Typ dynarski (AH)

W typologii indywidualnej kierunku morfologiczno-porównawczego typ mieszany między rasą nordyczną (A) i armenoidalną (H). Typ dynarski oznacza się symbolem AH. In English: Dinaric type.

Zobacz też - podstawowe różnice między indywidualnymi typami rasowymi, a rasami geograficznymi

Objaśnienia do poniższych danych:

  1. ♂ - mężczyźni
  2. ♀ - kobiety
  3. w nawiasach po średnich podane zakresy zmienności (min - max)
  4. Najważniejsze zakresy zmienności, służące do różnicowania z innymi typami, podane są w sekcji "Główne cechy". Dodatkowe średnie dla pigmentacji, wydatności nosa i fałdy powiekowej oraz ewentualnych wykluczajacych się zakresów twarzy i nosa w sekcji "Frakcje".

Cechy charakterystyczne typu nordyczno-armenoidalnego czyli dynarskiego (AH):

Ogólna charakterystyka:

Główne cechy:

  • wzrost wysoki, rzadko średni
  • budowa leptosomiczno-atletyczna
  • głowa brachycefaliczna (wskaźnik główny: 83 [rzadko 82] -x), mała, neomorficzna, o sferoidalnym konturze
  • głowa wysoka i słabo wysklepiona
  • twarz z reguły średnio szeroka lub wąska, rzadziej dość szeroka (wsk. twarzowy: 80-x); z reguły w kształcie wydłużonego owalu lub trójkątna (nawet przy szerokim wskaźniku nie jest okrągła); o profilu ortognatycznym; kości policzkowe niezaznaczone, policzki płaskie lub wklęsłe
  • szczęka górna wysoka i wąska, żuchwa średnio wysoka i wąska; niewielki, zwykle niewystający podbródek
  • nos wąski (wsk. nosowy x-66), wydatny, profil od falistego do garbatego (nigdy wklęsły)
  • oczodoły wysokie do bardzo wysokich (wsk. oczodołowy: 83-x), okrągłe
  • kolor oczu: różnych odcieni, głównie piwne lub zielonawe, rzadziej niebieskie (2-16)
  • oprawa oka: fałda powiekowa słaba lub brak, często powieka semicka
  • kolor włosów: najczęściej brunatne lub szatynowe, rzadziej kasztanowate lub czarne  (R-Y)
  • kształt włosów:  proste gładkie do falistych
  • kolor skóry: skóra płowa lub śniada, rzadko biała

Frakcje (podtypy)

Występują trzy frakcje (podtypy), dwie wahające się między typami macierzystymi i jedna pośrednia. Średnie dla frakcji na podstawie serii ze Struktury Antropologicznej Polski.

  • frakcja nordoidalna (Ah) - głowa krótka (83-x), twarz różna; profil od falistego do garbatego (średnia wydatność nosa 59); dysharmonijnie pigmentowani, oczy (2-16), włosy (R-Y) - jasna  barwa oczu (8-16) występuje  z włosami bardzo ciemnymi (V-Y) a oczy ciemne (2-6) tylko z włosami kasztanowatymi (R-S);  poza tym zdarza się rozjaśniony zarost. Dodatkowo jako niedopigmentowany wariant  można wyjątkowo określić osobników o jasnych / zielonawych oczach (7-16) i kasztanowatych / szatynowych włosach (S-U), ale posiadających dodatkowo wyraźnie armenoidalny profil nosa (mocno wypukły / garbaty)  - dla odróżnienia od dysharmonijnie pigmentowanych przedstawicieli typu subnordycznego (AL).
  • frakcja pośrednia (ah) - ciemnopigmentowani, oczy ciemne i piwnozielonawe (2-7), włosy (T-W); oczy piwnozielonawe (7) występują tylko z włosami ciemnobrązowymi (V-W); zdarza nieraz się rozjaśniony zarost; głowa krótka, ale zdarza się słabo krótkawa (82-x); twarz średnia lub wąska (♂ 84-x; ♀ 82-x).
  • frakcja armenoidalna (aH) - ciemnopigmentowani, oczy  (3-7), włosy  (S-X), oczy piwnozielonawe (7) występują tlyko z włosami ciemnobrązowymi (V-X); głowa krótka (84-x); twarz szeroka (♂ x-83; ♀ x-81); zdarza się rozjaśniony zarost; największa wydatność nosa;

Różnice z innymi typami:

  • Od typu armenoidalnego odróżnia się występowaniem jaśniejszej pigmentacji i mniej wydatnego nosa, o prostym lub falistym profilu; dlatego jeśli typ dynarski posiada nos wypukły / garbaty i mocno wydatny to występuje on tylko z jaśniejszą pigmentacją (oczu i / lub włosów), we frakcji pośredniej dodatkowo głowa o wskaźniku 82-83.9; ponadto odróżnia się często też wyższym wzrostem, smuklejszą budową i przeciętnie węższą twarzą. Nos jest też minimalnie szerszy (wsk. nosowy  x-66, u armenoidów jest to x-65).
  • Od typu (KH) odróżnia się część frakcji pośredniej (ah) o głowie kótkawej i dość krótkiej (82-83.9) albo szatynowymi włosami (T), albo zielonawopiwnymi oczami (7); albo średnio szeroką twarzą (♂ 84-87; ♀ 82-85); albo falistym nosem i minmlanie szerszym nosem (x-66)
  • Frakcja śródziemnomorska typu (AE) odróżnia się część frakcji pośredniej (ah) o głowie kótkawej (82-82.9) albo zakresem wskaźnika nosowego (67-69); albo opcją występowania słabo wklęsłego profilu nosa.
  • Różnica z typem pseudoalpejskim (YH) wyjaśniona przy jego opisie.
  • Różnice z frakcjami armenoidalną (Hl) i pośrednią (hl) typu alpejskiego wyjąśniona przy jego opisie
  • Różnica z frakcjami nordoidalną (Al) i pośrednią (al) typu subnordycznego to wykluczające się zakresy pigmentacji oczu i włosów we frakcji nordoidalnej (Ah). Bowiem u typu (AL) oczy piwne  (3-6) występują tylko z włosami jasnymi (A-Q), piwnozielonawe (7) z włosami w zakresie A-T, zaś jasne oczy (8-16) w tych frakcjach kojarzą się z włosami w zakresie A-U. Poza tym ciemniejsza skóra; wyższe oczodoły niż u (AL), wydatniejszy, częściej garbaty i wypukły nos, za to nigdy wklęsły i wklęsło-falisty, z reguły węższa twarz i różnice fizjonomiczne jak w różnicy z typem alpejskim (HL) - czyli po prostu brak cech laponoidalnych.

Niżej sprawdź dokładną charakterystykę. Część wymienionych cech, szczególnie opisowych, ma jedynie znaczenie pomocnicze i nie może służyć jako podstawowe kryterium wyznaczania przynależności do tego typu.

wzrost i budowa:

 wzrost:

  • wysoki, rzadko średni, u kobiet też niski

budowa:

  • budowa na ogól smukła, ale masywniejsza niż u typu nordycznego, a to na skutek znacznie silniej rozwiniętego kośćca przy średnim umięśnieniu i nieznacznej podściółce tłuszczowej; ludzi w typie atletycznym spotyka się częściej niż u nordyków, dość rzadko występuje u nich za to ciężka budowa typu armenoidalnego
  • głowa relatywnie mała w porównaniu z resztą ciała
  • szyja dość długa, miernej grubości  o łagodnie zarysowanej grdyce
  • tułów krótki, o miernie szerokich, prawie poziomych barkach i wąskich biodrach, klatka piersiowa raczej płaska, dość długa, szeroka, obwód pasa mały
  • pośladki płaskie
  • pierś kobieca na ogól niewielka, półkulista, u form armenoidokształtnych obfitsza
  • kończyny długie, zwłaszcza dolne, o mięśniach długich, niewielkich ale sprężystych; nogi na ogół kształtne, zwłaszcza u kobiet, choć nierzadko zaznacza się zbytnia muskularność, nordyczna szczupłość łydek lub niskie, armenoidalne podudzie
  • dłonie wydłużone, dość wąskie, kościste o długich palcach
  • stopy niezbyt duże, kościste, zwykle dobrze wysklepione, o dość wysokim podbiciu

głowa / czaszka:

  • wskaźnik główny: brachycefaliczny (83-x)we frakcji pośredniej jako abberacja zdarza się wskaźnik główny 82.0-82.9
  1. średnio wskaźnik dla głowy (♂) 85.9 (82 - 96) i dla (♀) 85.1 (84-86)
  2. z kolei dla czaszek średnie wynoszą (♂) 85.40  (82-90)  i dla (♀) 87.6 (84-90)
  1. osobnicy żywi: (♂) Tadżykistan (n=47) 71 - bardzo wysoka głowa
  2. materiał kostny: (♂) 78.43 (74-80) i dla (♀) 77.5 (74-84), co daje czaszkę wysoką dla obu płci
  1. osobnicy żywi: (♂) 82.55 - głowa niezbyt wysklepiona
  2. materiał kostny: (♂) 89.7 (84-96) i dla (♀) 88.6 (83-94) czyli czaszka dość spłaszczona od góry u obu płci
  • średnie bezwzględne wymiary czaszki:
  1. długość czaszki (♂)  - 174 mm (krótka)
  2. szerokość czaszki (♂) - 147 mm (średnio szeroka)
  3. wysokość czaszki (♂) - 138 mm (wysoka)
  4. najmniejsza szerokość czoła (♂) - 97 mm (dość wąskie)
  5. szerokość potylicy (♂)  - 107 mm (wąska)
  6. szerokość podstawy czaszki (♂) - 125 mm (dość wąska)

cechy opisowe głowy:

  • skronie płaskawe, ciemię wysklepione, potylica dość wąska, płaska lub łagodnie zaokrąglona (nie jest zawsze spłaszczona jak u armenoidów)
  • czoło dość wąskie, niezbyt wysokie, prawie prostokątne, czasem nisko zarośnięte, lekko pochylone
  • dość słabo rozwinięte łuki brwiowe; niewydatna gładziznaa i ledwo zaznaczone guzy czołowe

cechy opisowe czaszki:

twarz:

  • wskaźnik twarzowy całkowity: twarz różna, od szerokiej, do znacznie cześciej wąskiej ( 80-x, 78-x); często optycznie wydaje się wąska mimo niższego wskaźnika, ze względu na swój trójkątny, zwężający się w dół kształt
  1. dla głowy (♂) 89.02 (80 -99) i dla (♀) średnio 88.61 (78-97) co daje twarz wąską u obu płci, rzadziej średnio szeroką
  1. dla głowy (♂) 57.63 (47-64) - dość wysokie twarz górna i dla (♀) 56.85 (45 - 62) - bardzo wysokie twarz górna
  2. dla czaszki średnio (♂) 53.5 (45-55) - dość wysoki twarz górna i dla (♀) 53.2 (45-62) - wysokie twarz górna
  • średnie bezwzględne wymiary twarzy dla czaszki:
  1. wysokość twarzy górnej (♂) - 73 mm (bardzo wysoka)
  2. szerokość twarzy (♂) -  135 mm (średnio szeroka)

fizjonomia:

  • kształt twarzy: o konturze wydłużonego owalu, czasem niemal trójkątna, niekiedy widocznie asymetryczna; często twarze szerokawe w tym typie ( 80-83, 78-81); sprawiają wrażenie wąskich właśnie poprzez trójkątny kształt
  • o rysach ostrych, bardzo wyrazistych
  • łuki jarzmowe słabo lub wcale niezaznaczone, dość szeroko rozstawione i wyraźnie ku uszom się rozszerzające
  • wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy dla głowy (♂) średnio 91.1 (83-97) - jarzma wąskawe i dla (♀) 89.1 (80-96) - jarzma wąskawe
  • kości policzkowe niewystające, policzki płaskie lub lekko wklęsłe
  • panniculus malaris (obfita podściółka tłuszczowa na policzkach) niewykształcony
  • profil pionowy twarzy: ortognatyczny

nos:

  1. dla głowy średnio (♂) 59.62 (47 -66) - nos wąski, i dla (♀) 59.4 (58-59) co daje nos bardzo wąski
  2. dla czaszek jest to średnio dla (♂) 44.65 (40-56) - wąski i dla (♀) 43.5 (42-56) - bardzo wąski
  • średnie bezwzględne wymiary nosay dla czaszki:
  1. wysokość nosa (♂) - 53 mm (wysoki)
  2. szerokość nosa (♂) - 24 mm (średnio szeroki)

cechy opisowe nosa

  • dość wydatny dla (♂) średnio około 56-58
  • nos ogólnie duży
  • profil nosa nierzadko garbaty lub wypukły, nigdy wklęsły, często prosty; bardzo mocno wypukły / garbaty profil nosa ( i mocno wydatny) jest skorelowany z jaśniejszą pigmentacją lub wskaźnikiem głównym 82-83.9 (dla odróżnienia od typu armenoidalnego)
  • o średnio wysokiej, wąskiej nasadzie
  • o wąskim i ostro zakńczonym koniuszku
  • nozdrza wysokie, cienkie, czasem wypukłe
  • przegroda pozioma, niekiedy opuszczona
  • otwory długie i wąskie

szczęka górna, żuchwa, usta:

górna szczęka:

  • szczęka górnej wysoka i wąska (ogólnie dla głowy)
  • szerokość szczęki górnej (♂) dla czaszki - 94 mm (szeroka)
  • wskaźnik szczękowy Virchowa: średnio dla czaszki (♂) 75.84  - szczęka dość wąska w stosunku do wysokości twarzy i dla (♀) 76 - wąska
  • wskaźnik szczękowo-jarzmowy: średnio dla czaszki (♂) 70.31 (64-76)  i dla (♀) 69.8 (64-74) - szczęka wąska w stosunku do łuków jarzmowych
  • wskaźnik podniebienia czaszki: dla (♂) 82,2 - podniebienie średnie, dla (♀) 90.4 - podniebienie szerokie
  • dół nadkłowy wyraźny

żuchwa:

  • żuchwa nawet w stosunku do szczęki górnej niezbyt niska ale wąska (w wymiarach bezwzględnych), rzadko kanciasta
  • o słabo zaznaczonym żwaczu
  • niewielki, zaokrąglony, zwykle niewystający podbródek

usta:

  • wielkość: średnie
  • wargi ciemnoróżowe
  • górna nierzadko cienka i dość niska, dolna niemal zawsze pełna, niekiedy gruba
  • rynienka podnosowa wąska, wyraźnie odgraniczona, niekiedy głęboka
  • bruzda nosowo-wargowa dopiero w starszym wieku zaznaczający się długi i ostro zarysowany

oczodoły:

  • wskaźnik oczodołowy [mf]  średnio dla (♂) 85.77 (82-95) i dla (♀) 89.2 (85-102) co daje oczodoły bardzo wysokie dla obu płci
  • średnie bezwzględne wymiary oczodołów dla czaszki:
  1. wysokość oczodołu dla (♂) - 34 mm (wysokie)
  2. szerokość oczodołu [mf-ek] dla (♂) - 41mm (średnio szerokie)

oczy:

  • kolor oczu: rozmaite kolory, najczęściej piwne lub zielonawe, rzadko czysto niebieskie (2 - 16, średnio 6.0)
  • oczy duże
  • zwykle dość płytko osadzone
  • szpara oczna szeroka, pozioma, wrzecionowata
  • ukształtowanie powieki górnej: z reguły bez fałdy powiekowej lub słabo rozwinięta, często powieka semicka

włosy:

  • kolor włosów: brunatne lub szatynowe, niekiedy kasztanowate, rzadko czarne (R- X)
  • u Tadżyków jasny zarost (K-S) występuje w 64% przypadków, można sądzić że w Europie odsetek ten jest jeszcze większy
  • cienkie, gęste i obfite
  • kształt włosów: gładkie lub faliste
  • łysina rzadka, typu ciemieniowego

skóra:

  • kolor skóry: rzadko biała, przeważnie śniadawa lub płowa
  • czasem słabo zarumieniona
  • czasem pokryta rzadkimi i dość mało widocznymi piegami
  • dość cienka
  • na czole napięta
  • niekiedy (u kobiet) z niebieskawo przeświecającymi żyłkami
  • marszcząca się w drobne, ostre fałdki

uwłosienie:

  • zarost przeważnie bardzo obfity, dość twardy
  • brwi obfite, miernie szerokie, poziome lub łukowate
  • rzęsy długie i gęste
  • owłosienie ciała obfite, nieraz wybitne tak, że nawet u kobiet występuje pospolicie wyraźne owłosienie kończyn (zwłaszcza dolnych) i meszek na górnej wardze

uszy:

  • niezbyt duże
  • dość grube
  • niekiedy odstające

Uwagi:

1. Osobników o "dynarskiej" fizjonomii ale zupełnie  jasnej pigmentacji zaliczał Michalski [1949] do typu subnordycznego, aczkolwiek nie był pewny słuszności tego. Wielu innych antropologów uznawało ich za jasnopigmentowaną, oboczną formę typu dynarskiego. Z reguły nazywani byli typem Noric. Jedynie osobnicy o kasztanowatych włosach (R-T) i jasnych oczach (8-16) mogą być uznani za niedopigmentowany wariant frakcji nordycznej Ah, ale posiadają dodatkowo  mocno wydatny i silnie wypukły / garbaty nos (dla odróżnienia od subnordyków AL).

2. Kapica [1974] wspomniał że jako abberacja może występować u (AH) wskaźnik główny nie tylko 82, ale też 80-81. Gdzie indziej się z tym nie spotkałem.  Uważam jednak że  osobnicy o krótkawej głowie, mocno wydatnym i wypukłym  nosie, i mieszanej pigmentacji mogący być takimi atypowymi AH, zaliczają się raczej do typu amoryckiego (AK). Inaczej trzeba by rozważać subtelne różnice w fizjonomii (jakie występują miedzy H i K).

Występowanie:

 W Polsce stanowi 6.1% (wśród przebadanych 36 532 mężczyzn z całego kraju, dane dla Polski przedwojennej). Najliczniej spotykany wtedy na południu kraju  (szczególnie na Śląsku) oraz częściowo w centrum kraju.

Typ dynarski (AH) należy do grupy typów południowo-wschodnich. Najliczniejszy na zachodnich Bałkanach (kraje b. Jugosławii i Albania, częściowo Grecja). Poza tym w rejonie alpejskim (Tyrol, Szwajcaria, płd. Niemcy, płd-wsch. Francja, północne Włochy), w rejonie karpackim (Rumunia, Słowacja, płd-zach. Ukraina). W Azji głównie Kaukaz i Zakaukazie, Turcja, rzadko w rozproszeniu na Bliskim Wschodzie.

składy typologiczne (w nawiasach frakcje, tam gdzie były podane)

Europa północna

  • Norwegia (♂) - 0.4%
  • Lapończycy (♂) - 0.6%
  • Laponki, płw Kola (♀) - 1.9%

Europa środkowa

  • Łużyczanki (♀) 23.1%
  • Łużyczanie (♂) 21.5%
  • region alpejski (Bawaria, Badenia, Tyrol, Szwajcaria - serie kraniologiczne XV-XIX wiek) (♂+♀) - 10.6%
  • Ukraińcy z dawnej Galicji (♂) - 8.8%
  • Polska (♂) 6.1%
  • Niemcy, obywatele Polski przedwojennej (♂) - 5.1%

Bałkany i Grecja - przeważa frakcja nordoidalna (Ah).

  • Albania - 27.8% (względnie najliczniejszy w serii)
  • Rumunia (Karpaty południowe)  (♀) - 24.2% (względnie najliczniejszy w serii)
  • Serbia (♂) - 23% (ah > Ah > aH)
  • Macedonia - 18.7%
  • Rumunia (Karpaty południowe) (♂) - 16.4%
  • Grecja, płd. Peloponez (♂) - 11.36%
  • Grecja, Kreta (♂) - 6.31%

Turcy - przeważa frakcja ciemnoipigmentowana i wąskotwarzowa (ah).

  • Kastamuni, północna Turcja  (♂) - 25.49% (ah > Ah)
  • Anatolia, środkowa Turcja (♂) - 23.64% ( | ah, Ah | > aH)
  • Wschodnia Turcja (♂) -  20.51% (ah > aH)
  • Dardanele, płn-zachodnia Turcja (♂) - 18.92% (Ah > aH > ah)
  • Smyrna, zachodnia Turcja (♂) - 15.09% (ah > Ah)
  • Bursa, płn-zachodnia Turcja (♂) - 11.76% (Ah > |aH, ah | )
  • Konya, środkowo-południowa Turcja (♂) - 10.71% (ah > Ah)

Zachodnia Azja

  • Irak środkowy, szczep Beduinów Ba'ij (♂) - 2.6%
  • Iran, Żydzi z Ishafan (♂) - 2.08%

Środkowa Azja

  • Tadżykistan (♂) - 8%

Północna Afryka

  • Egipt (♂) - 0.6%

BIBLIOGRAFIA:

  1. Kapica Z., Z badań łódzkiego ośrodka antropologicznego nad taksonomicznym zróżnicowaniem procesu migracji [w:] Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 56, 1974, s. 51-80 (link do fragmentu)
  2. Kapica Z., Zagadnienia antropologiczne [w:] red. Głębowicz B., Monografia Brześcia Kujawskiego, 1970 (link do fragmentu)
  3. Łuczak B., Charakterystyka antropologiczna ludności rumuńskiej z okolic Karpat południowych [w:] Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 56, 1974, s. 109-120
  4. Łuczak B., Ludność Alp Transylwańskich pod względem antropologicznym [w:] Przegląd Antropologiczny, t. 37, z. 2, 1971, s. 199-210
  5. Michalski I., Die Jugoslaven der Dalmatnischen küsten. Beitrag zur kraniologie der Südslaven, 1936
  6. Michalski I., Remarks about the anthropological structure of Egypt [w:] Publicatons of the joint arabic-polish anthropological expedition. Part II, s. 209-238, 1964
  7. Michalski I., Struktura Antropologiczna Polski, 1949 link
  8. Michalski T. W., Studia nad strukturą antropologiczną krajów alpejskich, 1956
  9. Orczykowska Z., Analiza antropologiczna Tadżyków z Pamiru [w:] Materiały i Prace Antropologiczne, nr. 46, 1959
  10. Orczykowska Z., Próba skonstruowania klucza antropologicznego na podstawie klasyfikacji Michalskiego [w:] Przegląd Antropologiczny, t. 22, z.1, 1959, s. 212-229
  11. Różbicka L., Charakterystyka antropologiczna Łemków, 1962
  12. Wierciński A.,Typologia rasowa [w:] Mały Słownik Antropologiczny, 1976, s. 471–481 link

składy z poniższych opracowań określiłiem metoda morfologiczno-porównawczą na bazie podanych tam materiałów indywidualnych:

  1. Field H., Contributions to the anthropology of Iran [w:] Publications of the Field Museum of Natural History. Anthropological Series, Vol. 29,No. 2 (DECEMBER 15, 1939), s. 511, 513-706
  2. Luschan F., Beiträge zur Anthropologie von Kreta [w:] Zeitschrift für Ethnologie, 45. Jahrg., H. 3 (1913), s. 307-393
  3. Hauschild M.W., Wagenseil F., Anthropologische Untersuchungen an anatolischen Türken [w:] Zeitschrift für Morphologie und Anthropologie, Bd. 29, H. 2/3 (1931), s. 193-260
  4. Schiff F., Beiträge zur Anthropologie des südlichen Peloponnes. (Die Mani.) [w:] Zeitschrift für Ethnologie, 46. Jahrg., H. 1 (1914), s. 14-40

Odpowiedniki w innych typologiach::


 

Przykład 1. Mała Encyklopedia Powszechna PWN, 1959

Typ dynarski (AH) - przykład z tablicy nr 26 "Człowiek - typy antropologiczne"

Typ dynarski (AH)

 

Przykład 2. Becker M., Struktura antropologiczna powiatu płockiego, Notatki Płockie t. 15, nr 3(57), 1970

Typ dynarski (AH) - Polska

Typ dynarski (AH)

 

Przykład 3. Kapica Z., Z badań łódzkiego ośrodka antropologicznego nad taksonomicznym zróżnicowaniem procesu migracji, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 56, 1974, s. 51-80

Typ dynarski (AH) - Polska

Typ dynarski (AH)

 

Przykład 4. Kapica Z., Człowiek w regionie Brześcia Kujawskiego [w:] red. Głębowicz B., Monografia Brześcia Kujawskiego, 1970

Typ dynarski (AH), Polska

Typ dynarski (AH)

 

Przykład 5. Stęślicka W., Powstanie odmian ludzkich, 1963

Typ dynarski (AH)

typ dynarski (AH)

 

 

Podtyp / frakcja nordoidalna - głowa (83-x); twarz różna, włosy bardzo ciemne, oczy jasne, względnie rzadziej oczy ciemne, a włosy kasztanowate (jasnobrązowe)

Przykład 6. Becker M. i Łuczak B., Migracje żeńskie powiatów płockiego i sierpeckiego, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 3, 1976, s. 39-49

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost: 168.5 cm, wskaźnik główny: 88.8 (głowa bardzo krótka); wskaźnik twarzy całkowity: 85.0 (wąskawa); wskaźnik nosowy: 60.3 (wąski);

kolor skóry: ciemno-płowa; kolor oczu: 13 (szaroniebieskie); kolor włosów: V (ciemnobrązowe); ukształtowanie powieki górnej: fałda powiekowa słaba

 Typ dynarski (AH), frakcja nordoidalna - Polska

typ dynarski (AH)

 

Przykład 7. Kapica Z., Postępowanie dowodowe przy ekspertyzach ojcostwa metodą morfologiczno-porównawczą,  Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 56, 1974, s. 29-40

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 172; wskaźnik główny - 83.1 (głowa krótka); wskaźnik twarzy całkowity - 84.5 (szerokawa); wskaźnik nosowy - 52.5 (wybitnie wąski);

wskaźnik wysokościowo-długościowy - 65.1 (głowa wysokawa); wskaźnik wysokościowo-szerokościowy - 78.4 (głowa dośc spłaszczona); wskaźnik czołowo-ciemieniowy; - 67.9 (czoło średnio szerokie w stosunku do głowy);  wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 91.4 (jarzma wąskawe w stosunku do głowy); wskaźnik górnotwarzowy - 55.4 (wysokawe twarz górna); wskaźnik wysokości nosa - 47.2 (dość wysoki);

kolor skóry - płowa;  kolor oczu - 11 (szare); kolor włosów - U (ciemnoszatynowe)

Typ dynarski (AH), frakcja nordoidalna - Polska

typ-dynarski-ah

 

Przykład 8. Michalski I., Fotografie 50 osobników omawianych na konferencji metodologicznej i typologicznej (album), Przegląd Antropologiczny, t. 21, z. 1-2, 1955

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 165.5;  wskaźnik główny: 86.9 (głowa krótka); wskaźnik twarzy całkowity - 82.3 (dość szeroka); wskaźnik nosowy - 65.4 (wąski);

wskaźnik górnotwarzowy - 50.3 (dość niskie twarz górna); wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy: 88.55(jarzma dość wąskie w stosunku do głowy); wskaźnik wysokości nosa: 42.97 (dość niski)

profil nosa: falistogarbaty; stopień wystawania kosci policzkowych: bardzo słabo; oprawa oka: fałda powiekowa bardzo słaba;

kolor oczu - 8 (zielonawoniebieskie); kolor włosów - X (czarnobrązowe);  kształt włosów: proste gładkie;   kolor skóry - płowa

wymiary bezwzględne w mmdługość głowy [g-op] - 191, szerokość głowy [eu-eu] - 166; szerokość twarzy [zy-zy] - 147  mm; wysokość twarzy [n-gn] - 121; wysokość twarzy górnej [n-sto] - 74; wysokość nosa [n-ns] - 52; szerokość nosa [al-al] - 34;

Dodatkowo w skali Coona rozmiar głowy bardzo duży - 357 (długość + szerokość)

budowa: l;

Typ dynarski (AH), frakcja nordoidalna - Polska

typ dynarski (AH)

 

Przykład 9. Kapica Z., Postępowanie dowodowe przy ekspertyzach ojcostwa metodą morfologiczno-porównawczą,  Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 56, 1974, s. 29-40

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 176.1; wskaźnik główny - 84.5 (głowa krótka); wskaźnik twarzy całkowity - 89.8 (dość wąska); wskaźnik nosowy - 56.9 (bardzo wąski);

wskaźnik wysokościowo-długościowy - 64.7 (głowa niskawa);  wskaźnik wysokościowo-szerokościowy - 76.6 (głowa dośc spłaszczona); wskaźnik czołowo-ciemieniowy; - 71.5 (czoło szerokie w stosunku do głowy);  wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 93.0 (jarzma szerokawe w stosunku do głowy);wskaźnik górnotwarzowy - 56.5 (dość wysokie twarz górna); wskaźnik wysokości nosa - 43.9 (niskawy);  

kolor skóry - jasnopłowa;  kolor oczu - 11 (szare); kolor włosów - V (ciemnobrązowe)

Typ dynarski (AH), frakcja nordoidalna (jasne oczy) - Polska

typ-dynarski-ah

 

Przykład z pracy autora zagranicznego, pod względem wymiarów i pigmentacji pasujący do charakterystyki typu:

 

Przykład 10. Schlaginhaufen O., Anthropologia Helvetica, 1947

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 173.9 cm; wskaźnik główny 85.3 (głowa krótka);  wskaźnik twarzy całkowity - 92.9 (wąska); wskaźnik nosowy - 52.3 (wybitnie wąski);

oczy mieszane, włosy brązowe

Typ dynarski (AH), frakcja nordoidalna - Szwajcaria

typ dynarski (AH)

 

frakcja pośrednia - głowa  (82-x), twarz wąska lub średnio szeroka, pigmentacja oczu i włosów ciemna

 

Przykład 11. Mydlarski J., Rasa [w:] red. Czekanowski J., Człowiek, jego rasy i życie, 1939 (opisane jako wzięte z materiałów I. Michalskiego)

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wskaźnik główny 82 (głowa krótkawa);  wskaźnik twarzy całkowity - 83 (średnio szeroka); wskaźnik nosowy - 60 (wąski);

kolor skóry - jasnopłowa;  kolor oczu - 3 (ciemnobrązowe); kolor włosów - V (ciemnobrązowe)

budowa: leptosomiczno-atletyczna;

Typ dynarski (AH), frakcja pośrednia (o krótkawej głowie) - Polska

 Typ dynarski (AH)

 

Przykład 12. Schlaginhaufen O., Anthropologia Helvetica, 1947

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 173.9 cm; wskaźnik główny 82 (głowa krótkawa);  wskaźnik twarzy całkowity - 90.6 (wąska); wskaźnik nosowy - 60.7(wąski);

oczy mieszane, włosy brązowe

Typ dynarski (AH), frakcja pośrednia (o krótkawej głowie) - Szwajcaria

AH-swiss

 

Przykład 13. Michalski I., Remarks about the anthropological structure of Egypt, Publicatons of the joint arabic-polish anthropological expedition. Part II, pp. 209-238, 1964

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 181; wskaźnik główny 87.4 (głowa bardzo krótka); wskaźnik twarzy całkowity - 85.0 (szerokawa); wskaźnik nosowy - 64.9 (wąski);

wskaźnik wysokościowo-długościowy - 68.1 (głowa dośc wysoka);  wskaźnik wysokościowo-szerokościowy - 77.8 (głowa dość spłaszczona); wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 83.8 (jarzma wybitnie wąskie w stosunku do głowy); wskaźnik górnotwarzowy - 54.3 (wysokawe twarz górna); wskaźnik jarzmowo-żuchwowy - 85.7 (żuchwa bardzo szeroka w stosunku do twarzy); wskaźnik wysokości górnej wargi - 33.3; wskaźnik wysokości nosa - 47.9 (dość wysoki); 

kolor skóry - ciemno płowy; kolor warg - czerwony; kolor oczu - 7 ciemne (zielonawopiwne); kolor włosów - Y (czarne)

Typ dynarski (AH), frakcja pośrednia - Egipt (wyjątkowo rzadko tam spotykany oczywiście)

typ dynarski (AH)

 

Przykłady z prac autorów zagranicznych, pod względem wymiarów i pigmentacji pasujące do charakterystyki typu:

 

 Przykład 14. Henkey G., KALOCSA ÉS KÖRNYÉKE NÉPESSÉGÉNEK ETNIKAI EMBERTANI VIZSGÁLATA [w:] Cumania, 06, 1979, s: 401-455

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 164;  wskaźnik główny: 89.60 (bardzo krótka głowa); wskaźnik twarzy całkowity: 86.13 (dość wąska); wskaźnik nosowy:  48.27 (skrajnie wąski); 

wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy: 88.38  (jarzma wąskie w stosunku do głowy);  wskaźnik wysokości nosa: 49.15 (wysoki); wskaźnik jarzmowo-żuchwowy: 73.72 (średnio szeroka żuchwa)

kolor oczu:  8 w skali Martina-Schulza (piwnozielonawe); kolor włosów - W (ciemnobrązowe)

wymiary bezwzględne w mm:długość głowy [g-op] - 173, szerokość głowy [eu-eu] - 155; najmniejsza szerokość czoła [ft-ft] - 105; szerokość twarzy [zy-zy] - 137  mm; wysokość twarzy [n-gn] - 118; szerokość żuchwy [go-go] - 101; wysokość nosa [n-ns] - 58; szerokość nosa [al-al] - 28;

Typ dynarski (AH), frakcja pośrednia - Węgry. Przez Henkeya określony jako Dinari.

 Typ dynarski (AH)

 

Przykład 15. Henkey G., KALOCSA ÉS KÖRNYÉKE NÉPESSÉGÉNEK ETNIKAI EMBERTANI VIZSGÁLATA [w:] Cumania, 06, 1979, s: 401-455

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 171.3;  wskaźnik główny: 84.24 (krótka głowa); wskaźnik twarzy całkowity: 95.71 (bardzo wąska); wskaźnik nosowy:  51.66 (wybitnie wąski); 

wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy: 90.32  (jarzma średnio szerokie w stosunku do głowy);  wskaźnik wysokości nosa: 44.77 (niskawy); wskaźnik jarzmowo-żuchwowy: 75.71 (średnio szeroka żuchwa)

kolor oczu:  8 w skali Martina-Schulza (piwnozielonawe); kolor włosów - W (ciemnobrązowe)

wymiary bezwzględne w mmdługość głowy [g-op] - 184, szerokość głowy [eu-eu] - 155;  najmniejsza szerokość czoła [ft-ft] - 107; szerokość twarzy [zy-zy] - 140  mm; wysokość twarzy [n-gn] - 134; szerokość żuchwy [go-go] - 106; wysokość nosa [n-ns] - 60; szerokość nosa [al-al] - 31;

 Typ dynarski (AH), frakcja pośrednia - Węgry. Przez Henkeya określony jako Dinari.

 Typ dynarski (AH)

 

Przykład 16. Coon C. S., The Mountains of Giants, 1950

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wskaźnik główny 88 (głowa bardzo krótka); wskaźnik twarzy całkowity - 83 (dośc szeroka); wskaźnik nosowy - 65 (wąski); 

kolor oczu - mieszane; kolor włosów - ciemnobrązowe

Typ dynarski (AH), frakcja pośrednia - Albania

typ dynarski

 

 Przykład 17. Körner T., Bericht über rassenkundliche Untersuchungen in Lakonien als Beitrag zu einer Rassenkunde Griechenlands, Zeitschrift für Morphologie und Anthropologie, Bd. 39, H. 1 (1940), s. 90-116

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost: 156 cm; wskaźnik główny 86.54 (głowa krótka); wskaźnik twarzy całkowity - 84.16 (wąskawa); wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy: 87.83  (jarzma wąskie w stosunku do głowy);

kolor oczu (w skali Martina-Schulza) - 7 (zielonawopiwne); kolor włosów - U (ciemnoszatynowe)

wymiary bezwzględne w mm: długość głowy [g-op]: 171 mm; szerokość głowy [eu-eu]: 148 mm; szerokość twarzy [zy-zy] - 130  mm; wysokość twarzy [n-gn] - 110;

wskaźnik skeliczny: 95 (nogi bardzo długie)

Typ dynarski (AH) - Grecja, Lakonia, frakcja pośrednia

typ dynarski (AH)

 

Przykład 18. Schlaginhaufen O., Anthropologia Helvetica, 1947

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 165.3 cm; wskaźnik główny 84.9 (głowa krótka);  wskaźnik twarzy całkowity - 96.3 (bardzo wąska); wskaźnik nosowy - 51.7 (wybitnie wąski);

oczy mieszane, włosy brązowe

Typ dynarski (AH), frakcja pośrednia - Szwajcaria

typ dynarski (AH)

 

Przykład 19. Körner T., Bericht über rassenkundliche Untersuchungen in Monembasia und Areopolis an der Südküste des Peloponnes, Zeitschrift für Ethnologie 71. Jahrg., H. 1/3 (1939), s. 116-129

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wskaźnik główny 84.23 (głowa krótka); wskaźnik twarzy całkowity - 88.32 (dość wąska); wskaźnik nosowy - 64.29 (wąski);

kolor oczu (w skali Martina-Schulza) - 10 (piwne); kolor włosów - U (ciemnoszatynowe)

wymiary bezwzględne w mm: długość głowy [g-op]: 184 mm; szerokość głowy [eu-eu]: 155 mm; szerokość żuchwy [go-go] - 107 mm;

budowa: leptosomiczna, kończyny smukłe;

Typ dynarski (AH) - Grecja, Peloponez, frakcja pośrerdnia

typ dynarski (AH)

 

 Przykład 20. Körner T., Bericht über rassenkundliche Untersuchungen in Monembasia und Areopolis an der Südküste des Peloponnes, Zeitschrift für Ethnologie 71. Jahrg., H. 1/3 (1939), s. 116-129

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wskaźnik główny 85.16 (głowa krótka); wskaźnik twarzy całkowity - 83.7 (szerokawa); wskaźnik nosowy - 52 (wybitnie wąski);

kolor oczu (w skali Martina-Schulza) - 13 (średniobrązowe); kolor włosów - W (ciemnobrązowe)

wymiary bezwzględne w mm: długość głowy [g-op]: 182 mm; szerokość głowy [eu-eu]: 155 mm; szerokość żuchwy [go-go] - 102 mm;

budowa: leptosomiczna, kończyny smukłe;

Typ dynarski (AH) - Grecja, Peloponez, frakcja pośrednia

typ dynarski (AH)

 

 Przykład 21. Schade H., Anthropologische Untersuchungen in Ostmazedonien und Kruševo, Anthropologischer Anzeiger Jahrg. 21, H. 3/4 (April 1958), pp. 282-312

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 178.1; wskaźnik główny - 87 (głowa bardzo krótka); wskaźnik twarzy całkowity - 93 (bardzo wąska); wskaźnik nosowy - 65 (wąski);

wskaźnik wysokościowo-długościowy - 66 (głowa wysokawa);  wskaźnik wysokościowo-szerokościowy -  75 (głowa spłaszczona);  wskaźnik jarzmowo-żuchwowy - 82.6 (żuchwa szeroka w stosunku do twarzy); wskaźnik wysokości nosa - 42.96 (dośc niski); 

kolor oczu (w skali Martina-Schulza) - 12 (średniobrązowe); kolor włosów - U (ciemnoszatynowe)

wymiary bezwzględne w mmdługość głowy [g-op] - 182, szerokość głowy [eu-eu] - 159; wysokość głowy [t-v] - 120; szerokość twarzy [zy-zy] - 138  mm; wysokość twarzy [n-gn] - 128; szerokość żuchwy [go-go] - 114; wysokość nosa [n-ns] - 55; szerokość nosa [al-al] - 36;

 Typ dynarski (AH), Macedonia, frakcja pośrednia

typ dynarski (AH)

 

materiał kostny

Przykład 1. Reprint z '94 wydania z 1931 "Encyklopedii Powszechnej" wydawnictwa Gutenberga tom 14 (Polska Agencja Telegr. do Rewindykacja)

 czaszka dynarska

czaszka armenoidalna

 

Przykład wykrzyżowania się typu dynarskeigo (AH) z  typu mieszanego i rasy,  na przykładzie realnie przebadanej antropometrycznie rodziny

Przykład 1. Michalski I., Struktura antropologiczna Polski, 1949

Zobacz więcej o zasadach krzyżowania się ras i typów mieszanych według kierunku morfologiczno-porównawczego.

ah-rodzina1

 

Tagi:

rasa dynarska

Menu portalu