16-50) -  słaba tendencja do skośności w górę
  3. Mongolia (k, 21) 26.2 (16-50) - tendencja do skośności w górę

włosy:

  • kolor włosów: szatynowe, czarno-brunatne lub czarne (T-Y w skali Fischera-Sallera lub 5 i 27 w skali Fischera)
  • kształt włosów: zupełnie proste,
  • rzadkie ale grube, często sztywne; w Azji znacznie bardziej niż w Europie [Czortkower 1934]
  • łysina rzadka i późna, typu czołowego

skóra:

  • kolor skóry: płowa lub śniada z wyraźnie żółtawym odcieniem, w Europie jaśniejsza niż w Azji [Czortkower 1934]
  • bez rumieńca
  • bez piegów
  • gruba
  • na czole luźna
  • słabo i późno marszcząca się
  • w Europie występuje bardzo rzadko u dzieci tzw. plama mongolska, w Azji znacznie częściej [Czortkower 1934]

uwłosienie:

  • owłosienie ciała skąpe, często nawet w okolicy łonowej dość proste
  • zarost skąpy lub nierównomierny, niekiedy szczątkowy, twardy
  • brwi cienkie i skąpe, ukośne lub wzniesione, rzadziej poziome
  • rzęsy krótkie i rzadkie

uszy:

  • niewielkie
  • niezbyt grube
  • najczęściej przylegające

Uwagi

W porównaniu z pierwotnym ujęciem Michalskiego i całego kierunku morfologiczno-porównawczego, jak też Czekanowskiego, postanowiłem rozdzielić rasę laponoidalną na warianty morfologiczne europejski i azjatycki (to moja własna interpetacja).

Różnią się nasileniem cech opisowych odmiany żółtej takich jak procent fałdy mongolskiej, skośność szpary ocznej, spłaszczenie profilu poziomego twarzy, prognatyzm zębodołowy, bardziej żółtawy odcień skóry, sztywniejsze włosy. We wskaźnikach i wymiarach nie ma większej różnicy.

Dla czaszek kąty spłaszczenia twarzy i nosa oraz stopień rozwoju prognatyzmu zębodołowego miałyby zapewne największe znaczenie diagnostyczne przy rozróżnieniu między dwoma wariantami.

Oczywiście oba warianty tej rasy mają też swoje skupienia geograficzne (Europa i Azja wschodnia). Rejon zachodniej Syberii / Uralu byłby miejscem ich "klinowego"  przechodzenia jeden w drugi.

Zobacz opis wariantu europejskiego rasy laponoidalnej (L)

Występowanie:

Warto jednak podkreślić że azjatyccy laponoidzi zdają się wykazywać właściwości odmiany żółtej w stopniu wyraźnie słabszym niż inne rasy  tej odmiany. Dlatego przez Wiercińskiego rasa ta została  zaliczona do formy przejściowej do odmiany białej.

Dla porównania:

wariant azjatycki (w Azji jest głównie składnikiem typów mieszanych z innymi rasami odmiany żółtej)

wschodnia Azja

składy typologgiczne

  • Oroczoni (♂+♀)  8%
  • Korea Północna (♀) 7.1% - seria [Stolarczyk 1976]
  • Chiny (♂) - 6.42%
  • Korea Północna (♂) 3.79% - seria [Niemiec 1965]
  • Mongolia (♀) 3.4%
  • Korea Północna (♂) 1.5% - seria [Stolarczyk 1976]
  • Mongolia (♂) 0.4%

składy rasowe (w nawiasach typy według liczebości, znak >> oznacza dużą przewagę nad kolejnymi typami)

  • Wietnamczycy (♂+♀) - 35.5% (brak danych co do podziału na typy)
  • Oroczoni (♂+♀) 34% (LQ > | LZ, LI | > | LM, L | )
  • Korea Północna (♀) 32.1% (LZ > LM > LQ  > L) - seria [Stolarczyk 1976]
  • Korea Północna (♂) 25.31% (LZ > LM > L > | LQ. LI |) - seria [Niemiec 1965]
  • Mongolia (♀) - 23.2% (LZ > LM > LQ > L >> KL)
  • Mongolia (♂) - 20.9% (LZ > LM > LQ >> HL > L > YL > KL)
  • Korea Północna  (♂) 20.6% (LZ > LM > | LI, LQ | > L) - seria [Stolarczyk 1976]
  • Chamneganie, plemię Ewenków (♂+♀) - 21.7% (brak danych co do podziału na typy)
  • Gołdowie (♀) 12.07% (LZ > LI)
  • Gołdowie (♂) 3.39% (LZ > LI)

BIBLIOGRAFIA:

  1. Henzel T., Michalski I., Podstawy klasyfikacji człowieka w ujęciu Tadeusza Henzla i Ireneusza Michalskiego (oraz dyskusja do artykułu), Przegląd Antropologiczny, t. 21, z. 1-2, 1955
  2. Michalska-Wichan J., Struktura antropologiczna ludności Mongolii [w:] Acta Universitatis Lodzensis. Folia Zoologica et Anthropologica, t. 4, 1986, s. 79-138
  3. Michalski I., Metoda morfologiczna w zastosowaniu do określenia taksonomicznego materiału ludzkiego (oraz dyskusja do artykułu), Przegląd Antropologiczny, t. XIX, Poznań 1953
  4. Michalski I., Składniki rasowe Chińczyków, 1938
  5. Niemiec S., Analiza antropologiczna studentów Koreańczyków [w:] Materiały i Prace Antropologiczne, nr 18, 1965, s. 5-53
  6. Poniatowski S., Gołdowie, Oroczoni: tablice antropometryczne, 1914 link
  7. Stolarczyk H., Charakterystyka antropologiczna Koreańczyków. Część I, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 56, 1974, s. 81-108
  8. Stolarczyk H., Charakterystyka antropologiczna Koreańczyków. Część II, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 3, 1976, s. 3-28
  9. Wierciński A.,Typologia rasowa [w:] Mały Słownik Antropologiczny, 1976, s. 471–481
  10. Wierciński A.,  Bielicki T., The Racial Analysis of Human Populations in Relation to Their Ethnogenesis, Current Anthropology, Vol. 3, No. 1 (Feb., 1962), s. 2+9-46 link 
  11. Wokroj F., Ludność nadamurska w świetle antropologicznych materiałów Stanisława Poniatowskiego [w:] Lud, nr 50, 1966, s. 121-189


 

Przykład 1. Michalski I., Składniki rasowe Chińczyków, 1938

Rasa laponoidalna (L), wariant azjatycki - Chiny

chin-lap
 
 
 
Przykład 2. Stolarczyk H., Charakterystyka antropologiczna Koreańczyków. Część I, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 56, 1974, s. 81-108

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 155,4; wskaźnik główny 83.6 (krótka głowa); wskaźnik twarzy całkowity - 75.8 (wybitnie szeroka); wskaźnik nosowy - 72.0 (średnio szeroki);

wskaźnik wysokosciowo-długościowy - 68.3 (dość wysoka głowa);  wskaźnik wys-szerok. - 81.7 (niezbyt spłaszczona głowa); wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 97.4 (jarzma szerokie w stosunku do głowy);  wskaźnik górnotwarzowy - 49.0(nsikie twarz górna); wskaźnik wysokości nosa - 44.2 (niskawy); 

profil nosa: falisto-bulwiasty; oprawa oka: fałda mongolska bardzo słaba;

kolor skóry - śniadożółtawa; kolor oczu - 1 (czarnobrazowe); kolor włosów - Y (czarne); kształt włosów: proste sztywne; 

Rasa laponoidalna (L),  wariant azjatycki - Korea Północna

typ laponoidalny (L)

 

Przykład 3. Vlcek E.., A contribution to the anthropology of Khalkha-Mongols [w:]  Acta Facultatis Rerum Naturalium Univ. Com., Anthropologia, Tom IX, Fasc. VI-VII, 1965, s. 283-367

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 159.5;  wskaźnik główny 85 (krótka głowa); wskaźnik twarzy całkowity - 81.19 (dość szeroka); wskaźnik nosowy - średnio szeroki

obwód głowy w mm: 560;

waga: 67.5; wskaźnik Rohrera: 1.66; wzrost na siedząco: 84.8 cm; wskaźnik długości korpusu ciała: 53.17

kolor oczu - 13 (brązowe w skali Martina-Schulzta); kolor włosów: W (ciemnobrązowe);

wymiary bezwzględne w mm: długość głowy [g-op]: 187; szerokość głowy [eu-eu]: 159;  szerokość twarzy [zy-zy]:148; wysokość twarzy [n-gn]: 120;

Rasa laponoidalna (L), wariant azjatycki - Mongolia

Rasa laponoidalna (L), wariant azjatycki

 
Przykład 4. Henkey G., ETNIKAI EMBERTANI VIZSGÁLATOK TAXONÓMIAI EREDMÉNYEI KÖZÉP-MAGYARORSZÁGON [w:] Cumania, 05, 1978, s: 396-449

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 150.6;  wskaźnik główny: 89.35 (bardzo krótka głowa); wskaźnik twarzy całkowity: 74.45 (wybitnie szeroka); wskaźnik nosowy:  87.5 (szeroki); 

czołowo-ciemieniowy: 72.84 ( szerokie czoło w stosunku do głowy); czołowo-jarzmowy: 80.29 (szerokie czoło w stosunku do twarzy); wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy: 90.27 (jarzma średnio szerokie w stosunku do głowy);  wskaźnik wysokości nosa: 39.21 (bardzo niski); wskaźnik jarzmowo-żuchwowy: 73.72 (średnio szeroka żuchwa w stosunku do twarzy);

kolor oczu:  11 w skali Martina-Schulza (jasnobrązowe); kolor włosów - S (kasztanowate); kształt włosów to oczywiscie trwała ondulacja:)

wymiary bezwzględne w mm: długość głowy [g-op] - 169, szerokość głowy [eu-eu] - 151; najmniejsza szerokość czoła [ft-ft] - 110; szerokość twarzy [zy-zy] - 137; wysokość twarzy [n-gn] - 102; szerokość żuchwy [go-go] - 101; wysokość nosa - 40; szerokość nosa - 35;

Rasa laponoidalna (L), wariant azjatycki?  - Węgry. Określona przez Henkeya jako Lapponoid. Włosy u tej pani to oczywiście trwała ondulacja:)
 
Typ laponoidalny (L)  - Węgry
 
 
Przykład 5. Stolarczyk H., Zróżnicowanie wewnątrzgatunkowe człowieka [w:] red. Malinowski A., Wstęp do antropologii i ekologii człowieka, 1999
 
Rasa laponoidalna (L) - wariant azjatycki
ll-434343

 

Menu portalu