Typ alpejski (HL)

W typologii indywidualnej kierunku morfologiczno-porównawczego typ mieszany między rasą armenoidalnym (H) i rasą laponoidalną (L) w wariancie europejskim. Typ alpejski oznacza się symbolem HL. In English: Alpine type.

Zobacz też - podstawowe różnice między indywidualnymi typami rasowymi, a rasami geograficznymi

Objaśnienia do poniższych danych:

  1. ♂ - mężczyźni
  2. ♀ - kobiety
  3. w nawiasach po średnich podane zakresy zmienności (min - max)
  4. Najważniejsze zakresy zmienności, służące do rożnicowania z innymi typami, podane są w sekcji "Główne cechy". Dodatkowe średnie dla pigmentacji, wydatności nosa i fałdy powiekowej oraz ewentualnych wykluczajacych się zakresów twarzy i nosa w sekcji "Frakcje".

Cechy charakterystyczne typu armenoidalno-laponoidalnego czyli alpejskiego (HL)

Ogólna charakterystyka:

Główne cechy:

  • wzrost różny, głównie średni
  • budowa przeważnie krępa
  • głowa brachycefaliczna (wskaźnik główny: 83-x), duża, mezomorficzna, o sferoidalnym konturze
  • wysokość głowy średnia i bardzo słabo wysklepiona
  • twarz od bardzo szerokiej do wąskiej (wsk. twarzowy: x-93) szeroko rozstawione, lekko wystające kości jarzmowe, policzki pełne
  • nos od wąskiego do bardzo szerokiego, raczej niezbyt wydatny, profil od wklęsłego do prostego przeważnie, rzadziej wypukły i garbaty
  • szczęka górna dość wysoka i zdecydowanie szeroka; żuchwa dość niska i szerokawa, często kanciasta; podbródek szeroki, nieraz płaski albo cofnięty
  • oczodoły przeważnie średnie, nieraz niskie (wsk. oczodołowy: x-82), eliptyczne
  • kolor oczu: ciemne, rzadko piwnozielonawe (1-7)
  • oczy piwnozielonawe (7) występują tylko z włosami w zakresie U-Y
  • oprawa oka: fałda powiekowa pospolita, różnie wykształcona, niekiedy ślad fałdy mongolskiej
  • kolor włosów brunatne i ciemnoszatynowe, czasem czarne, rzadko kasztanowate  (R-Y)
  • kształt włosów:  proste gładkie lub proste sztywne, rzadko lekko faliste
  • kolor skóry: płowa lub śniada, niekiedy z odcieniem żółtawym, rzadko biała; dobrze się opalająca

Frakcje (podtypy)

Występują trzy frakcje, dwie wahające się między typami macierzystymi i jedna pośrednia. W każdej kolor oczu (3-7). Średnie dla frakcji na podstawie serii ze Struktury Antropologicznej Polski.

  • frakcja armenoidalna (Hl) - twarz co najmniej średnio szeroka do wąskiej (84-x), kształ twarzy owalny lub eliptyczny; nos wąski (x-69), najmniej wydatny profil nosa  włosy (R-Y), ślad fałdy mongolskiej (21,4%)
  • frakcja pośrednia (hl) - twarz szeroka, często pięciokątna (x-83), nos wąski (x-69), średnio wydatny profil nosa , włosy (S-Y), ślad fałdy mongolskiej (25%)
  • frakcja laponoidalna (hL) - twarz różna (72-100), przy szerokiej kształt okrągławy lub odwrotnie trapezowaty, nos co najmniej średnio szeroki (70-x), najbardziej wydatny profil nosa  włosy (R-W), ślad fałdy mongolskiej (23,7%)

Różnice z innymi typami:

  • różnica z typem pseudoalpejskim (YH) wyjaśniona przy jego opisie
  • Frakcjami armenoidalna (Hl) i pośrednią (hl) typu alpejskiego różni się od typu dynarskiego (AH) albo wskaźnikiem nosowym 67-69, jeśli jest niższy to profil nosa jest wklęsły, bulwiasty, falisto-wklęsły. Jeśli tu nie ma różnic to patrzymy na obecność silnej fałdy powiekowej / śladu fałdy mongolskiej. W każdym przypadku mogą wchodzić jeszcze w grę dodatkowe cechy fizjonomiczne laponoidalne. W przypadku czaszki trzeba zwracać uwagę na wskaźniki wysokościowe i oczodołowy (czaszka dynarska w przeciwieństwie do alpejskiej jest wysoka i o wysokich oczodołach).
  • różnica z typem subnordycznym (AL) to nie nachodzące na siebie zakresy pigmentacji oczu i włosów; typ alpejski, w przeciwieństwie do (AL) jest jednolicie ciemno pigmentowany, nie posiada oczu o barwie 8-16 i włosów A-Q, za to kolor ciemnozielonawy (7) występuje co najwyżej w zakresie włosów U-Y, włosy R-T zaś skojarzone są tylko z ciemnymi oczami (1-6); dodatkowo skóra jest ciemniejsza; wzrost u (AL) często jest też wyższy; poza tym występują różnice fizjonomiczne, co najlepiej widać porównując zdjęcia w galeriach obu typów.
  • od swego rodzicielskiego typu laponoidalnego (L) różni się występowaniem w zakresach zmienności twarzy i nosów wąskich i średnio szerokich; obecnością profili nosa falisto-wypukłych, wypukłych czy garbatych, wyższymi oczodołami, mniejszym nasileniem cech odmiany żółtej jak przypłaszczenie profilu twarzy i nosa, prognatyzm zębodołowy, bardzo wystające kości policzkowe, czy bardzo słabe owłosienie i zarost, czy mocno "mongoloidalna" oprawa oka.
  • od drugiego typu rodzicielskiego armenoidalnego (H), odróżnia go większe nasilenie tych cech, które z kolei w mniejszym nasileniu występują w porównaniu z laponoidalnym:) Przede wszystkim obecność profili wklęsłych i wklęsło-falistych nosa, możliwość występowania nosów o wskaźniku powyżej 65, brak włosów mocno falistych i kędzierzawych, obecność fałdy powiekowej lub śladu fałdy mongolskiej, wystające kości policzkowe, niższe oczodoły i czaszka
  • różnica z typem (Bh) przy jego opisie

Niżej sprawdź dokładną charakterystykę. Część wymienionych cech, szczególnie opisowych, ma jedynie znaczenie pomocnicze i nie może służyć jako podstawowe kryterium wyznaczania przynależności do tego typu.

 

wzrost i budowa ciała:

wzrost: średni wzrost odpowiada realiom sprzed kilkudziesięciu lat, obecnie w związku z jego podwyższeniem w całej populacji polskiej, jest na pewno wyższy

  • wzrost średni przeciętnie 165.5 cm (151 - 179)

budowa:

  • budowa na ogół krępa, nieraz ciężka
  • kościec mocny, mięśnie masywne, podściółka tłuszczowa średnia lub obfita, ciekawe jest że obok wielkiej liczby osobników bardzo silnie zbudowanych, spotykają się nierzadko niemal asteniczni
  • głowa w stosunku do reszty ciała średniej wielkości
  • szyja niezbyt krótka, gruba  o lekko zaznaczonej grdyce
  • tułów długi, o szerokich, poziomych barkach i niezbyt szerokich biodrach, klatka piersiowa krótka ale szeroka i  głęboka, obwód pasa średni lub duży
  • pośladki wypukłe
  • pierś kobieca średnio obfita, półkulista
  • kończyny krótkawe, silnie umięśnione; nogi na ogół kształtne, choć nierzadko są i zbyt masywne
  • dłonie niewielkie, szerokie i grube, o krótkich palcach
  • stopy małe, krótkie, dość szerokie, dobrze wysklepione, o wysokim podbiciu

głowa / czaszka:

  1. średnio wskaźnik dla głowy (♂) 86.1 (83 - 96) i dla (♀) 87.3 (86-88)
  2. z kolei dla czaszek średnie wynoszą (♂) 86.27 (83-96)  i dla (♀) 87.3 (83-91)
  1. osobnicy żywi: (♂) Tadżykistan (n=71) 67 - dość wysoka głowa
  2. materiął kostny:  (♂) 71.3 (64-76) i dla (♀) 72.6 (67-75), co daje czaszkę niskawą dla obu płci
  1. osobnicy żywi: (♂) Tadżykistan (n=71) 75.62 - bardzo spłaszczona (od góry) głowa
  2. dla czaszek średnie wynoszą dla (♂) 81.9 (76-84), czyli czaszka wybitnie spłaszczona od góry i dla (♀) 83.3 (79-84) czyli czaszka bardzo spłaszczona od góry

średnie bezwzględne wymiary czaszki:

  • długość czaszki (♂)  - 175 mm (krótka)
  • szerokość czaszki (♂) - 149 mm (szeroka)
  • wysokość czaszki (♂) - 131 mm (niska)
  • najmniejsza szerokość czoła (♂) - 98 mm (średnio szerokie)
  • szerokość potylicy (♂)  - 110 mm (średnio szeroka)
  • szerokość podstawy czaszki (♂) - 127 mm (dość szeroka)

cechy opisowe głowy:

cechy opisowe czaszki:

  • czaszka średniej lub dużej wielkości, mezomorficzna, gruba, masywna i ciężka, dobrze urzeźbiona
  • w normie wierzchołkowej sferoidalna

twarz:

  • wskaźnik twarzowy całkowity: różny od szerokiego do wąskiego; występują w zakresie zmienności równiez twarze wąskie, które na pierwszy rzut oka trudniej wykryć, bo na ogół twarz alpejska, w przeciwieństwie do dynarskiej, wygląda na szeroką nawet wtedy gdy posiada wysoki wskaźnik morfologiczny
  1. dla głowy (♂) 84.76 (72-93) co daje twarz średnio szeroką, dla (♀) średnio 83.58 (78-84) co daje twarz szeroką
  2. dla czaszki (♂) średnio  84.5 (82-86) co daje twarz średnio szeroką
  1. dla głowy (♂) 51.6 (49-54) i dla (♀) 50.5 (48 - 52) co daje dla (♂) i (♀) dość niskie twarz górna
  2. dla czaszki średnio (♂) 52.3 (46-56) - wysokawe twarz górna i dla (♀) 51.7 (48-56) - dośc wysokie twarz górna
  • wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy dla głowy (♂) średnio 91.2 (85-97)  i dla (♀) 89.1 (84-96) - jarzma średnie w stosunku do szerokości głowy u obu płci

średnie bezwzględne wymiary twarzy dla czaszki:

  • wysokość twarzy górnej (♂) - 71 mm (wysoka)
  • szerokość twarzy (♂) -  135 mm (średnio szeroka)

fizjonomia:

  • kształt twarzy: owalna, eliptyczna lub okrągława, nierzadko odwrotnie trapezowata lub pięciokątna
  • o rysach nieostrych ale rzadko miękkich, często nieregularnych, niekiedy grubych, czasem nieoczekiwanie surowych
  • łuki jarzmowe zwykle zaznaczone, szeroko rozstawione, nieznacznie tylko rozszerzające się ku uszom, o przesuniętym ku przodowi zygionie
  • kości policzkowe zaznaczone, czasem wystające, policzki pełne
  • panniculus malaris (obfita podściółka tłuszczowa na policzkach) pospolity

nos:

  1. dla głowy średnio (♂) 66.2 (50-88) co daje dość wąski i dla (♀) 64.7 (50-74) co daje nos dość wąski
  2. dla czaszek jest to średnio dla (♂) 46.05 (40-52) - dość wąski i dla (♀) 48.5 (41-53) - średnio szeroki
  1. średnie bezwzględne wymiary nosa dla czaszki:
  2. wysokość nosa (♂) - 52 mm (średnio wysoki)
  3. szerokość nosa (♂) - 24 mm (średnio szeroki)

cechy opisowe (głowa)

  • niezbyt słabo wydatny, dla (♂) 49.73, niewydatny dla (♀) 42.64
  • niewielki
  • nasada nosa średnia lub niska, średnio szeroka
  • grzbiet średnio szeroki
  • profil nosa zwykle prosty lub falisty, poza tym częściej wklęsły niż wypukły
  • koniuszek niezbyt tępo zakończony
  • nozdrza dość wysokie, umiarkowanej grubości, słabo wypukłe, przegroda pozioma lub wzniesiona, oraz krótkie, otwory niewielkie

szczęka górna, żuchwa, zęby, usta:

górna szczęka:

  • wskaźnik szczękowy Virchowa: średnio dla czaszki (♂) 74.31 i dla (♀) 70.9 - szczęka wąskawa w stosunku do wysokości twarzy
  • wskaźnik szczękowo-jarzmowy: średnio dla czaszki (♂) 70.28 (65-77) -  szczęka wąska w stosunku do łuków jarzmowych  i dla (♀) 72.9 (69-76) - średnia
  • wskaźnik podniebienia czaszki: dla (♂) 88.3 - podniebienie szerokie, dla (♀) 92.2 - podniebienie szerokie
  • przeciętna szerokość szczęki górnej (♂) dla czaszki - 95 mm (średnio szeroka)

cechy opisowe (głowa)

  • szczęka górna dość wysoka i zdecydowanie szeroka

cechy opisowe (czaszka)

żuchwa:

  • żuchwa niska, szerokawa, często kanciasta
  • o silnie rozwiniętym żwaczu
  • podbródek szeroki, raczej płaski, nierzadko cofnięty

zęby:

  • średniej wielkości, równe
  • białe
  • zwykle dośc słabe

usta:

oczodoły:

  • wskaźnik oczodołowy [mf] oczodoły niskie do średnich;  przeciętnie dla (♂) 80.15 (76-83) i dla (k) 80.2 (73-81)
  • średnie bezwzględne wymiary oczodołów dla czaszki:
  • wysokość oczodołu dla (♂) - 33 mm (średnio wysokie)
  • szerokość oczodołu [mf-ek] dla (♂) - 42 mm (szerokie)
  • kształt: eliptyczne

oczy:

  • kolor oczu: piwne, rzadko zielonawe, średnio 4.8 (3 - 7)
  • oczy małe
  • niezbyt płytko osadzone
  • szpara oczna wąska, pozioma lub ukośna, wrzecionowata, czasem oszczepowata lub esowata
  • ukształtowanie powieki górnej: fałda powiekowa pospolita, często bardzo dobrze rozwinięta; ślad fałdy mongolskiej nierzadki, choć niezbyt wyraźnie zarysowany (w 23.3 % przypadków średnio)

włosy:

  • kolor włosów: brunatne lub ciemnoszatynowe, czasem czarne, u form niedopigmentowanych kasztanowate (R-Y), niedopigmentowania włosów (R-T) nigdy nie występują z oczami ciemnozielonawymi (7)
  • grube i rzadkie
  • kształt włosów: najczęściej proste gładkie lub proste sztywne, rzadziej lekko faliste
  • łysina rzadko i późno występująca, typu ciemieniowego

skóra:

  • kolor skóry: płowa lub śniada, najczęściej z żółtawym odcieniem, rzadko biała
  • z reguły łatwo i silnie opalająca się
  • bez rumieńca
  • bez piegów
  • gruba
  • na czole luźna
  • niezbyt późno marszcząca się w szerokie fałdy

uwłosienie:

  • zarost zasadniczo niezbyt obfity, często nierównomierny lub skąpy, bywa jednak, choć rzadko po armenoidalnemu bujny
  • brwi niezbyt obfite, przeważnie wąskie, wzniesione, ukośne lub poziome
  • rzęsy krótkie i rzadkie
  • uwłosienie ciała raczej nieznaczne, choć zdarzają się i formy dobrze owłosione

uszy:

  • duże
  • niezbyt grube
  • niekiedy odstające

Uwagi:

1.Typ alpejski jeden z najważniejszych składników ludności europejskiej posiada, przy znacznej zmienności morfologicznej, bardzo wybitny habitus fizjonomiczny, który pozwala często już na pierwszy rzut oka odróżnić go od form wskaźnikowo i pigmentacyjnie zbliżonych.

Występowanie:

W Polsce stanowi 5,5% (wśród przebadanych 36532 mężczyzn z całego kraju, dane dla Polski przedwojennej). Najliczniej spotykany wtedy na południu i w centrum kraju, a szczególnie na Śląsku.

Typ alpejski (HL) należy do grupy typów południowo-wschodnich. W Europie spotykany licznie w regionie alpejskim, skąd mocno promieniuje na Francję, południowe i wschodnie Niemcy i północne Włochy. Liczny też Czechach, na Słowacji, Węgrzech, zachodniej Rumunii, północnych Bałkanach, np w Serbii 12.8%. W rozproszeniu na Bliskim Wschodzie, częstszy w Turcji i na Kaukazie.

 

składy typologiczne (w nawiasach frakcje według liczebności, tam gdzie były podane)

Europa północna

  • Lapończycy (♂) 3.8%
  • Laponki, płw Kola (♀) - 0.9%

Europa północno-zachodnia

  • Walia (♂) - 1.7%

Europa środkowa

  • Łużyczanki (♀) - 11.5%
  • Ukraińcy z dawnej Galicji (♂) - 10.7%
  • Niemcy (obywatele Polski przedwojennej) dla (♂) - 9.2%
  • region alpejski (Bawaria, Badenia, Tyrol, Szwajcaria - serie kraniologiczne XV-XIX wiek) (♂+♀) - 8.2%
  • Łużyczanie (♂) - 7.7%
  • Polska (♂) - 5.5%

Bałkany i Grecja

  • Macedonia - 28.4% (względnie najliczniejszy w serii)
  • Albania - 19.4%
  • Rumunia, Karpaty południowe (♂) - 16.8%
  • Rumunia,Karpaty południowe (♀) 15.9%
  • Serbia (♂) - 12.8%
  • Grecja, płd. Peloponez (♂) - 6.82%
  • Grecja, Kreta (♂) - 5.97%

Europa  (grupy etniczne pochodzenia zachodnio i południowo-azjatyckiego)

  • Cyganie serbscy (♂) - 4.4%

Turcy

  • Kastamuni, północna Turcja  (♂) - 23.53% (hL > | Hl, hl |)
  • Anatolia, środkowa Turcja (♂) - 16.36% (hL > Hl > hl)
  • Konya, środkowo-południowa Turcja (♂) - 16.07%Smyrna, zachodnia Turcja (♂) - 15.09%  (hL > Hl)
  • Dardanele, płn-zachodnia Turcja (♂) - 13.51% (hL > | hl, Hl | )
  • Bursa, płn-zachodnia Turcja (♂) - 11.76% (hL > Hl > hl)
  • Wschodnia Turcja (♂) -  10.26% (hL > Hl)

Zachodnia Azja

  • Iran, Żydzi z Ishafan (♂) - 3.12% (Hl > hL)

Azja Środkowa

  • Tadżykistan (♂) 11%

Północna Afryka

  • Egipt (♂) - 1%

BIBLIOGRAFIA:

  1. Kapica Z., Szkice z antropologii historycznej Polski i ziem ościennych: Serie neolityczne, Tom 1, 1958
  2. Kapica Z., Z badań łódzkiego ośrodka antropologicznego nad taksonomicznym zróżnicowaniem procesu migracji, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 56, 1974, s. 51-80 (link do fragmentu)
  3. Kapica Z., Zagadnienia antropologiczne [w:] red. Głębowicz B., Monografia Brześcia Kujawskiego, 1970 (link do fragmentu)
  4. Łuczak B., Charakterystyka antropologiczna ludności rumuńskiej z okolic Karpat południowych [w:] Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 56, 1974, s. 109-120
  5. Łuczak B., Ludność Alp Transylwańskich pod względem antropologicznym [w:] Przegląd Antropologiczny, t. 37, z. 2, 1971, s. 199-210
  6. Michalski I., Die Jugoslaven der Dalmatnischen küsten. Beitrag zur kraniologie der Südslaven, 1936
  7. Michalski I., Remarks about the anthropological structure of Egypt [w:] Publicatons of the joint arabic-polish anthropological expedition. Part II, s. 209-238, 1964
  8. Michalski I., Struktura Antropologiczna Polski, 1949 link
  9. Michalski T. W., Studia nad strukturą antropologiczną krajów alpejskich, 1956
  10. Orczykowska Z., Analiza antropologiczna Tadżyków z Pamiru [w:] Materiały i Prace Antropologiczne, nr. 46, 1959
  11. Orczykowska Z., Klucz antropologiczny do określania ludności Śródziemnomorza i jego azjatyckich peryferii [w:] Przegląd Antropologiczny, t.24, z. 2, 1958, s. 565-680
  12. Różbicka L., Charakterystyka antropologiczna Łemków, 1962
  13. Wierciński A.,Typologia rasowa [w:] Mały Słownik Antropologiczny, 1976, s. 471–481 link

składy z poniższych opracowań określiłiem metoda morfologiczno-porównawczą na bazie podanych tam materiałów indywidualnych:

  1. Field H., Contributions to the anthropology of Iran [w:] Publications of the Field Museum of Natural History. Anthropological Series, Vol. 29,No. 2 (DECEMBER 15, 1939), s. 511, 513-706
  2. Hauschild M.W., Wagenseil F., Anthropologische Untersuchungen an anatolischen Türken [w:] Zeitschrift für Morphologie und Anthropologie, Bd. 29, H. 2/3 (1931), s. 193-260
  3. Luschan F., Beiträge zur Anthropologie von Kreta [w:] Zeitschrift für Ethnologie, 45. Jahrg., H. 3 (1913), s. 307-393
  4. Schiff F., Beiträge zur Anthropologie des südlichen Peloponnes. (Die Mani.) [w:] Zeitschrift für Ethnologie, 46. Jahrg., H. 1 (1914), s. 14-40

Odpowiedniki w innych typologiach:

 

 Przykład 0. Morfing (teoretyczna przeciętna fizjonomia) na bazie przykładów do tego typu

typ alpejski (HL)

 

Przykład 1. Kapica Z., Z badań łódzkiego ośrodka antropologicznego nad taksonomicznym zróżnicowaniem procesu migracji, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 56, 1974, s. 51-80

typ alpejski (HL) - Polska

Typ alpejski (HL)

 

Przykład 2. Kapica Z., Człowiek w regionie Brześcia Kujawskiego [w:] red. Głębowicz B., Monografia Brześcia Kujawskiego, 1970

typ alpejski (HL)

hl-3483484384389489

 

Przykład 3. Mała Encyklopedia Powszechna PWN, 1959

Typ alpejski (HL), frakcja armenoidalna - przykład z tablicy nr 26 "Człowiek - typy antropologiczne"

Typ alpejski (HL)

 

Przykład 4. Becker M., Struktura antropologiczna powiatu płockiego, Notatki Płockie t. 15, nr 3(57), 1970

Typ alpejski (HL), frakcja armenoidalna - Polska

Typ alpejski (HL)

 

Podtyp / frakcja armenoidalna - twarz średnio szeroka lub wąska, nos wąski, nos mało wydatny, włosy ciemne lub kasztanowate, oczy ciemne.

 Przykład 5. Michalski I., Fotografie 50 osobników omawianych na konferencji metodologicznej i typologicznej (album), Przegląd Antropologiczny, t. 21, z. 1-2, 1955

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 155.3; wskaźnik główny: 87.0 (głowa bardzo krótka); wskaźnik twarzy całkowity - 92.7 (wąska); wskaźnik nosowy - 63.0 (wąski);

wskaźnik górnotwarzowy - 63.0 (skrajnie wysokie twarz górna); wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy: 85.09 (jarzma bardzo wąskie w stosunku do głowy); wskaźnik wysokości nosa: 42.51 (dość niski)

profil nosa: falistowklęsły; oprawa oka: fałda powiekowa słaba; stopień wystawania kosci policzkowych: bardzo słabo;

kolor oczu - 5 (jasnopiwne); kolor włosów - R (kasztanowate);  kształt włosów: proste;   kolor skóry - płowa;

wymiary bezwzględne w mmdługość głowy [g-op] - 185, szerokość głowy [eu-eu] - 161; szerokość twarzy [zy-zy] - 137  mm; wysokość twarzy [n-gn] - 127; wysokość twarzy górnej [n-sto] - 82; wysokość nosa [n-ns] - 54; szerokość nosa [al-al] - 34;

budowa: pa;

Typ alpejski (HL), frakcja armenoidalna- Polska

 typ alpejski (HL)

Przykład 6. Mydlarski J., Rasa [w:] red. Czekanowski J., Człowiek, jego rasy i życie, 1939 (opisany jako wzięte z materiałów I. Michalskiego)

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wskaźnik główny 84 (głowa krótka); wskaźnik twarzy całkowity - 83 (szerokawa); wskaźnik nosowy - 62 (wąski);

kolor skóry biała;  kolor oczu - 4 (piwne); kolor włosów - W (ciemnobrązowe)

budowa: pykniczno-atletyczna;

typ alpejski (HL), frakcja armenoidalna - Polska

typ alpejski (HL)

 

Przykład 7. Michalski I., Fotografie 50 osobników omawianych na konferencji metodologicznej i typologicznej (album), Przegląd Antropologiczny, t. 21, z. 1-2, 1955

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 153.5;wskaźnik główny: 83.4 (głowa krótka); wskaźnik twarzy całkowity - 89.7 (dość wąska); wskaźnik nosowy - 69.6 (dość wąski / średnio szeroki);

wskaźnik górnotwarzowy - 54.4 (wysokawe twarz górna); wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy: 87.17 (jarzma wąskie w stosunku do głowy); wskaźnik wysokości nosa: 45.90 (wysokawy)

stopień wystawania kosci policzkowych: niewystające;  profil nosa: wklęsłobulwiasty słabo; oprawa oka: fałda powiekowa;

kolor oczu - 7 (57); kolor włosów - V;  kształt włosów: proste;   kolor skóry - matowobiała

wymiary bezwzględne w mmdługość głowy [g-op] - 187, szerokość głowy [eu-eu] - 156; szerokość twarzy [zy-zy] - 136  mm; wysokość twarzy [n-gn] - 122; wysokość twarzy górnej [n-sto] - 74; wysokość nosa [n-ns] - 56; szerokość nosa [al-al] - 39;

budowa: ap;

Typ alpejski (HL), frakcja armenoidalna (wąska twarz, mimo że "wygląda" na szeroką i nos jeszcze w zakresie wąskim) - Polska

typ alpejski (HL)

 

  Przykład 8. Körner T., Bericht über rassenkundliche Untersuchungen in Monembasia und Areopolis an der Südküste des Peloponnes, Zeitschrift für Ethnologie 71. Jahrg., H. 1/3 (1939), s. 116-129

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wskaźnik główny 91.46 (głowa wybitnie krótka); wskaźnik twarzy całkowity - 86.36 (dość wąska); wskaźnik nosowy - 63.54 (wąski);

kolor oczu (w skali Martina-Schulza) - 8 (piwnozielonawe); kolor włosów - W (ciemnobrązowe)

długość głowy: 164 mm; szerokość głowy: 150 mm; ; szerokość żuchwy - 102 mm;

budowa: pykniczna, kończyny smukłe;

Typ alpejski (HL), frakcja armenoidalna - Grecja, Peloponez

typ alpejski (HL)

 

Przykład 9. Schlaginhaufen O., Anthropologia Helvetica, 1947

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 172.2 cm; wskaźnik główny 85.0 (głowa krótka);  wskaźnik twarzy całkowity - 90.5 (wąska); wskaźnik nosowy - 56.9 (bardzo wąski);

oczy brązowe, włosy brązowe

Typ alpejski (HL), frakcja armenoidalna (nie może być uznany za typ dynarski ze względu na wyraźnie wklęsły nos) - Szwajcaria,

typ alpejski (HL)

 

Przykład 10. Schade H., Anthropologische Untersuchungen in Ostmazedonien und Kruševo, Anthropologischer Anzeiger Jahrg. 21, H. 3/4 (April 1958), pp. 282-312

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 163.4; wskaźnik główny - 89 (głowa bardzo krótka);  wskaźnik twarzy całkowity - 86 (wąskawa); wskaźnik nosowy - 69.81 (dość wąski);

wskaźnik wysokościowo-długościowy - 67 (głowa dość wysoka);  wskaźnik wysokościowo-szerokościowy -  75 (spłaszczona); wskaźnik wysokości nosa - 43.44 (niskawy); wskaźnik jarzmowo-żuchwowy - 78.87 (średnio szeroka żuchwa w stosunku do twarzy);

kolor oczu (w skali Martina-Schulza) - 11 (jasnobrązowe); kolor włosów - ciemne

wymiary bezwzględne w mmdługość głowy [g-op] - 180, szerokość głowy [eu-eu] - 161; wysokość głowy [t-v] - 121; szerokość twarzy [zy-zy] - 142 mm; wysokość twarzy [n-gn] - 122; szerokość żuchwy [go-go] - 112; wysokość nosa [n-ns] - 53; szerokość nosa [al-al] - 37;

Typ alpejski (HL), frakcja armenoidalna - Macedonia

 typ alpejski (HL)

 

 Przykład 11. Miszkiewicz B, Antropologische Struktur der Mazedonischen Bevölkerung [w:] Materiały i Prace Antropologiczne, 62, 1961

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost: 158.8; wskaźnik główny: 91 (bardzo krótka głowa); wskaźnik twarzy całkowity: 85 (średnio szeroka); wskaźnik nosowy:  68 (dość wąski); 

kolor oczu:  6 w skali Martina (piwne); kolor włosów - T-U (ciemnobrązowe)

Typ alpejski (HL), frakcja armenoidalna  - Macedonia

Typ alpejski (HL)

 

Podtyp / frakcja pośrednia - twarz szeroka, nos wąski, nos średnio wydatny, włosy ciemne, oczy ciemne.

 Przykład 12. Becker M. i Łukaczk B., Migracje żeńskie powiatów płockiego i sierpeckiego, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 3, 1976, s. 39-49

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost: 148.6 cm, wskaźnik główny: 85.5 (głowa krótka); wskaźnik twarzy całkowity: 80.7 (dość szeroka); wskaźnik nosowy: 61.5 (wąski);

kolor skóry: śniada; kolor oczu: 4 (piwne); kolor włosów: X (czarnobrązowe); ukształtowanie powieki górnej: fałda powiekowa słaba

typ alpejski (HL), frakcja pośrednia - Polska

typ alpejski (HL)

Przykład 13. Schlaginhaufen O., Anthropologia Helvetica, 1947

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 166.2 cm; wskaźnik główny 85.6 (głowa krótka);  wskaźnik twarzy całkowity - 82.1 (dość szeroka); wskaźnik nosowy - 66 (wąski);

oczy brązowe, włosy brązowe

Typ alpejski (HL), frakcja pośrednia - Szwajcaria

typ alpejski (HL)

 

 Podtyp / frakcja laponoidalna - twarz różnej szerokości, nos średnio szeroki do szerokiego, nos dość wydatny, włosy ciemne i kasztanowate, oczy ciemne.

Przykład 14. Michalski I., Fotografie 50 osobników omawianych na konferencji metodologicznej i typologicznej (album), Przegląd Antropologiczny, t. 21, z. 1-2, 1955

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 160.7;wskaźnik główny: 83.0 (głowa krótka); wskaźnik twarzy całkowity - 83.9 (dość szeroka); wskaźnik nosowy - 80.9 (dość szeroki);

wskaźnik górnotwarzowy - 55.5 (wysokawe twarz górna); wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy:100 (jarzma bardzo szerokie w stosunku do głowy); wskaźnik wysokości nosa: 40.86 (niski)

profil nosa: bulwiasty słabo; oprawa oka: fałda powiekowa dośc silna; stopień wystawania kosci policzkowych: słabo;

kolor oczu - 7 (zielonawopiwne); kolor włosów - T (szatynowe);  kształt włosów: proste;   kolor skóry - biała;

wymiary bezwzględne w mmdługość głowy [g-op] - 188, szerokość głowy [eu-eu] - 156; szerokość twarzy [zy-zy] - 157  mm; wysokość twarzy [n-gn] - 115; wysokość twarzy górnej [n-sto] - 76; wysokość nosa [n-ns] - 47; szerokość nosa [al-al] - 38;

budowa: ap;

Typ alpejski (HL), frakcja laponoidalna  - Polska

typ alpejski (HL)

 

Przykład 15. Michalski I., Fotografie 50 osobników omawianych na konferencji metodologicznej i typologicznej (album), Przegląd Antropologiczny, t. 21, z. 1-2, 1955

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 162.1;wskaźnik główny: 84.10 (głowa krótka); wskaźnik twarzy całkowity - 79.6 (bardzo szeroka); wskaźnik nosowy - 82.6 (dośc szeroki);

wskaźnik górnotwarzowy - 47.6 (bardzo niskie twarz górna); wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy: 92.45 (jarzma wąskawe w stosunku do głowy); wskaźnik wysokości nosa: 39.31 (niski)

profil nosa: wklęsły słabo; oprawa oka: fałda powiekowa dośc silna; stopień wystawania kosci policzkowych: niewystające;

kolor oczu - 5 (jasnopiwne); kolor włosów - W (ciemnobrązowe);  kształt włosów: proste;   kolor skóry - śniadopłowa

wymiary bezwzględne w mmdługość głowy [g-op] - 189, szerokość głowy [eu-eu] - 159; szerokość twarzy [zy-zy] - 147  mm; wysokość twarzy [n-gn] - 117; wysokość twarzy górnej [n-sto] - 70; wysokość nosa [n-ns] - 46; szerokość nosa [al-al] - 38;

budowa: pa;

Typ alpejski (HL), frakcja laponoidalna  - Polska

30-n

 

Przykład 16. Michalski I., Remarks about the anthropological structure of Egypt, Publicatons of the joint arabic-polish anthropological expedition. Part II, pp. 209-238, 1964

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 177; wskaźnik główny 84.2 (głowa krótka); wskaźnik twarzy całkowity - 85.7 (szerokawa); wskaźnik nosowy - 73.7 (szerokawy);

wskaźnik wysokościowo-długościowy - 68.9 (głowa dość wysoka);  wskaźnik wysokościowo-szerokościowy - 81.9 (niezbyt spłaszczona); wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 91.9 (jarzma wąskawe w stosunku do głowy); ; wskaźnik górnotwarzowy - 54.4 (wysokawe twarz górna); wskaźnik wysokości nosa - 45.2 (wysokawy); wskaźnik jarzmowo-żuchwowy - 83.3 (szeroka żuchwa w stosunku do twarzy); wskaźnik wysokości górnej wargi - 40.4;

kolor skóry - ciemno płowy; kolor warg - czerwony; kolor oczu - 4 (piwne); kolor włosów - V (ciemnobrązowe)

Typ alpejski (HL), frakcja laponoidalna - Egipt (oczywście jest tam bardzo rzadkim typem)

 hl typ alpejski

 

 Przykład 17. Schlaginhaufen O., Anthropologia Helvetica, 1947

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 169.6 cm; wskaźnik główny 85.1 (głowa krótka);  wskaźnik twarzy całkowity - 79.9 (bardzo szeroka); wskaźnik nosowy - 72.6 (średnio szeroki);

oczy brązowe, włosy brązowe

Typ alpejski (HL), frakcja laponoidalna - Szwajcaria

typ alpejski (HL)

 

Przykład 18. Schlaginhaufen O., Anthropologia Helvetica, 1947

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 169 cm; wskaźnik główny 83.1 (głowa krótka);  wskaźnik twarzy całkowity - 78 (bardzo szeroka); wskaźnik nosowy - 72.3 (średnio szeroki);

oczy brązowe, włosy brązowe

Typ alpejski (HL), frakcja laponoidalna - Szwajcaria

typ alpejski (HL)

 

 materiał kostny

Przykład 1. Reprint z '94 wydania z 1931 "Encyklopedii Powszechnej" wydawnictwa Gutenberga tom 14 (Polska Agencja Telegr. do Rewindykacja)

Czaszka typu alpejskiego

 

 czaszka laponoidalna       a3

 

 

Przykłady wykrzyżowania się typu alpejskiego (HL) z różnych typów mieszanych,  na przykładzie realnie przebadanych antropometrycznie rodzin

Przykłady 1-2. Michalski I., Struktura antropologiczna Polski, 1949

Zobacz więcej o zasadach krzyżowania się ras i typów mieszanych według kierunku morfologiczno-porównawczego.

hl-rodzina1

hl-rodzina2

 

Menu portalu