Typ berberoidalny (BL)
- Szczegóły
- Kategoria: Indywidualna typologia rasowa - szkoła morfologiczno-porównawcza
W typologii indywidualnej kierunku morfologiczno-porównawczego typ mieszany, międzyodmianowy (biało-żołty) między rasami mediterranoidalną (B) i rasą laponoidalną (L) w wariancie azjatyckim. Typ berberoidalny oznacza się symbolem BL. In English: Berberoid type (BL).
Ogólna charakterystyka:
Główne cechy:
- wzrost średni lub niski
- budowa: masywna lub krępa
- głowa mezocefefaliczna (77-83), niska i słabo wysklepiona
- twarz szeroka (x-83), szerokie kości policzkowe; przypłaszczona; mezo-ortognatyczna, z częstym prognatyzmem zębodołowym
- nos średni do szerokiego (70-x), niezbyt wydatny, profil wklęsły do prostego
- oczy bardzo ciemne (1-5); szpara oczna wąska, czasem ukośna lub esowata; silna fałda powiekowa czasem przechodząca w ślad fałdy mongolskiej
- włosy bardzo ciemne (W-Y), od prostych do kędzierzawych
- skóra niezbyt jasna, żółtawa
Jest to jakby bardzo ciemnopigmentowany typ sublaponoidalny
Różnice z innymi typami:
- od typu EM w jego frakcji mongoloidalnej różni się dużo niższą i mniej wyklepioną głową; często niższym wzrostem; mniejszym nasileniem cech mongoloidalnych w fizjonomii; bardziej "południową / berberyjską" fizjonomią (faliste włosy; grube wargi);
- od typu KL w jego frakcji laponoidalnej mało wydatnym nosem, brakiem profili wypułych / garbatych, inną fizjonomią (laponoidalną, a nie "pseudo-armenoidalną" jak np. kolbowaty grzbiet nosa o opuszczonym końcu, kontur ust)
- od typu KM w jego frakcji mongoloidalnej różni się niższym wzrostem, mniej wydatnym nosem, brakiem profili wypukłych / garbatych i podobnie jak wyżej po części fizjonomią
- od typu lewantyńskiego w jego frakcji berberoidalnej (Bh) różni się cechami laponoidalnymi (silna fałda powiekowa lub ślad mongolskiej, szerokie kości policzkowe, prognatyzm zębodołowy, lekkie przypłaszczenie twarzy) i przede wszystkim nsoem który jest wklęsły lub prosty i mało wydatny, a nie "armenoidalny"
- od typu EL w jego jego frakcji laponoidalnej ciemniejszą pigmentacją (brak włosów ciemnoszatynowych i oczu jasnopiwnych oraz piwnozielonawych), bardziej "południową / berberyjską" fizjonomią (silnie faliste lub kędzierzawe włosy; grube wargi); większą tendencją do prognatyzmu zębodołowego; wyższymi oczodołami; masywną budową
- z frakcją laponoidalną typu bałtyckiego (YL) różni się niższym wzrostem, zupełnie ciemną pigmentacją; ogólnie bardziej "południową" fizjonomią
Niżej sprawdź dokładną charakterystykę. Część wymienionych cech, szczególnie opisowych, ma jedynie znaczenie pomocnicze i nie może służyć jako podstawowe kryterium wyznaczania przynależności do tego typu.
głowa / czaszka:
- wskaźnik główny: mezocefaliczny (77-83)
- wskaźnik wysokościowo-długościowy: głowa dość niska
twarz:
- wskaźnik twarzowy całkowity: twarz szeroka (x-83),
- wystające kości policzkowe
- profil poziomy twarzy: mniej lub więcej przypłaszczony
- profil pionowy twarzy: mezo-ortognatyczny; tendencja do prognatyzmu zębodołowego
nos:
- wskaźnik nosowy: nos średnio szeroki do szerokiego (70-x),
- wydatność nosa: niezbyt wydatny
- profil nosa: od wklęsłego do prostego
oczy:
- kolor oczu: bardzo ciemne (1-5)
- szpara oczna: wąska, czasem ukośna lub esowata
- oprawa oka: silna fałda powiekowa, czasem przechodząca w ślad fałdy mongolskiej
włosy:
- kolor włosów: bardzo ciemne (W-Y)
- kształt włosów: od prostych gładkich do kędzierzawych
skóra:
- kolor skóry: żółtawa do śnaido-oliwkowej, stosunkowo ciemna, dla (♀, Libia) 18 (13-25) w skali Luschana
Występowanie:
Typ berberoidlany (BL) należy do grupy typów południowych. Występuje w Afryce Północnej, koncentruje się w rejonie gór Atlas w Algierii i Maroku. Przez niektóych antropologów (Eickstedt, Hooton) uznawany za lokalną odmianę rasy alpejskiej. Prawdopodobnie raczej rzadko spotykany w Azji Zachodniej i incydentalnie w Europie dlatego nazwa "berberoidalny" ma tu uzasadnienie.
Dla porównania:
- Libia (Cyrenajka) dla (♂) 0.1% i (♀) 6.2%
- Egipt (♂) - 1.8%
- Irak środkowy (szczep Beduinów Ba'ij) - 7.9%
- Sudan - 0.5%
BIBLIOGRAFIA:
- Michalski I., Remarks about the anthropological structure of Egypt [w:] Publicatons of the joint arabic-polish anthropological expedition. Part II, 1964, s. 209-238
- Michalski I., Typy antropologiczne Egiptu [w:] Człowiek w czasie i przestrzeni : kwartalnik PTA, t. 1, z. 4, 1958, s. 192-203 link
- Stolarczyk H., Charakterystyka typów antropologicznych Cyrenajki [w:] Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 44, 1971, s. 107-139
- Stolarczyk H., Próba ujęcia struktury antropologicznej Cyrenajki [w:] Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 40, 1970, s. 123-148
- Wierciński A.,O antropologii starożytnego Egiptu [w:] Człowiek w czasie i przestrzeni : kwartalnik PTA, 1958, Tom 1, zeszyt 4, s. 184-191 link
tylko składy typologiczne:
- Stolarczyk H., Z badań antropologii Sudańczyków [w:] Przegląd Antropologiczny, t. 35 z. 2, 1969, s. 484-490
Zobacz też - podstawowe różnice między indywidualnymi typami rasowymi, a rasami geograficznymi
Objaśnienia do powyższych danych:
- ♂ - mężczyźni
- ♀ - kobiety
- w nawiasach po średnich podane zakresy zmienności (min - max)
Przykład 1. Michalski I., Remarks about the anthropological structure of Egypt, Publicatons of the joint arabic-polish anthropological expedition. Part II, pp. 209-238, 1964
wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika
wzrost - 168.2; wskaźnik główny 77; wskaźnik twarzy całkowity - 79.9; wskaźnik nosowy - 78;wskaźnik wysokościowo-długościowy - 61; wskaźnik wysokościowo-szerokościowy - 79.2; wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 90.3; wskaźnik górnotwarzowy - 51.8; wskaźnik wysokości nosa - 45; wskaźnik jarzmowo-żuchwowy - 95.5; wskaźnik wysokości górnej wargi - 44;
kolor skóry - płowo-żółtawa; kolor warg - ciemnopurpurowe; kolor oczu - 2 (77) - czarnoobrązowe; kolor włosów - Y (czarne)
Typ berberoidalny (BL), Egipt
Przykład 2. Strouhal E., Reisenauer R.; A Contribution to the Anthropology of the Recent Egyptian Population [w:] Anthropologie (Brno) t. 1, z. 3, 1963, s. 3-33
wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika
wzrost: 158; wskaźnik główny: 77.8 wskaźnik twarzy całkowity: 80.7; wskaźnik nosowy: 83.7;wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy: 93.75; wskaźnik czołowo-ciemieniowy: 78.5; wskaźnik czołowo-jarzmowy: 83.7; wskaźnik jarzmowo-nosowy: 26.7; wskaźnik wysokości nosa: 39.44; wskaźnik jarzmowo-żuchwowy: 81.5;
spłaszczenie profilu twarzy; bardzo mongoloidalna oprawa oka
kolor oczu: 5 (jasnobrązowe); włosy: Y (czarne); kształt włosów: silnie faliste; skóra: jasnośniada;
wymiary bezwzględne w mm: długość głowy [g-op] - 185, szerokość głowy [eu-eu] - 144; najmniejsza szerokość czoła [ft-ft] - 113; szerokość twarzy [zy-zy] - 135 mm; wysokość twarzy [n-gn] - 109; szerokość żuchwy [go-go] - 110; wysokość nosa [n-ns] - 43; szerokość nosa [al-al] - 36;
waga: 55.3 kg; wskaźnik Rohrera: 1.41; wskaźnik Queteleta I: 350; wskaźnik skeliczny: 96.06; wskaźnik długości korpus ciała: 51.3
Typ berberoidalny (BL) - Egipt, Abusir
Przykład 3. Puccioni N., Antropometria delle genti della Cirenaica : Vol. II. Tabelle e tavole, 1936
wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika
wzrost - 150.7; wskaźnik główny 80.23; wskaźnik twarzy całkowity - 81.48; wskaźnik nosowy - 72.34;wskaźnik wysokościowo-długościowy - 60.45; wskaźnik wysokościowo-szerokościowy - 75.35; wskaźnik wysokości nosa - 42.72; wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 95.07; wskaźnik ust - 37.35;
kolor skóry - 13 w skali von Luschana (przedramię); kolor oczu - 3; kolor włosów - ciemne
Określony w pracy: Stolarczyk H., Charakterystyka typów antropologicznych Cyrenajki, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 44, 1971, s. 107-139, opartej na materiale Puccioniego właśnie
Typ berberoidalny (BL), Libia, Cyrenajka
