Typ laponoidalno-wyżynny (LQ)

W typologii indywidualnej kierunku morfologiczno-porównawczego typ mieszany odmiany żółtej rasy wyżynnej (Q) i rasy laponoidalnej (L) w wariancie azjatyckim. Typ laponoidlano-wyżynny oznacza się symbolem  LQ. Michalski podawał skrótową nazwę typ kwantuński. In English: Lapponoid-Highland type (LQ).

Zobacz też - podstawowe różnice między indywidualnymi typami rasowymi, a rasami geograficznymi

Objaśnienia do poniższych danych:

  1. ♂ - mężczyźni
  2. ♀ - kobiety
  3. w nawiasach po średnich podane zakresy zmienności (min - max)

Cechy charakterystyczne typu laponoidalno-wyżynnego (LQ):

Ogólna charakterystyka:

Główne cechy:

  • wzrost różny
  • głowa mezocefaliczna, rzadko długa ( x-82)
  • głowa niezbyt wysoka i niezbyt wysklepiona
  • czoło niskie, o słabych łukach nadoczodołowych
  • twarz  szeroka (x-83), kości policzkowe wystające
  • profil poziomy twarzy: płaski
  • profil pionowy twarzy: bardzo często prognatyzm zębodołowy
  • nos co najmniej średnio szeroki (70-x), niski, profil od wklęsłego do falistego
  • oczy ciemne (1-6)
  • oprawa oka: fałda mongolska z reguły obecna, szpara oczna ukośna ale dość często pozioma, wąska
  • włosy bardzo ciemne (X-Y), proste, rzadko faliste
  • skóra przeważnie dość jasna
  • zarost i owłosienie ciała słabe

Frakcje:

  • (najczęstsza) laponoidalna (Lq) - w. główny pośredni (77-82)
  • wyżynna (lQ) - w. główny dolichocefaliczny (x-76)

Niżej sprawdź dokładną charakterystykę. Część wymienionych cech, szczególnie opisowych, ma jedynie znaczenie pomocnicze i nie może służyć jako podstawowe kryterium wyznaczania przynależności do tego typu.

wzrost:

  • Chiny 166.1 (147-172)
  • Korea Północna (♂) 165.7 (161-173)
  • Korea Północna (♀) 151.2 (148-152)
  • Mongolia (♂) 162.8 (148-176)
  • Mongolia (♀) 151.3 (141-160)

głowa / czaszka:

wskaźnik główny - przeważnie mezocefaliczna, rzadko długa (x-82)

  1. Chiny (♂)  80.3 (76-81),
  2. Korea Północna (♂) 79.83 (74-82)
  3. Korea Północna (♀) 81.0 (80-82) 
  4. Mongolia (♂) 80.8 (76-82.9)
  5. Mongolia (♀) 80.4 (74-82)

wymiary bezwzględne głowy (dla osobników żywych):

  • długość: średnio (♂) 190 mm, głowa dość długa
  • szerokość: średnio (♂) 152 mm, głowa wąskawa
  • wysokość: średnio (♂) 123 mm, głowa niska

wskaźnik wysokościowo-długościowy (dla głowy)

  1.  Chiny (♂)  65.03 (58-72) - wysokawa
  2. Korea Północna (♂) 69.1 (67-72) - wysoka 
  3. Korea Północna (♀)  65.1 (60-70) - wysokawa
  4. Mongolia (♂) 63 (59-66)
  5. Mongolia (♀) 63.8 (59-68)

wskaźnik wysokościowo-szerokościowy (dla głowy)

  1. Chiny (♂) 81.27 (73-90) - niezbyt spłaszczona od góry
  2. Korea Północna (♂) 87,2 (81-90) - wysklepiona
  3. Korea Północna (♀) - 80.3 (74-88) - niezbyt spłaszczona
  4. Mongolia (♂) 78.5 (73-84)
  5. Mongolia (♀)  79.4 (74-84)

czoło:

  • czoło niskie
  • szerokość czoła, średnio (♂) 108 mm - dość szerokie
  • o słabo zaznaczonych łukach nadoczodołowych

wskaźnik czołowo-ciemieniowy 

  1. 71.16 - czoło szerokie w stosunku do szerokości głowy

wskaźnik czołowo-jarzmowy

  1.  Chiny (♂) 75.11(70-78)  - czoło średnio szerokie w stosunku do szerokości twarzy

twarz:

wskaźnik twarzowy całkowity: twarz szeroka (mężczyźni x-83, kobiety x-81)

  1. Chiny (♂) 80.09 (74-84) - szeroka,
  2. Korea Północna (♂) 81.3 (78-82)
  3. Korea Północna (♀) 79.9 (78-80) - szeroka
  4. Mongolia (♂) 80.4 (75-84)
  5. Mongolia (♀) 79.6 (73-85?)

wskaźnik górnotwarzowy  

  1. Korea, m)  50.6 (49-52) - dość niskie twarz górna
  2. Korea Północna (♀)   50.5 (50-51) - niskawe twarz górna

wymiary bezwzględne twarzy (dla osobników żywych):

  • wysokość twarzy całkowita: średnio (♂) 115 mm - twarz dość niska
  • szerokość: średnio (♂) 144 mm - twarz dość szeroka

wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy (dla głowy)

  1.  Chiny (♂) 94.75 (89-97) - jarzma  dość szerokie w stosunku do szerokości głowy
  2.  Korea Północna (♂) - 95.9 (90-100) - jarzma  dość szerokie
  3.  Korea Północna (♀) 95.4 (94-96) - jarzma szerokie
  4. Mongolia (♂) 96.6 (91-104)
  5. Mongolia (♀) 94.2 (90-101)

cechy opisowe:

nos:

wskaźnik nosowy: nos średnio szeroki do szerokiego (70-x)

  1. Chiny (♂) 78.62 (69-93) - szeroki,
  2. Korea Północna (♂) 76.1 (71-82)
  3. Korea Północna (♀) 74.3 (71-76) - od średnio szerokiego do szerokiego
  4. Mongolia (♂) 76.6 (71-88)
  5. Mongolia (♀) 74.9 (70-89.4)

wskaźnik wysokości nosa

  1. Korea Północna (♂)  40.9 (39-42) -  niski
  2. Korea Północna (♀)  42.6 (41-43) - dość niski
  3. Chiny (♂)  - 42.68 (36-50) - dość niski

wymiary bezwględne nosa (dla osobników żywych):

  • wysokość: średnio (♂) 49 mm -  dość niski
  • szerokość: średnio (♂) 39 mm - dość szeroki

cechy opisowe:

  • profil nosa: (wklęsły - prosty) , najczęściej falisto-bulwiasty (mężczyźni), lub wklęsły (kobiety)

wydatność nosa: 

  1. Korea Północna (♂) 32 (8-56) - słabo wydatny nos
  2. Korea Północna (♀)  20 (8-40) - bardzo słabo wydatny nos
  3. Mongolia (♂) 33 (4-56)  -słabo wydatny
  4. Mongolia (♀) 20 (2-52) - bardzo słabo wydatny

górna szczęka i żuchwa:

  1. Chiny (♂) 47% przypadków
  2. Korea Północna (♂) 71.4%
  3. Korea Północna (♀) 100%
  4. Mongolia (♂) 52 (20-85) - słaby prognatyzm alweolarny
  5. Mongolia (♀) 57 (30-90) - j.w.
  1. Mongolia (♂) 46.2 (38-59) - duża odległość między ustami, a podstawą nosa
  2. Mongolia (♀) 49.8 (39-69) - j.w.
  1. Mongolia (♂) 91.3 (80-101) - szeroka żuchwa w stosunku do wysokości twarzy
  2. Mongolia (♀) 93.1 (83-101) - j.w.

oczy:

  • kolor oczu: oczy ciemne (1-6, w skali Michalskiego 61-80)

szpara oczna  wąska, ukośna, niekiedy pozioma

  1. Chiny (♂) - pozioma w 31% przypadków
  2. Mongolia (♂) 28.5 (16-50) - tendencja do skośności w górę
  3. Mongolia (♀) 21.5 (16-50) - skośna w górę

ukształtowanie powieki górnej:

  1. Chiny (♂) rzadko brak fałdy mongolskiej (w 19% przypadków);
  2. Korea Północna (♂) fałda mongolska wybitnie silna (ślad fałdy mong. - mong. bardzo silna)
  3. Korea Północna (♀) fałda mongolska  bardzo silna (mong. słaba - mong. silna)
  4. Mongolia (♂) 81 bardzo silna f. m. (41 niezbyt słaba -100 100 uderzająco silna f.m)
  5. Mongolia (♀) 80 bardzo silna f. m. (48 niezbyt słaba f.m. - 100 uderzająco silna f.m.)

włosy:

skóra:

kolor skóry:

  1. Chiny (♂) niezbyt ciemna
  2. Korea Północna (♂) niezbyt ciemna (żółtawo-płowa jasna - żółtawa ciemna)
  3. Korea Północna (♀) dość jasna (żółta płowa - żółtawo-śniada ciemna)
  4. Mongolia (♂) - niezbyt ciemna
  5. Mongolia (♀) - niezbyt jasna

owłosienie:

  • zarost twarzy na ogół skąpy (obfity w 6% przypadków)
  • owłosienie ciała słabe
  • brwi przeważnie krzaczaste

Uwagi:

Incydentalnie Michalski i jego uczniowie notowali jego obecność i obecnie w Polsce. Teoretycznie może się wykrzyżować z typów mieszanych (L) i (Q), np. czuchońskiego i subnordycznego, ale w praktyce dzieje się tak wyjątkowo.

Jako przykład takiego osobnika Michalski [1938] podawał poborowego z powiatu kałuskiego (obecna zachodnia Ukraina).

kalusz

Występowanie:

W średniowieczu i epokach dawniejszych z rzadka spotykany w Europie środkowej i wschodniej. Należał on na jej obszarze do grupy typów archaicznych.

składy typologiczne:

  • Oroczoni (♂+♀) 20% (Lq)
  • Chiny (♂) 16.51% (Lq >> lQ)
  • Korea Północna (♀) 10.7% - seria [Stolarczyk 1976]
  • Mongolia (♂) 8.8%
  • Mongolia (♀) 7.6%
  • Korea Północna (♂) 3.4% - seria [Stolarczyk 1976]
  • Korea Północna (♂) 2.53% (Lq) - seria [Niemiec 1965]
  • Gołdowie (♂) - 1.69% (Lq)

BIBLIOGRAFIA:

  1. Michalska-Wichan J., Struktura antropologiczna ludności Mongolii [w:] Acta Universitatis Lodzensis. Folia Zoologica et Anthropologica, t. 4, 1986, s. 79-138
  2. Michalski I., Składniki rasowe Chińczyków, 1938
  3. Niemiec S., Analiza antropologiczna studentów Koreańczyków [w:] Materiały i Prace Antropologiczne, nr 18, 1965, s. 5-53
  4. Poniatowski S., Gołdowie, Oroczoni: tablice antropometryczne, 1914 link
  5. Stolarczyk H., Charakterystyka antropologiczna Koreańczyków cz. I, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 56, 1974, s. 81-108
  6. Stolarczyk H., Charakterystyka antropologiczna Koreańczyków cz. II, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 3, 1976, s. 3-28
  7. Wokroj F., Ludność nadamurska w świetle antropologicznych materiałów Stanisława Poniatowskiego [w:] Lud, nr 50, 1966, s. 121-189


 
Przykład 1. Michalski I., Składniki rasowe Chińczyków, 1938
 
Typ laponoidalno-wyżynny (LQ) - Chiny
 
Typ kwantuński (LQ)
 
 

(najczęstsza) frakcja laponoidalna (Lq) - wzrost różny; wskaźnik główny mezocefaliczny (77-82); twarz szeroka (x-83); nos średni lub szeroki (70-x)

Przykład 2. Poniatowski S., Fotografie z Syberii, 1914 link

 

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

 

dane antropometryczne z Poniatowski S., Gołdowie, Oroczoni: tablice antropometryczne, 1914 link

wzrost - 158.6;  wskaźnik główny 82.35 (krótkawa głowa); wskaźnik twarzy całkowity: 80.99 (szeroka); wskaźnik nosowy: 73.47 (średnio szeroki);

wskaźnik wysokosciowo-długościowy - 66.31 (wysokawa głowa);  wskaźnik wys-szerok. - 80.52 (niezbyt spłaszczona  głowa); wskaźnik czołowo-ciemieniowy: 68.83 (średnio szerokie czoło w stosunku do szerokości głowy);

wskaźnik górnotwarzowy: 50  (dość niska twarz górna;  wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 92.21  (jarzma wąskawe w stosunku do szerokości głowy); wskaźnik twarzowo-żuchwowy:  89.57 (żuchwa średnio szeroka / na granicy szerokiej w stosunku do wysokosci twarzy), wskaźnik jarzmowo-żuchwowy: 72.54 (żuchwa wąska w stosunku do szerokości twarzy); wskaźnik wysokości nosa - 42.61 (dość niski); 

waga: 57.7; wskaźnik Rohrera: 1.45;

 kolor oczu - 4 (brązowe); kolor włosów: ciemny brąz;  kolor skóry: żółtawa jasna;

wymiary bezwzględne w mm: długość głowy [g-op]: 187; szerokość głowy [eu-eu]: 154; wysokość głowy [t-v]: 124 mm;  najmniejsza szerokość czoła [ft-ft]: 106; szerokość twarzy [zy-zy]:142; wysokość twarzy [n-gn]: 115; wysokość twarzy górnej [n-sto]: 71; szerokość żuchwy [go-go]: 103; wysokość nosa [n-sn]: 49;  szerokość nosa [al-al]: 36

Typ laponoidalno-wyżynny (LQ), frakcja laponoidalna - Oroczon (Syberia)

Typ laponoidalno-wyżynny (LQ)

 

frakcja wyżynna (lQ) - wzrost różny; wskaźnik główny dolichocefaliczny (x-76), twarz szeroka (x-83); nos średni lub szeroki (70-x)

 
Przykład 3. Stolarczyk H., Charakterystyka antropologiczna Koreańczyków. Część I, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 56, 1974, s. 81-108

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 166.2; wskaźnik główny 76.3; wskaźnik twarzy całkowity - 80.8; wskaźnik nosowy - 79.6;

wskaźnik wys-dług. - 67.0;  wskaźnik wys-szerok. - 87.8;

wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 98.6; wskaźnik górnotwarzowy - 52.7; wskaźnik wysokości nosa - 41.5; 

kolor skóry - żółtawa dość ciemna; kolor oczu - 76; kolor włosów - Y;

profil nosa: falisto-wklęsły słabo; oprawa oka: fałda mongolska silna; kształt włosów: proste sztywne; prognatyzm zębodołowy

Typ laponoidalno-wyżynny (LQ), frakcja wyżynna - Korea Północna

typ kwantuński (LQ)

 

 

 

Menu portalu