Typ laponoidalno-pacyficzny (LZ)

W typologii indywidualnej kierunku morfologiczno-porównawczego typ mieszany odmiany żółtej rasy laponoidalnej (L) w wariancie azjatyckim i rasy pacyficznej (Z). Typ Typ laponoidalno-pacyficzny oznacza się symbolem LZ.  Stolarczyk podał też skrótową nazwę typ pogórski (bo występował na wyżynach Korei z reguły). In English: Lapponoid-Pacific type (LZ).

Zobacz też - podstawowe różnice między indywidualnymi typami rasowymi, a rasami geograficznymi

Objaśnienia do poniższych danych:

  1. ♂ - mężczyźni
  2.  - kobiety
  3. w nawiasach po średnich podane zakresy zmienności (min - max)

Cechy charakterystyczne typu laponoidalno-pacyficznego (LZ):

Ogólna charakterystyka:

Główne cechy:

  • wzrost niski, rzadko średni (♂ x-169; x-157)
  • głowa brachycefaliczna ( 83-x)
  • czoło dość często wysokie
  • twarz  od szerokiej do wąskiej (zależnie od frakcji), kości policzkowe przeważnie wystające
  • profil poziomy twarzy: płaski
  • profil pionowy twarzy: często prognatyzm zębodołowy
  • nos wąski (x-69; profil  zróżnicowany
  • oczy bardzo ciemne (1-4)
  • oprawa oka: fałda mongolska nie zawsze obecna, szpara oczna przeważnie ukośna
  • włosy czarne (X-Y), proste sztywne
  • skóra przeważnie niezbyt jasna, żółtawośniada
  • owłosienie ciała słabe, zarost dośc często obfity

Frakcje / podtypy:

  • laponoidalna (Lz) -   wzrost niski ( x-164; x-151); twarz szeroka ( x-83;  x-81), nos dość wąski (66-69)
  • pośrednia (lz) - wzrost  średni ( 165-169; 152-157); twarz szeroka ( x-83;  x-81), nos dość wąski (66-69); wysokość głowy (x-70)
  • pacyficzna (lZ) - (przeważnie najliczniejsza) wzrost do średniego ( x-169; x-157); twarz średnia do wąskiej ( 84-x; 82-x); nos wąski (x-69)

Frakcje są zróżnicowane ale trzeba wziąść pod uwagę że dwie "rodzicielskie" rasy różnią się wszystkich podstawowych wskaźnikach cefalometrycznych. I mieszanki między nimi mogą losowo dziedziczyć różne kształty bądź to głowy, bądź twarzy z obu  ras.

Różnice z innyni typami:

  • Od typu MZ  różni się albo niższym wzrostem, albo niższą głową;  albo węższą twarzą (zależnie od frakcji)

Niżej sprawdź dokładną charakterystykę. Część wymienionych cech, szczególnie opisowych, ma jedynie znaczenie pomocnicze i nie może służyć jako podstawowe kryterium wyznaczania przynależności do tego typu.

wzrost:

  • Chiny (♂) 163,67 (157-169),
  • Korea (♂) 160.7 (152-170)
  • Korea (♀) 147.7 (143-153)
  • Mongolia (♂) 161.1 (152.1-172.5)
  • Mongolia (♀) 149.7 (140-160)

głowa / czaszka:

wskaźnik główny: brachycefaliczna (83-x)

  1. Chiny (♂)  84.92 (83-87)
  2. Korea (♂) 86.2 (83-92)
  3. Korea (♀) 85.9 (84-87) 
  4. Mongolia (♂) 85.7 (83-90)
  5. Mongolia (♀) 85.8 (83-90)

wymiary bezwzględne głowy (dla osobników żywych):

  • długość: średnio (♂) 187 mm, głowa wydłużona
  • szerokość: średnio (♂) 159 mm, głowa dość szeroka
  • wysokość: średnio (♂) 124 mm - głowa stosunkowo niska

wskaźnik wysokościowo-długościowy - głowa średniowysoka do dość wysokiej

  1. Chiny (♂) 66.48 (64-68) - głowa wysokawa
  2. Korea (♂) 70.8 (65-76) - wysoka
  3. Korea (♀) 67.8 (63-72) - dość wysoka
  4. Mongolia (♂) 65 (60-68) - wysokawa
  5. Mongolia (♀)  65.22 (59-73) - wysokawa

wskaźnik wysokościowo-szerokościowy  - głowa spłaszczona do średnio wysklepionej

  1. Chiny (♂) 78.30 (75-82) - dość spłaszczona,
  2. Korea (♂) 82.4 (65-76) - niezbyt wysklepiona
  3. Korea (♀) 79 (73-83) - niezbyt spłaszczona
  4. Mongolia (♂) 75.2 (69-80) - spłaszczona
  5. Mongolia (♀) 76 (71-83) - dość spłaszczona

czoło:

  • czoło dośc często wysokie (w 38% przypadków), przeważnie wyraźnie uwypuklone ponad oczodołami
  • szerokość czoła, średnio (♂) 112 mm - szerokie

wskaźnik czołowo-ciemieniowy

  1. dla głowy (Chiny, ♂) 70.74 (66-83)  - czoło szerokie w stosunku do szerokości głowy

wskaźnik czołowo-jarzmowy 

  1. dla głowy (Chiny, ♂) 78.71 (69-92)  - czoło średnio szerokie w stosunku do szerokości twarzy

twarz:

wskaźnik twarzowy całkowity: od szerokiej, ale nie skrajnie (80-x),  do wąskiej

  1. Chiny (♂)  89.27 (83-95),
  2. Korea (♂) 85.9 (80-93)
  3. Korea (♀) 83.5 (78-91) 
  4. Mongolia (♂) 84.3 (72-94)
  5. Mongolia (♀) 82.1 (72-92)

wskaźnik górnotwarzowy

  1. Korea (♂) 54.6 (50-58) - twarz górna wysokawe
  2. Korea (♀) 52.7 (50-56) - twarz górna wysokawe

wymiary bezwzględne twarzy (dla osobników żywych):

  • wysokość twarzy całkowita: średnio (♂) 127 mm - twarz wysoka
  • szerokość: średnio (♂) 143 mm - twarz szerokawa

wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy

  1. Chiny (♂) 89.95 (85-95) - jarzma wąskie w stosunku do szerokości głowy
  2. Korea (♂) 91.7 (86-96) - jarzma wąskawe
  3. Korea (♀) 89.6 (86-95)
  4. Mongolia (♂) 93.2 (87-99)
  5. Mongolia (♀) 91.7 (85-95)

cechy opisowe:

nos:

wskaźnik nosowy: wąski (x-69)

  1. Chiny (♂) 65.93 (61-69)
  2. Korea (♂) 66.2
  3. Korea (♀) 66.9 (61-69)
  4. Mongolia (♂) 66
  5. Mongolia (♀) 64.8

wskaźnik wysokości nosa:

  1. Chiny (♂) 44.73 (40-49)
  2. Korea  (♂) 44.2 (40-47) - niskawy
  3. Korea (♀) 43.4 (40-45) - niskawy
  4. Mongolia (♂) 43.4 (34-53)
  5. Mongolia (♀) 44.1 (33-56)

wymiary bezwzględne nosa (dla osobników żywych):

  • wysokość: średnio (♂) 57 mm -  wysoki
  • szerokość: średnio (♂) 37 mm - szerokawy

wydatność nosa:

  1. Korea (♂) 46 (8-80) - niezbyt słabo wydatny nos
  2. Korea (♀)  38 (10-70) - dość słabo wydatny nos
  3. Mongolia (♂) 56 (10-98)  - dośćwydatny
  4. Mongolia (♀) 40 (10-84) - dość słabo wydatny

profil nosa: różny (wklęsły - wypukły), przeważnie falisty lub prosty

górna szczęka i żuchwa

prognatyzm zębodołowy:

  1. Chiny (♂) 38% przypadków
  2. Kore (♂) 91.5%
  3. Korea (♀) 83.3%
  4. Mongolia (♂) 45 (20-85) - mezognatyzm alweolarny silny
  5. Mongolia (♀) 55 (20-80) - prognatyzm alweolarny

wskaźnik wysokości górnej wargi:

  1. Mongolia (♂) 43.4 (34-53) - duża odległość między ustami, a podstawą nosa
  2. Mongolia (♀) 44.1 (33-56) - duża odległość między ustami, a podstawą nosa

wskaźnik żuchwowy-twarzowy

  1. Mongolia (♂) 85.57 (70-95) - średnia żuchwa w stosunku do wysokości twarzy
  2. Mongolia (♀) 87.1 (78-100) - j.w.

oczy:

  • kolor oczu: oczy ciemne (1-4), intensywnie brunatne w 13% przypadków

szpara oczna  zwykle ukośnia, niekiedy szeroko rozwarta,

  1. Chiny (♂) pozioma w 25% przypadków
  2. Mongolia (♂) 38 (16-83) - prawie pozioma
  3. Mongolia (♀) 28.7 (16-50)  - tendencja do skośności w górę

ukształtowanie powieki górnej: zdarza się brak fałdy mongolskiej

  1. Chiny (♂) 75% fałdy mongolskiej (różne stopnie)
  2. Korea (♂) oprawa oka wybitnie silna (f. mong. słaba - f. mong. bardzo silna)
  3. Korea (♀) oprawa oka bardzo silna (f. mong. słaba - f. mong. silna)
  4. Mongolia (♂) 73 - f. mong. dość silna (f. mong. wybitnie słaba 20 - f. mong. uderzajaco silna 100)
  5. Mongolia (♀) 81 - bardzo silna f. mong. (słaba f. mong. 32 - f. mong. uderzajaco silna 100)

włosy:

  • kolor włosów: (X-Y) z reguły czarne, z rzadka o odcieniu ciemnokasztanowatym (w 13% przypadków)

kształt włosów: proste, rzadko sfalowane lub nawet wyjątkowo faliste

  1. Korea (♂) niesfalowane (4 - 12)
  2. Mongolia (♂) 7 (4-24) - niemal proste gładkie
  3. Mongolia (♀) 6 (4-12) - proste
  • niezbyt gęste

skóra:

kolor skóry:

  1. Chiny (♂) 8.85  (7-10) w skali von Luschana
  2. Koreia (♂) niezbyt jasna (płowa - żółtawa ciemna)
  3. Korea (♀) jasna (jasnopłowa - żółtawa ciemna)

owłosienie:

  • zarost twarzy: Chiny (♂) obfity w 38% przypadków
  • owłosienie ciała słabe
  • brwi niekiedy krzaczaste

Uwagi:

1. W materiałach Stolarczyka i Michalskiej-Wichan typ LZ miał zakres wskażnika nosowego do 75. Nie było podanych frakcji i trudno mi je ustalić, bo osobnicy o waskiej twarzy i średnim nosie to z definicji typ MQ, o szerokiej twarzy i średnim nosie to zaś zalezne od innych parametrów rasy M i L, oraz typ LM. Więc nie podaje tam zakresów, średnia wskazuje że i tak większość mieściła się w definicji LZ Michalskiego.

2. Ze średnich dla Chin wyłączyłem jednego osobnika który był typem MI.

Występowanie:

Typ ten w zbadanych seriach najliczniej występuje w Korei i Niemiec [1965] nazwał go nawet typem koreańskim.

składy typologiczne (w nawiasach frakcje według liczebności)

  • Korea Północna (♂) 27.84% (lZ > Lz > lz ) - seria [Niemiec 1965]
  • Gołdowie (♀) 20.69% (lZ)
  • Korea (♀) 21.4% - seria [Stolarczyk 1976]
  • Korea  (♂) 18.9% - seria [Stolarczyk 1976]
  • Mongolia (♀) 16.4%
  • Mongolia (♂) 13.3%
  • Oroczoni (♂+♀) 12% (Lz = lz = lZ)
  • Chiny (♂) 7.34%
  • Gołdowie (♂) 5.08% (lZ > lz)

BIBLIOGRAFIA:

  1. Michalska-Wichan J., Struktura antropologiczna ludności Mongolii [w:] Acta Universitatis Lodzensis. Folia Zoologica et Anthropologica, t. 4, 1986, s. 79-138
  2. Michalski I., Składniki rasowe Chińczyków, 1938
  3. Niemiec S., Analiza antropologiczna studentów Koreańczyków [w:] Materiały i Prace Antropologiczne, nr 18, 1965, s. 5-53
  4. Poniatowski S., Gołdowie, Oroczoni: tablice antropometryczne, 1914 link
  5. Stolarczyk H., Charakterystyka antropologiczna Koreańczyków cz. I [w:] Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 56, 1974, s. 81-108
  6. Stolarczyk H., Charakterystyka antropologiczna Koreańczyków cz. II [w:] Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 3, 1976, s. 3-28
  7. Wokroj F., Ludność nadamurska w świetle antropologicznych materiałów Stanisława Poniatowskiego [w:] Lud, nr 50, 1966, s. 121-189

 
Przykład 1. Michalski I., Składniki rasowe Chińczyków, 1938
 
Typ laponoidalno-pacyficzny (LZ) - Chiny
 
Typ pogórski (LZ)
 
 

podtyp / frakcja laponoidalna (Lz) -   wzrost niski ( x-164; x-151); twarz szeroka ( x-83;  x-81), nos dość wąski (66-69)

 
Przykład 2. Stolarczyk H., Charakterystyka antropologiczna Koreańczyków. Część I, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 56, 1974, s. 81-108

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 158.4; wskaźnik główny 87.0 (bardzo krótka głowa); wskaźnik twarzy całkowity - 83.7 (szeroka); wskaźnik nosowy - 69.8 (nos jeszcze w zakresie wąskim);

wskaźnik wys-dług. - 69.6;  wskaźnik wys-szerok. - 80.0;

wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 88.1; wskaźnik górnotwarzowy - 51.8; wskaźnik wysokości nosa - 44.9;

profil nosa: falisty słabo; kolor skóry - płowa żółtawa; kolor oczu - 76; kolor włosów - Y; oprawa oka: fałda mongolska silna; kształt włosów: proste sztywne; prognatyzm zębodołowy

Typ laponoidalno-pacyficzny (LZ), frakcja laponoidalna - Korea Północna

typ pogórski (LZ)

 

pacyficzna (lZ) - (przeważnie najliczniejsza) wzrost do średniego ( x-169; x-157); twarz średnia do wąskiej ( 84-x; 82-x); nos wąski (x-69)

Przykład 3. Niemiec S., Analiza antropologiczna studentów Koreańczyków [w:] Materiały i Prace Antropologiczne, nr 18, 1965, s. 5-53

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 168.7;  wskaźnik główny 95.32 (skrajnie krótka głowa); wskaźnik twarzy całkowity - 92.08 (wąska); wskaźnik nosowy - 62.71 (wąski);

wskaźnik wysokosciowo-długościowy - 76.6 (skrajnie wysoka głowa);  wskaźnik wysokościowo-szerokościowy - 80.36 (niezbyt spłaszczona głowa); wskaźnik czołowo-ciemieniowy: 68.71 (wąskie czoło w stosunku do szerokości głowy)

wskaźnik górnotwarzowy: 60.43 (twarz górna bardzo wysoka)

wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 85.27 (jarzma bardzo wąskie w stosunku do głowy); wskaźnik twarzowo-żuchwowy:80.46 (żuchwa wąska w stosunku do wysokości twarzy), wskaźnik jarzmowo-żuchwowy: 74.1 (żuchwa wąska w stosunku do szerokości twarzy); wskaźnik wysokości nosa - 46.09 (wysokawy); 

kolor oczu - 2 (ciemnobrązowe); kolor włosów: Y (czarne);  kolor skóry: 8 (skala Luschana); profil nosa: garbaty słabo;  nasada nosa: niska;  włosy: proste; zarost i owłosienie: słabe; szpara oczna: pozioma wąska; fałda mongolska: silna; kości policzkowe: silnie wystające; prognatyzm zębodołowy: brak

wymiary bezwzględne w mm: długość głowy [g-op]: 171; szerokość głowy [eu-eu]: 163; wysokość głowy [t-v]: 131 mm;  najmniejsza szerokość czoła [ft-ft]: 112; szerokość twarzy [zy-zy]:139; wysokość twarzy [n-gn]: 128; górna wysokosć twarzy [n-sto]: 84;  szerokość żuchwy [go-go]: 103; wysokość nosa [n-sn]: 59; szerokość nosa [al-al]: 37

Typ laponoidalno-pacyficzny (LZ), frakcja pacyficzna - Korea Północna

Typ laponoidalno-pacyficzny (LZ)
 

Przykład 4. Niemiec S., Analiza antropologiczna studentów Koreańczyków [w:] Materiały i Prace Antropologiczne, nr 18, 1965, s. 5-53

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 158.7;  wskaźnik główny 84.86 (krótka głowa); wskaźnik twarzy całkowity - 84.5 (średnio szeroka); wskaźnik nosowy - 64.15 (wąski);

wskaźnik wysokosciowo-długościowy - 72.97 (bardzo wysoka głowa);  wskaźnik wysokościowo-szerokościowy - 85.98 (dość wysklepiona głowa); wskaźnik czołowo-ciemieniowy: 64.96 (wąskie czoło w stosunku do szerokości głowy)

wskaźnik górnotwarzowy: 53.52 (twarz górna niskawa)

wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 90.44 (jarzma dość wąskie w stosunku do głowy); wskaźnik twarzowo-żuchwowy:88.33 (żuchwa średnio szeroka w stosunku do wysokości twarzy), wskaźnik jarzmowo-żuchwowy: 74.64 (żuchwa wąska w stosunku do szerokości twarzy); wskaźnik wysokości nosa - 44.16 (niskawy); 

kolor oczu - 4 (średniobrązowe); kolor włosów: Y (czarne);  kolor skóry: 14 (skala Luschana); profil nosa: wypukły słabo;  nasada nosa: niska;  włosy: proste; zarost i owłosienie: bardzo słabe; szpara oczna: skośna wąska; fałda mongolska: silna; kości policzkowe: średnio wystające; prognatyzm zębodołowy: brak

wymiary bezwzględne w mm: długość głowy [g-op]: 185; szerokość głowy [eu-eu]: 157; wysokość głowy [t-v]: 135 mm;  najmniejsza szerokość czoła [ft-ft]: 102; szerokość twarzy [zy-zy]:142; wysokość twarzy [n-gn]: 120; górna wysokosć twarzy [n-sto]: 76;  szerokość żuchwy [go-go]: 106; wysokość nosa [n-sn]: 53; szerokość nosa [al-al]: 34

Typ laponoidalno-pacyficzny (LZ), frakcja pacyficzna - Korea Północna

Typ laponoidalno-pacyficzny (LZ)

 

Przykład 5. Niemiec S., Analiza antropologiczna studentów Koreańczyków [w:] Materiały i Prace Antropologiczne, nr 18, 1965, s. 5-53

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 161.9;  wskaźnik główny 86.93  (krótka głowa); wskaźnik twarzy całkowity - 84.61 (średnio szeroka); wskaźnik nosowy - 67.27 (dość wąski);

wskaźnik wysokosciowo-długościowy - 68.18 (dość wysoka głowa);  wskaźnik wysokościowo-szerokościowy - 78.43  (dość spłaszczona głowa); wskaźnik czołowo-ciemieniowy: 69.28 (średnio szerokie czoło w stosunku do szerokości głowy)

wskaźnik górnotwarzowy: 55.54 (twarz górna wysokawa)

wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 93.46 (jarzma dość wąskie w stosunku do głowy); wskaźnik twarzowo-żuchwowy:90.08 (żuchwa szeroka w stosunku do wysokości twarzy), wskaźnik jarzmowo-żuchwowy: 76.22 (żuchwa średnio szeroka w stosunku do szerokości twarzy); wskaźnik wysokości nosa - 45.45 (wysokawy); 

kolor oczu - 2 (ciemnobrązowe); kolor włosów: Y (czarne);  kolor skóry: 12 (skala Luschana); profil nosa: garbaty słabo;  nasada nosa: niska;  włosy: proste; zarost i owłosienie: słabe; szpara oczna: skośna wąska; fałda mongolska: średnia; kości policzkowe: silnie wystające; prognatyzm zębodołowy: silny

wymiary bezwzględne w mm: długość głowy [g-op]: 176; szerokość głowy [eu-eu]: 153; wysokość głowy [t-v]: 120 mm;  najmniejsza szerokość czoła [ft-ft]: 106; szerokość twarzy [zy-zy]:143; wysokość twarzy [n-gn]: 121; górna wysokosć twarzy [n-sto]: 78;  szerokość żuchwy [go-go]: 109; wysokość nosa [n-sn]: 55; szerokość nosa [al-al]: 37

Typ laponoidalno-pacyficzny (LZ), frakcja pacyficzna - Korea Północna

Typ laponoidalno-pacyficzny (LZ), frakcja pacyficzna - Korea Północna

 

Przykład 6. Poniatowski S., Fotografie z Syberii, 1914 link

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

dane antropometryczne z Poniatowski S., Gołdowie, Oroczoni: tablice antropometryczne, 1914 link

wzrost - 160.7;  wskaźnik główny: 83.78 (dośc krótka głowa); wskaźnik twarzy całkowity: 92.52 (wąska); wskaźnik nosowy: 61.4 (wąski);

wskaźnik wysokosciowo-długościowy - 71.89 (bardzo wysoka głowa);  wskaźnik wys-szerok. - 85.81 (dość wysklepiona  głowa); wskaźnik czołowo-ciemieniowy: 63.23 (wąskie czoło w stosunku do szerokości głowy);

wskaźnik górnotwarzowy: 53.74  (niskawa twarz górna;  wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 94.84  (jarzma szerokawe w stosunku do głowy); wskaźnik twarzowo-żuchwowy:  81.62 (żuchwa wąska w stosunku do wysokosci twarzy), wskaźnik jarzmowo-żuchwowy: 75.51 (żuchwa wąska w stosunku do szerokości twarzy); wskaźnik wysokości nosa - 41.09 (dość niski); 

waga: 57.3; wskaźnik Rohrera: 1.38;

 kolor oczu - 3 (ciemnobrązowe)

wymiary bezwzględne w mm: długość głowy [g-op]: 185; szerokość głowy [eu-eu]: 155; wysokość głowy [t-v]: 133 mm;  najmniejsza szerokość czoła [ft-ft]: 98; szerokość twarzy [zy-zy]:147; wysokość twarzy [n-gn]: 141; wysokośc twarzy górnej [n-sto]: 79; szerokość żuchwy [go-go]: 111; wysokość nosa [n-sn]: 57; szerokość nosa [al-al]: 35

Typ laponoidalno-pacyficzny (LZ), frakcja pacyficzna - Oroczon (Syberia)

lZ-8-3c

 

Przykład 7. Vlcek E.., A contribution to the anthropology of Khalkha-Mongols [w:]  Acta Facultatis Rerum Naturalium Univ. Com., Anthropologia, Tom IX, Fasc. VI-VII, 1965, s. 283-367

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 153;  wskaźnik główny 83.9 (głowa dość krótka); wskaźnik twarzy całkowity - 88.6 (wąska); wskaźnik nosowy - dość wąski

obwód głowy w mm: 570;

waga: 71.8; wskaźnik Rohrera: 1.65; wzrost na siedząco: 87.8 cm; wskaźnik długości korpusu ciała: 53.87

kolor oczu - 15 (ciemnobrązowe w skali Martina-Schulzta); kolor włosów: Y (czarne);

wymiary bezwzględne w mm: długość głowy [g-op]: 180; szerokość głowy [eu-eu]: 151;  szerokość twarzy [zy-zy]:140; wysokość twarzy [n-gn]: 124;

Typ laponoidalno-pacyficzny (LZ) - Mongolia

Typ laponoidalno-pacyficzny (LZ)

Menu portalu