Typ pacyficzno-arktyczny (ZI)

W typologii indywidualnej kierunku morfologiczno-porównawczego typ mieszany odmiany żółtej rasy pacyficznej (Z) i arktycznej (I). Typ pacyficzno-arktyczny oznacza się symbolem  ZI. In English: Pacific-Arctic type (ZI).

Zobacz też - podstawowe różnice między indywidualnymi typami rasowymi, a rasami geograficznymi

Objaśnienia do poniższych danych:

  1. ♂ - mężczyźni
  2. ♀ - kobiety
  3. w nawiasach po średnich podane zakresy zmienności (min - max)

Cechy charakterystyczne typu:

Ogólna charakterystyka:

Główne cechy:

  • wzrost różny
  • głowa dolicho- do mezocefalicznej (x-82)
  • twarz  średnia do wąskiej (84-x)
  • profil pionowy twarzy:  często prognatyzm zębodołowy
  • nos wąski (x-66), nasada niska, profil nigdy nie jest wklęsły
  • oczy ciemne (1-6)
  • oprawa oka: fałda mongolska dość słaba, lub czasem brak
  • włosy bardzo ciemne (X-Y), przeważnie proste
  • skóra przeważnie niezbyt jasna
  • zarost i owłosienie ciała słabe

Frakcje:

  • arktyczna (zI) - niski wzrost (x-164), długogłowość (x-76), ale głowa wysoka (67-x)
  • pośrednia (zi) - skojarzenie niskiego wzrostu (mężczyźni x-164) i pośredniogłowości (twarz zawsze średnia / wąska i nos wąski)
  • pacyficzna (Zi) -  skojarzenie średniego i wysokiego wzrostu (mężczyźni 165-x) z długogłowością (twarz zawsze średnia / wąska i nos wąski)

Różnice z innymi typami:

  • od frakcji pacyficznej ZQ różni się brakiem wklęsłego lub bulwiastego profilu nosa

Niżej sprawdź dokładną charakterystykę. Część wymienionych cech, szczególnie opisowych, ma jedynie znaczenie pomocnicze i nie może służyć jako podstawowe kryterium wyznaczania przynależności do tego typu.

wzrost:

wzrost różny zależnie od frakcji (patrzy wyżej)

  • Chiny 166 (164-167)
  • Korea (♂) 161.6 cm (156-166)
  • Korea (♀) 164.3
  • Mongolia (♂) 160.3 (158-171)
  • Mongolia (♀) 148.9 (144-156)

głowa / czaszka:

wskaźnik główny dolicho- do mezoceflaicznego (x-82)

  1. Chiny (♂) 78.4 (76-80) - wydłużona głowa
  2. Korea (♂) 80.2 (75-82) - krótkawa
  3. Korea (♀) 76 - dość długa
  4. Mongolia (♂) 80.2 (77-82) - krótkawa
  5. Mongolia (♀) 80,7 (79-82) - j.w.

wskaźnik wysokościowo-długościowy:  głowa średnio wysoka do dość wysokiej

  1. Chiny (♂) 63.54 (60-66) - niskawa głowa
  2. Korea (♂) 68.7 (64-77) - dość wysoka
  3. Korea (♀) 68.3 - dość wysoka
  4. Mongolia (♂) 66.7 (63-68) - wysokawa
  5. Mongolia (♀) 65.1 (64-67) - j.w.

wskaźnik wysokościowo-szerokościowy: głowa średnio wysklepiona do wysklepionej

  1. Chiny (♂) 82.39 (75-88) - niezbyt wysklepiona
  2. Korea (♂) 85.6 (79-95) - dość wysklepiona
  3. Korea (♀) 89.9 - bardzo wysklepiona
  4. Mongolia (♂) 80.9 (76-85) - niezbyt spłaszczona
  5. Mongolia (♀) 80.8 (78-83) - niezbyt spłaszczona

wskaźnik czołowo-ciemieniowy

  1. Chiny (♂) 69.38 (68-69) - czoło średnio szerokie w stosunku do szerokości głowy

wskaźnik czołowo-jarzmowy

  1. Chiny (♂)  75.46 (72-77) - czoło srednio szerokie w sotusnku do szerokości twarzy

twarz:

wskaźnik twarzowy całkowity  - twarz średnio szeroka do wąskiej (84-x)

  1. Chiny (♂) 90.14 (86-93) - wąska twarz
  2. Korea (♂) 87.9 (84-93) - wąskawa
  3. Korea (♀) 83.7 - szerokawa
  4. Mongolia (♂) 88.1 (84-92) - dość wąska
  5. Mongolia (♀) 87.3 (83-92) - j.w.

wskaźnik górnotwarzowy: wysoki lub średni

  1. Korea (♂) 56.9 (55-59) - dość wysoka twarz górna
  2. Korea (♀) 53.3 - wysokawa

wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy

  1. Chiny (♂) 92.05 (88-95) - wąskawe jarzma
  2. Korea (♂) 94.4 (88-100) - szerokawe
  3. Korea (♀) 97.1 - szerokie
  4. Mongolia (♂) 95.7 (92-99) - dość szerokie
  5. Mongolia (♀) 94 (91-96) - szerokie

cechy opisowe:

nos:

wskaźnik nosowy  - nos wąski lub bardzo wąski (x-66)

  1. Chiny (♂) 65.3 (62-67) - wąski
  2. Korea (♂) 62.7 (56-66) - j.w.
  3. Korea (♀) 58.8 - bardzo wąski
  4. Mongolia (♂) 62.5 (57-65) - wąski
  5. Mongolia (♀) 60.4 (53-64) - j.w.

wskaźnik wysokości nosa

  1. Chiny (♂) 46.25 (43-48) - wysokawy nos
  2. Korea (♂) 44.7 (40-47) - niskawy
  3. Korea (♀) 45.1 - wysokawy

cechy opisowe:

wydatność nosa:

  1. Korea (♂) 79 (52-92) - bardzo wydatny
  2. Mongolia (♂) 72 (34-78)
  3. Mongolia (♀) 56

górna szczęka i żuchwa

  1. Chiny (♂)  brak prognatyzmu (tylko dwóch osobników było w próbie)
  2. Kore (♂) 57.2% przypadków
  3. Mongolia (♂) 55 (20-85) - słaby prognatyzm alweolarny
  4. Mongolia (♀) 65 (50-80) - średni prognatyzm alweolarny
  1. Mongolia (♂) 41.4 (32-50)
  2. Mongolia (♀) 44.3 (35-52)
  1. Mongolia (♂) 82.9 (79-90) - wąska żuchwa w stosunku do wysokości twarzy
  2. Mongolia (♀) 84.4 (79-81) - j.w.

oczy:

  • kolor oczu: oczy bardzo ciemne (1-3 w skali Martina, 73-79 w skali Michalskiego)

szpara oczna: wąska, przeważnie ukośna, pozioma

  1. Mongolia (♂) 37.2 (16-50) - prawie pozioma
  2. Mongolia (♀) 25 (16-50) - tendencja do skośności w górę

ukształtowanie powieki górnej:

  1. Chiny (♂) brak fałdy mongolskiej
  2. Korea (♂) oprawa oka bardzo silna (f.m. słaba - f.m. bardzo silna)
  3. Mongolia (♂) 78 (52-96) - silna f. mong.
  4. Mongolia (♀) 83 (64-100) - bardzo silna f. mong.

włosy:

skóra:

kolor skóry

  1. Chiny (♂)  9 w skali v. Luschana
  2. Korea (♂) niezbyt jasna (żóława biała - zółtawa brunatna jasna)
  3. Mongolia (♂) niezbyt jasna
  4. Mongolia (♀) dość jasna

owłosienie:

  • zarost twarzy przeważnie skąpy
  • owłosienie ciała słabe

Występowanie:

Północno-wschodnia Azja. Spotykany licznie we wschodniej Syberii w strefie kontaktowej rasy pacyficznej i arktycznej (głównie frakcje pośrednia i arktyczna).

Prawdopodobnie dość często występuje w Japonii (typ Chosu lub Jakunin innych autorów - odpowiednik wysokorosłej frakcji pacyficznej).

sklady typologiczne (w nawiasach frakcje według liczebności)

  • Gołdowie (♀) 33.9% (zi > zI)
  • Oroczoni (♂+♀) 20% (zi)
  • Gołdowie (♂) 17.24% (zi > zI)
  • Korea (♂) 7.59% (zi) - seria [Niemiec 1965]
  • Korea - dla (♂) 3.4% - seria [Stolarczyk 1976]
  • Korea (♀) 3.6% - seria [Stolarczyk 1976]
  • Mongolia (♂) 1.8%
  • Mongolia (♀) 1.3%
  • Chiny - dla (♂) 0.92%

BIBLIOGRAFIA:

  1. Michalska-Wichan J., Struktura antropologiczna ludności Mongolii [w:] Acta Universitatis Lodzensis. Folia Zoologica et Anthropologica, t. 4, 1986, s. 79-138
  2. Michalski I., Składniki rasowe Chińczyków, 1938
  3. Niemiec S., Analiza antropologiczna studentów Koreańczyków [w:] Materiały i Prace Antropologiczne, nr 18, 1965, s. 5-53
  4. Poniatowski S., Gołdowie, Oroczoni: tablice antropometryczne, 1914 link
  5. Stolarczyk H., Charakterystyka antropologiczna Koreańczyków cz. I, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 56, 1974, s. 81-108
  6. Stolarczyk H., Charakterystyka antropologiczna Koreańczyków cz. II, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 3, 1976, s. 3-28
  7. Wokroj F., Ludność nadamurska w świetle antropologicznych materiałów Stanisława Poniatowskiego [w:] Lud, nr 50, 1966, s. 121-189


 
Przykład 1. Michalski I., Składniki rasowe Chińczyków, 1938
 
Typ pacyficzno-arktyczny (ZI), frakcja pacyficzna (?) - Chiny
 
Typ pacyficzno-arktyczny (ZI)

 

Frakcja pośrednia (zi) - skojarzenie niskiego wzrostu (mężczyźni x-164, kobiety x-151) i pośredniogłowości. Poza niskim wzrostem mało się różni od rasy pacyficznej (Z).

 Przykład 2. Poniatowski S., Fotografie z Syberii, 1914 link

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe

dane antropometryczne z Poniatowski S., Gołdowie, Oroczoni: tablice antropometryczne, 1914 link

wzrost - 162.6;  wskaźnik główny 80.32 (krótkawa głowa); wskaźnik twarzy całkowity - 90.21 (wąska); wskaźnik nosowy - 51.61 (wybitnie wąski);

wskaźnik wysokosciowo-długościowy - 77.13 (skrajnie wysoka głowa);  wskaźnik wys-szerok. - 96.03 (skrajnie wysklepiona  głowa); wskaźnik czołowo-ciemieniowy: 64.24 (wąskie czoło w stosunku do szerokości głowy)

wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 94.7 (jarzma szerokawe w stosunku do głowy); wskaźnik twarzowo-żuchwowy: 85.27 (żuchwa średnio  w stosunku do wysokosci twarzy), wskaźnik jarzmowo-żuchwowy: 76.92 (żuchwa średnio szeroka w stosunku do szerokości twarzy); wskaźnik wysokości nosa - 48.06 (dość wysoki); 

 kolor oczu - 5 (piwne)

wymiary bezwzględne w mm: długość głowy [g-op]: 188; szerokość głowy [eu-eu]: 151; wysokość głowy [t-v]: 1145 mm;  najmniejsza szerokość czoła [ft-ft]: 97; szerokość twarzy [zy-zy]:143; wysokość twarzy [n-gn]: 129;  szerokość żuchwy [go-go]: 110; wysokość nosa [n-sn]: 62; szerokość nosa [al-al]: 32

Typ pacyficzno-arktyczny (ZI), frakcja pośrednia - plemię Gołdów (płd-wschodnia Syberia)

Typ pacyficzno-arktyczny (ZI)

 

 Przykład 3. Poniatowski S., Fotografie z Syberii, 1914 link

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe

dane antropometryczne z Poniatowski S., Gołdowie, Oroczoni: tablice antropometryczne, 1914 link

wzrost - 153.6;  wskaźnik główny 77.89 (wydłużona głowa); wskaźnik twarzy całkowity - 91.03 (wąska); wskaźnik nosowy - 61.54 (wąski);

wskaźnik czołowo-ciemieniowy: 66.22 (wąskie czoło w stosunku do szerokości głowy)

wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 97.97 (jarzma szerokie w stosunku do głowy); wskaźnik twarzowo-żuchwowy: 84.09 (żuchwa wąska w stosunku do wysokosci twarzy), wskaźnik jarzmowo-żuchwowy: 76.55 (żuchwa średnio szeroka w stosunku do szerokości twarzy); wskaźnik wysokości nosa - 49.24 (wysoki); 

 kolor oczu - 5 (piwne)

wymiary bezwzględne w mm: długość głowy [g-op]: 190; szerokość głowy [eu-eu]: 148; wysokość głowy [t-v]: 132 mm;  najmniejsza szerokość czoła [ft-ft]: 98; szerokość twarzy [zy-zy]:145; wysokość twarzy [n-gn]: 132;  szerokość żuchwy [go-go]: 111; wysokość nosa [n-sn]: 65; szerokość nosa [al-al]: 40

Typ pacyficzno-arktyczny (ZI), frakcja pośrednia - plemię Gołdów (płd-wschodnia Syberia)

zi-31

 

Przykład 4. Vlcek E.., A contribution to the anthropology of Khalkha-Mongols [w:]  Acta Facultatis Rerum Naturalium Univ. Com., Anthropologia, Tom IX, Fasc. VI-VII, 1965, s. 283-367

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe

wzrost - 151;  wskaźnik główny 82.2 (krótkawa głowa); wskaźnik twarzy całkowity - 89 (bardzo wąska); wskaźnik nosowy - wąski;

obwód głowy w mm: 550

wzrost na siedząco: 83 cm; waga: 51 kg; wskaźnik Rohrera: 1.48 wskaźnik długości korpusu ciała: 54.97

 kolor oczu - 14 (brązowe w skali Martina-Schultza); kolor włosów: Y (czarne); 

prognatyzm zębodołowy

wymiary bezwzględne w mm: długość głowy [g-op]: 180; szerokość głowy [eu-eu]: 148;  szerokość twarzy [zy-zy]:136; wysokość twarzy [n-gn]: 121; 

Typ pacyficzno-arktyczny (ZI) - Mongolia

Typ pacyficzno-arktyczny (ZI) - Mongolia

 

Frakcja arktyczna (zI) - niski wzrost (x-164), długogłowość (x-76), ale głowa wysoka (67-x)

Przykład 5. Poniatowski S., Fotografie z Syberii, 1914 link

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe

dane antropometryczne z Poniatowski S., Gołdowie, Oroczoni: tablice antropometryczne, 1914 link

wzrost - 161.5;  wskaźnik główny 76.04 (dość długa głowa); wskaźnik twarzy całkowity - 89.29 (dość wąska); wskaźnik nosowy - 60 (wąski);

wskaźnik wysokosciowo-długościowy - 68.75 (dość wysoka głowa);  wskaźnik wys-szerok. - 90.41 (bardzo wysklepiona  głowa); wskaźnik czołowo-ciemieniowy: 69.86 (średnio szerokie czoło w stosunku do szerokości głowy)

wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 95.89 (jarzma dość szerokie w stosunku do głowy); wskaźnik twarzowo-żuchwowy: 88.8 (żuchwa średnio szeroka w stosunku do wysokosci twarzy), wskaźnik jarzmowo-żuchwowy: 79.29 (żuchwa szeroka w stosunku do szerokości twarzy); wskaźnik wysokości nosa - 48 (dość wysoki); 

 kolor oczu - 5 (piwne)

wymiary bezwzględne w mm: długość głowy [g-op]: 192; szerokość głowy [eu-eu]: 146; wysokość głowy [t-v]: 132 mm;  najmniejsza szerokość czoła [ft-ft]: 102; szerokość twarzy [zy-zy]:140; wysokość twarzy [n-gn]: 125;  szerokość żuchwy [go-go]: 111; wysokość nosa [n-sn]: 60; szerokość nosa [al-al]: 36

Typ pacyficzno-arktyczny (ZI), frakcja arktyczna - plemię Gołdów (płd-wschodnia Syberia)

Typ pacyficzno-arktyczny (ZI), frakcja arktyczna

 

Przykład 6. Poniatowski S., Fotografie z Syberii, 1914 link

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe

dane antropometryczne z Poniatowski S., Gołdowie, Oroczoni: tablice antropometryczne, 1914 link

wzrost - 157; wskaźnik główny 76.44 (dość długa głowa); wskaźnik twarzy całkowity - 87.32 (średnio szeroka); wskaźnik nosowy - 61.67 (wąski);

wskaźnik wysokosciowo-długościowy - 71.73 (bardzowysoka głowa);  wskaźnik wys-szerok. - 93.84 (wybitnie wysklepiona  głowa); wskaźnik czołowo-ciemieniowy: 65.07 (wąskie czoło w stosunku do szerokości głowy)

wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 97.26 (jarzma szerokie w stosunku do głowy); wskaźnik twarzowo-żuchwowy: 92.74 (żuchwa szeroka w stosunku do wysokosci twarzy), wskaźnik jarzmowo-żuchwowy: 80.99 (żuchwa szeroka w stosunku do szerokości twarzy); wskaźnik wysokości nosa - 48.39 (dość wysoki); 

 kolor oczu - 5 (piwne)

wymiary bezwzględne w mm: długość głowy [g-op]: 191; szerokość głowy [eu-eu]: 146; wysokość głowy [t-v]: 137 mm;  najmniejsza szerokość czoła [ft-ft]: 95; szerokość twarzy [zy-zy]:142; wysokość twarzy [n-gn]: 124;  szerokość żuchwy [go-go]: 115; wysokość nosa [n-sn]: 60; szerokość nosa [al-al]: 37

Typ pacyficzno-arktyczny (ZI), frakcja arktyczna - plemię Gołdów (płd-wschodnia Syberia)

 Typ pacyficzno-arktyczny (ZI)

 

 

Menu portalu