Typ submediterranoidalny (BE)

W typologii indywidualnej kierunku morfologiczno-porównawczego typ mieszany między rasami mediterranoidalną (B) i śródziemnomorską (E). Typ submediterranoidalny ten oznacza się symbolem BE. In English: Sub-Mediterranoid type (BE).

Zobacz też - podstawowe różnice między indywidualnymi typami rasowymi, a rasami geograficznymi

Objaśnienia do poniższych danych:

  1. ♂ - mężczyźni
  2. ♀ - kobiety
  3. w nawiasach po średnich podane zakresy zmienności (min - max)
  4. Najważniejsze zakresy zmienności, służące do różnicowania z innymi typami, podane są w sekcji "Główne cechy".

Cechy charakterystyczne typu mediterranoidalno-śródziemnomorskiego (gracylnego) czyli submediterranoidalnego  (BE):

Ogólna charakterystyka:

Główne cechy:

  • wzrost niski, lub średni (x-169) - zakresy wzrostu sprzed kilkudziesięciu lat
  • budowa: dość masywna
  • głowa  dolichocefaliczna (wskaźnik głównyx-76)
  • twarz  wąska, radziej średnio szeroka (wsk. twarzowy 84-x), grube rysy twarzy, tendencja do prognatyzmu zębodołowego
  • nos średnio szeroki do szerokiego, jeśli dość wąski to tylko o profilu mocno wklęsłym / bulwiastym (wsk. nosowy 66-x)
  • oczodoły niskie (wsk. oczodołowyŁ x-82)
  • kolor oczu: bardzo ciemne (1-5)
  • oprawa oka: fałda powiekowa średnio wykształcona
  • kolor włosów: bardzo ciemne  (W-Y)
  • kształt włosów: lekko faliste, często proste gładkie
  • kolor skóry: płowa do śniadożółtawej, z reguły jaśniejsza niż u rasy (B)
  • średni zarost i owłosienie ciała

Frakcje / podtypy:

  • Frakcja mediterranoidalna (Be) - twarz szeroka (♂ x-83, ♀ x-81 ); nos dość wąski (66-69)
  • Frakcja pośrednia (be) - [najliczniejsza] nos co najmniej średnio szeroki (70-x), profil różny, ale raczej prosty lub wklęsły
  • Frakcja śródziemnomorska (bE) - nos dość wąski (66-69), profil tylko mocno wklęsły / mocno bulwiasty

Różnice z innymi typami:

  • od rasy mediterranoidalnej (B) odróżnia go brak szerokiej twarzy, niższe oczodoły, mniejsze wysklepienie czaszki, minimalne rozjaśnienie pigmentacji i większy procent włosów prostych gładkich
  • od rasy śródziemnomorskiej (E) odróżnia go przede wszystkim szerszy i niższy nos, tendencja do prognatyzmu, masywniejsza budowa, grubsze rysy twarzy
  • różnice z typem kuszyckim (BK) opisane przy jego charakterystyce
  • różnica z typem egejskim (AB) wyjaśniona przy jego opisie
  • od typu południowo-wschodniego (EQ) różni się brakiem cech odmiany żółtej (np. wąska, ukośna szpara oczna, ślad fałdy mong.; włosy proste, sztywne; przypłąszczenie twarzy)

Niżej sprawdź dokładną charakterystykę. Część wymienionych cech, szczególnie opisowych, ma jedynie znaczenie pomocnicze i nie może służyć jako podstawowe kryterium wyznaczania przynależności do tego typu.

wzrost i budowa ciała:

wzrostśredni wzrost odpowiada realiom sprzed kilkudziesięciu lat, obecnie w związku z jego podwyższeniem w wielu populacjach, jest na pewno wyższy

  • niski do średniego
  1. w Egipcie (♂) 165.2 (152-169)
  2. w Libii  (Cyrenajka) dla (♂) 163.0 (150-169), Indie 167.5 (165-169)

budowa:

głowa / czaszka:

oczodoły:

twarz:

nos:

oczy:

włosy:

skóra:

uwłosienie:

Uwagi:

Michalski używał też skrócnej nazwy typ chamicki, ze względu na jego występowanie u Chamitów Afryki. ale że jest też obecny w Azji zachodniej i południowej nie uważam że ta nazwa jest jednoznaczna. Według mnie nazwa submediterranoidalny jest lepsza, bo od rasy mediterranoidalnej ten typ różni się zasadniczo tylko węższą twarzą,  niekiedy nosem i delikatniejszą budową.

Występowanie:

Typ submediterranoidalny (BE) należy do grupy typów południowych. W starożytności obecny w neolitycznym Egipcie, sięgał też do Iranu i Azji Centralnej. Aktualnie liczny w północnej Afryce, obecny też w Azji Zachodniej aż po południowe Indie.

składy typologiczne (w nawiasach frakcje, tam gdzie były podane)

Bałkany i Grecja

  • Grecja, płd. Peloponez (♂) - 0.76% (Be)

Europa  (grupy etniczne pochodzenia zachodnio i południowo-azjatyckiego)

  • Cyganie serbscy (♂) - 2.2%

Turcy

  • Dardanele, płn-zachodnia Turcja (♂) - 2.7% (be)
  • Smyrna, zachodnia Turcja (♂) - 1.89% (be)

Zachodnia Azja

  • Iran środkowo-południowy,Yezd-i-Khast (♂) - 12.5% (be >> bE)
  • Iran, Żydzi z Ishafan (♂) - 8.33% (be >> bE)
  • Iran środkowo-południowy, Kinaresh (♂) - 5.56% (be)
  • Iran środkowo-południowy, Rayy (♂) - 5.56% (be)
  • Irak środkowy (szczep Beduinów Ba'ij) - 2.6%
  • Iran, Lurowie (♂) - 3.77% (be)
  • Jemen, wybrzeże (♂) - 1.96% (bE)

Południowa Azja

  • Sikhowie (płn-zachodnie Indie) dla (♂) - 7.89%

Północna Afryka

  • Libia (Cyrenajka) dla (♂) 5.8% i (♀) 9.9%
  • Egipt (♂) - 6.0%
  • Sudan - 1.1%

BIBLIOGRAFIA:

  1. Michalski I., Charakterystyka antropologiczna Sikhów, Przegląd Antropologiczny, t. XIII, z. 1, 1939, s. 50-70
  2. Michalski I., Remarks about the anthropological structure of Egypt, Publicatons of the joint arabic-polish anthropological expedition. Part II, 1964, s. 209-238
  3. Michalski I., Struktura Antropologiczna Polski, 1949 (podane 2 przykłady w przypisie w II części pracy)
  4. Michalski I., Typy antropologiczne Egiptu, Człowiek w czasie i przestrzeni : kwartalnik PTA, t. 1, z. 4, 1958, s. 192-203 link
  5. Stolarczyk H., Charakterystyka typów antropologicznych Cyrenajki, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 44, 1971, s. 107-139
  6. Stolarczyk H., Próba ujęcia struktury antropologicznej Cyrenajki, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 40, 1970, s. 123-148
  7. Stolarczyk H., Z badań antropologii Sudańczyków, Przegląd Antropologiczny, t. 35 z. 2, 1969, s. 484-490
  8. Wierciński A.,O antropologii starożytnego Egiptu, Człowiek w czasie i przestrzeni : kwartalnik PTA, t. 1, z. 4, 1958, s. 184-191

składy z poniższych opracowań określiłiem metoda morfologiczno-porównawczą na bazie podanych tam materiałów indywidualnych:

  1. Cipriani L., Osserviazioni antropometriche su indigeni asiatici e africani [w:] Archivo per L'Antropologia e la etnologia, vol LX-LXI, 1932, s. 57-115
  2. Field H., Contributions to the anthropology of Iran [w:] Publications of the Field Museum of Natural History. Anthropological Series, Vol. 29,No. 2 (DECEMBER 15, 1939), s. 511, 513-706
  3. Hauschild M.W., Wagenseil F., Anthropologische Untersuchungen an anatolischen Türken [w:] Zeitschrift für Morphologie und Anthropologie, Bd. 29, H. 2/3 (1931), s. 193-260
  4. Schiff F., Beiträge zur Anthropologie des südlichen Peloponnes. (Die Mani.) [w:] Zeitschrift für Ethnologie, 46. Jahrg., H. 1 (1914), s. 14-40

Odpowiedniki w innych typologiach:

 

Frakcja śródziemnomorska (bE) - nos dość wąski (66-69), profil nosa tylko mocno wklęsły / mocno bulwiasty; wzrost niski lub średni (x-169); głowa długa (x-76); twarz średnia lub wąska (84-x)

 Przykład 1. Cipriani L., Osserviazioni antropometriche su indigeni asiatici e africani [w:] Archivo per L'Antropologia e la etnologia, vol LX-LXI, 1932, s. 57-115

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 158.4;  wskaźnik główny 73.8 (długa  głowa); wskaźnik twarzy całkowity - 88.4 (dość wąska); wskaźnik nosowy - 66 (dość wąski);

wskaźnik wysokosciowo-długościowy - 74.8 (wybitnie wysoka głowa);  wskaźnik wysokościowo-szerokościowy - 101.4 (skrajnie wysklepiona głowa); obwód głowy: 548 mm;

wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 92.1 (jarzma wąskawe w stosunku do głowy); wskaźnik wysokości nosa - 43.47 (niskawy); wskaźnik ust: 42;

kolor oczu - 4 (ciemne w skali Broca);  kolor skóry: 25 (skala Luschana);

profil nosa: wklęsło-bulwiasty; podstawa nosa: zadarta; kształt włosów: faliste; zarost: słaby; owłosienie ciała: mocne; wargi: średnio grube

wymiary bezwzględne w mm: długość głowy [g-op]: 191; szerokość głowy [eu-eu]: 141; wysokość głowy [t-v]: 143 mm;  najmniejsza szerokość czoła [ft-ft]: 112; szerokość twarzy [zy-zy]:130; wysokość twarzy [n-gn]: 115; wysokość nosa [n-sn]: 50; szerokość nosa [al-al]: 33; szerokość ust: 50; wysokość ust: 21

 Typ submediterranoidalny (BE), frakcja śródziemnomroska - Jemen 

 Typ submediterranoidalny (BE), frakcja śródziemnomroska - Jemen

 

Frakcja pośrednia (be) - (najliczniejsza) nos co najmniej średnio szeroki (70-x), profil różny, ale raczej prosty lub wklęsły; wzrost niski lub średni (x-169); głowa długa (x-76); twarz średnia lub wąska (84-x)

 Przykład 1. Michalski I., Remarks about the anthropological structure of Egypt, Publicatons of the joint arabic-polish anthropological expedition. Part II, pp. 209-238, 1964

Typ submediterranoidalny (BE), frakcja pośrednia - Egipt

Typ chamicki (BE)

 

Przykład 2. Puccioni N., Antropometria delle genti della Cirenaica : Vol. II. Tabelle e tavole, 1936

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 151.2; wskaźnik główny 73.80; wskaźnik twarzy całkowity - 86.72; wskaźnik nosowy - 84.0;

wskaźnik wys-dług. - 59.89;  wskaźnik wys-szer. - 81.16;

wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 92.75;wskaźnik ust - 33.33; wskaźnik wysokości nosa - 45.04;

kolor skóry - 17 w skali von Luschana (czoło);  kolor oczu - 2; kolor włosów - ciemne

Określona w pracy: Stolarczyk H., Charakterystyka typów antropologicznych Cyrenajki, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 44, 1971, s. 107-139, opartej na materiale Puccioniego właśnie

Typ submediterranoidalny (BE),  frakcja pośrednia -  Libia, Cyrenajka

Typ chamicki (BE)

 

 

Przykład 3. Stolarczyk H., Charakterystyka typów antropologicznych Cyrenajki, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 44, 1971, s. 107-139

Typ submediterranoidalny (BE),  frakcja pośrednia - Irak

 typ chamicki (BE)

 

Przykład 4. Strouhal E., Reisenauer R.; A Contribution to the Anthropology of the Recent Egyptian Population [w:]  Anthropologie (Brno) t. 1, z. 3, 1963, s. 3-33

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost: 151.5; wskaźnik główny: 73; wskaźnik twarzy całkowity: 84.3 wskaźnik nosowy: 83.3;

wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy: 96.32; wskaźnik czołowo-ciemieniowy: 74.1; wskaźnik czołowo-jarzmowy: 79.1 wskaźnik jarzmowo-nosowy: 29.8; wskaźnik wysokości nosa: 42.47; wskaźnik jarzmowo-żuchwowy: 73.9;

kolor oczu: 3 (ciemnobrązowe); włosy: Y (czarne); kształt włosów: lekko faliste; skóra: dość ciemna;

wymiary bezwzględne w mmdługość głowy [g-op] - 196, szerokość głowy [eu-eu] - 143; najmniejsza szerokość czoła [ft-ft] - 106; szerokość twarzy [zy-zy] - 134 mm; wysokość twarzy [n-gn] - 113; szerokość żuchwy [go-go] - 99; wysokość nosa [n-ns] - 48; szerokość nosa [al-al] - 40;

waga: 45.5 kg; wskaźnik Rohrera: 1.31 wskaźnik Queteleta I: 300; wskaźnik skeliczny: 91.77; wskaźnik długości korpus ciała: 52.1

Typ submediterranoidalny (BE),  frakcja pośrednia - Egipt, Quift

Typ chamicki (BE)

 

 

Przykład 4. Puccioni N., Antropometria delle genti della Cirenaica : Vol. II. Tabelle e tavole, 1936

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 163.6; wskaźnik główny 72.50; wskaźnik twarzy całkowity - 86.47; wskaźnik nosowy - 70.91;

wskaźnik wys-dług. - 56.50;  wskaźnik wys-szer. - 77.93;

wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 91.72; wskaźnik ust - 35.71; wskaźnik wysokości nosa - 47.82;

kolor skóry - 18 w skali von Luschana (ramię);  kolor oczu - 5; kolor włosów - ciemne

Określony w pracy: Stolarczyk H., Charakterystyka typów antropologicznych Cyrenajki, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 44, 1971, s. 107-139, opartej na materiale Puccioniego właśnie

Typ submediterranoidalny (BE),  frakcja pośrednia -  Libia, Cyrenajka

be-466

 

Przykład 5. Puccioni N., Antropometria delle genti della Cirenaica : Vol. II. Tabelle e tavole, 1936

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 167.3; wskaźnik główny 70.90; wskaźnik twarzy całkowity - 92.80; wskaźnik nosowy - 71.15;

wskaźnik wys-dług. - 61.38;  wskaźnik wys-szer. - 86.57;

wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 93.28; wskaźnik ust - 40.38; wskaźnik wysokości nosa - 44.82;

kolor skóry - 16 w skali von Luschana (ramię);  kolor oczu - 4; kolor włosów - ciemne

Określony w pracy: Stolarczyk H., Charakterystyka typów antropologicznych Cyrenajki, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 44, 1971, s. 107-139, opartej na materiale Puccioniego właśnie

Typ submediterranoidalny (BE), frakcja pośrednia - Libia, Cyrenajka

be-540

 

Przykład 6. Puccioni N., Antropometria delle genti della Cirenaica : Vol. II. Tabelle e tavole, 1936

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 166.2; wskaźnik główny 72.50; wskaźnik twarzy całkowity - 84.51; wskaźnik nosowy - 69.81;

wskaźnik wys-dług. - 60.21;  wskaźnik wys-szer. - 78.77;

wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 97.28;wskaźnik ust - 39.62; wskaźnik wysokości nosa - 44.16;

kolor skóry - 16 w skali von Luschana (ramię);  kolor oczu - 3; kolor włosów - ciemne

Określony w pracy: Stolarczyk H., Charakterystyka typów antropologicznych Cyrenajki, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 44, 1971, s. 107-139, opartej na materiale Puccioniego właśnie

Typ submediterranoidalny (BE), frakcja pośrednia - Libia, Cyrenajka

be-213

 

Przykład 7. Field H., THE ANTHROPOLOGY OF IRAQ. PART I, NUMBER 1. THE UPPER EUPHRATES, 1940

Typ submediterranoidalny (BE), frakcja pośrednia - Irak

Typ chamicki (BE), Irak

 

Przykład 8. Field H., THE ANTHROPOLOGY OF IRAQ. PART I, NUMBER 1. THE UPPER EUPHRATES, 1940

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost: 159.8; wskaźnik główny: 69.9; wskaźnik twarzy całkowity: 89.8; wskaźnik nosowy: 70.8;

wskaźnik czołowo-ciemieniowy: 82.2; wskaźnik czołowo-jarzmowy: 86.7; wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy: 94.81 ;wskaźnik górnotwarzowy: 52.3; wskaźnik jarzmowo-żuchwowy: 76.6;  wskaźnik wysokości nosa: 41.73;  profil nosa: lekko wklęsły; kolor oczu: ciemno-brązowe; kolor włosów:  czarne; kształt włosów: lekko faliste

wskaźnik długości korpusu ciała: 52.8;

Typ submediterranoidalny (BE), frakcja pośrednia - rak

Typ chamicki (BE), Irak

 

 Przykład 9. Miszkiewicz B, Antropologische Struktur der Mazedonischen Bevölkerung [w:] Materiały i Prace Antropologiczne, 62, 1961

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 152.3;  wskaźnik główny: 74 (długa głowa); wskaźnik twarzy całkowity: 84 (średnio szeroka); wskaźnik nosowy:  84 (szeroki); 

kolor oczu:  5-6 w skali Martina (piwne); kolor włosów - W (ciemnobrązowe)

Typ submediterranoidalny (BE),  frakcja pośrednia  - Macedonia (prawdopodobnie pochodzenie cygańskie?)

 Typ chamicki (BE)

 

Frakcja mediterranoidalna (Be) - twarz szeroka (♂ x-83, ♀ x-81 ); nos dość wąski (66-69); wzrost niski lub średni (x-169); głowa długa (x-76);

Przykład 10. Puccioni N., Antropometria delle genti della Cirenaica : Vol. II. Tabelle e tavole, 1936

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 163.6; wskaźnik główny 74.23; wskaźnik twarzy całkowity - 83.70; wskaźnik nosowy - 68.0;

wskaźnik wys-dług. - 57.73;  wskaźnik wys-szer. - 77.78;

wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 93.75; wskaźnik wysokości nosa - 44.24; wskaźnik ust - 29.63;

 kolor skóry - 17 w skali von Luschana (przedramię);  kolor oczu - 3; kolor włosów - ciemne

budowa: la;

Określony w pracy: Stolarczyk H., Charakterystyka typów antropologicznych Cyrenajki, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 44, 1971, s. 107-139, opartej na materiale Puccioniego właśnie.

Typ submediterranoidalny (BE), frakcja mediterranoidalna - Libia, Cyrenajka

Typ submediterranoidalny (BE)

Menu portalu