Typ północno-zachodni (AE)

W typologii indywidualnej kierunku morfologiczno-porównawczego typ mieszany między rasą nordyczną (A) i śródziemnomorską (E). Typ północno-zachodni oznacza się symbolem AE. In English: North-Western type.

Zobacz też - podstawowe różnice między indywidualnymi typami rasowymi, a rasami geograficznymi

Objaśnienia do poniższych danych:

  1. ♂ - mężczyźni
  2. ♀ - kobiety
  3. w nawiasach po średnich podane zakresy zmienności (min - max)
  4. Najważniejsze zakresy zmienności, służące do różnicowania z innymi typami, podane są w sekcji "Główne cechy". Dodatkowe średnie dla pigmentacji, wydatności nosa i fałdy powiekowej oraz ewentualnych wykluczajacych się zakresów twarzy i nosa w sekcji "Frakcje".

Cechy charakterystyczne typu nordyczno-śródziemnomorskiego czyli północno-zachodniego (AE)

Ogólna charakterystyka:

Główne cechy:

  • wzrost wysoki lub średni
  • budowa smukła
  • głowa dolicho- mezocefaliczna (wskaźnik główny: 70-82), średniej wielkości, neomorficzna, o głównie elipsoidalnym konturze
  • wysokość głowy średnio wysoka i słabo wysklepiona
  • twarz z reguły wąska lub bardzo wąska, rzadko średnio szeroka (wsk. twarzowy: 84-x), twarz górna wysokie lub średnie (52-x); twarz ortognatyczna; kości policzkowe niezaznaczone, policzki płaskie lub wklęsłe
  • nos wąski (wsk. nosowy x-69), dość wydatny, profil zróżnicowany (rzadko słabo wklęsły)
  • szczęka górna średnio wysoka i szeroka; żuchwa masywna, wysoka i szeroka, niekiedy lekko wysunięta w przód; podbródek za to niezbyt wydatny, nieraz nawet cofnięty
  • oczodoły niskie lub średnie (wsk. oczodołowy: x-82), prostokątne
  • kolor oczu: bardzo różnej barwy (3-16), ale generalnie jasne; występuje często dysharmonia pigmentacyjna: jasne oczy w skojarzeniu z ciemnymi włosami, względnie oczy piwne lub piwno-zielonawe z jasnymi / rudymi włosami
  • oprawa oka: fałda powiekowa słaba lub rzadko średnia, oczy często głęboko osadzone
  • kolor włosów: różny (J-Y, I-VI) najczęściej szatynowe i kasztanowate, rzadziej wyraźnie ciemne lub dość jasne (wtedy w skojarzeniu z ciemnymi oczami), za to dość często czysto rude odcienie (mogą występować z jasnymi oczami);
  • kształt włosów: proste gładkie do silnie falistych
  • kolor skóry: skóra od jasnopłowej do śniadej, dobrze się opalająca

Frakcje (podtypy)

Występują trzy frakcje (podtypy), dwie wahające się między typami macierzystymi i jedna pośrednia.

  • frakcja nordoidalna (Ae), "pólnocno-atlantycka / północno-pontyjska"-  wzrost różny; ma  zbyt ciemne jak na nordyków, kasztanowate bądź rude włosy (R-S, I-VI). To właśnie ta frakcja jest odpowiednikiem typów północno-atlantyckiego Lundmana lub typu północno-pontyjskiego Bunaka. Michalski włączał do tej frakcji jeszcze nieliczną grupę osobników dość jasno pigmentowanych: włosy (J-Q) i oczy (8-16), ale ze względu na takie cechy występujące łącznie lub częściej osobno jak: niski wzrost i śniada skóra, nie mogli być zaliczeni do typu nordycznego (A).
  • frakcja pośrednia (ae) - wzrost różny; osobniki pigmentowane dysharmonijnie, z reguły ciemnobrązowe włosy (T-W) i jasne oczy (8-16), dużo rzadziej oczy piwne lub ciemno zielone (1-7) skorelowane z ciemnoblond, bądź szatynowymi włosami (M-S). Odpowiednik typu atlantyckiego Eickstedta.
  • frakcja śródziemnomorska (aE), "atlanto-śródziemnomorska / pontyjska" - pigmentacja ciemna: włosy (T-W), oczy (3-7), skóra jasna (nie śniada).  Zarost czasami rozjaśniony. Wzrost średni lub wysoki (165-x); jeśli niski to w skojarzeniu z zielonawopiwnymi oczami i / lub krótkawą głową (80-82).  Twarz średnio szeroka (84-87) i nos dość wąski (66-69) występują w tej frakcji łącznie tylko w skojarzeniu z wysokim wzrostem.  Czasami można by ich nazwać "ciemnymi nordykami" posiadają bowiem poza pigmentacją nordyczny zespół cech diagnostycznych.  Wielu, szczególnie zachodnich antropologów osobników należących do ciemnopigmentowanej, wysokorosłej frakcji aE wydziela w osobny  typ  atlantycko-sródziemnomorski, albo typ pontyjski.

Różnice z innymi typami:

  • osobnicy z frakcji śródziemnomorskiej (aE) o twarzy średnioszerokiej (84-87) odróżniają się od typu litoralnego (EH) zielonawymi oczami, lub dodatkowo średnio szerokim nosem (66-69). Od frakcji śródziemnomorskiej typu atlantyckiego (YE) zaś brakiem mocno wklęsłych profili nosa.
  • frakcja śródziemnomorska (aE) różni się od typu (KH) bądź jaśniejszymi włosami (T), bądź oczami (7), przeważnie jaśniejszą skórą, względnie dodatkowo średnią twarzą (84-87) i/lub dość wąskim nosem (66-69).  Różni się oczywiście fizjonomią - mniej wydatny i wypukły nos, oraz brak innych cech armenoidalno-orientalnych.
  • różnica z typami teutońskim (AY), pseudoalpejskim (YH), atlantyckim (YE) i bałtyckim (YL) to wykluczające się zakresy twarzy i nosa w poszczególnych jego frakcjach w porównaniu z (AE), plus dodatkowe różnice w pigmentacji i fizjonomii co wynika z ich opisów
  • od typu suborientalnego (EK) odróżnia ta część frakcji śródziemnomorskej (aE) która ma długą głowę, jaśniejsza pigmentacja bądź oczu (7), bądź włosów (T), względnie jaśniejsza skóra. Oczywiście też różnice fizjonomiczne (brak cech "orientalnych").
  • różnice z typami  subalponoidalnym (EL), amoryckim (AK) i czuchońskim (AQ) omówione w ich opisach
  • od typu nordycznego (A) różni go głównie ciemniejsza pigmentacja, oraz znacznie niższe oczodoły, nieraz niższy wzrost (poniżej 165) i / lub słabo wklęsły lub wklęsło-falisty profil nosa

Niżej sprawdź dokładną charakterystykę. Część wymienionych cech, szczególnie opisowych, ma jedynie znaczenie pomocnicze i nie może służyć jako podstawowe kryterium wyznaczania przynależności do tego typu.

wzrost i budowa ciała:

wzrost: średni wzrost odpowiada realiom sprzed kilkudziesięciu lat, obecnie w związku z jego podwyższeniem w całej populacji polskiej, jest na pewno wyższy

  • wzrost zróżnicowany, przeważnie wysoki, rzadziej średni do niskiego

budowa:

  • budowa na ogół smukła, ale silniejsza niż u typu nordycznego; nierzadko budowa atletyczna; rzadziej typowo leptosomiczna
  • kościec dość masywny, umięśnienie średnie, podściółka tłuszczowa nieznaczna
  • głowa relatywnie średniej wielkości w porównaniu z resztą ciała
  • szyja długa, dość gruba,  o wyraźnie zaznaczonej grdyce
  • tułów średnio długi, o dość szerokich i nierzadko spadzistych barkach i dość wąskich biodrach, klatka piersiowa szeroka i niezbyt płaska, dość długa, obwód pasa mały
  • pośladki dość wypukłe
  • pierś kobieca zwykle obfita, często gruszkowata
  • kończyny długie, nieźle umięśnione; nogi na ogół kształtniejsze od nordycznych, zwłaszcza płaska łydka mniej częsta
  • dłonie długie, średnio szerokie, kościste o długich palcach
  • stopy duże, niezbyt wysklepione o niskim podbiciu

głowa / czaszka:

cechy opisowe głowy:

cechy opisowe czaszki:

  • czaszka różnej wielkości (rzadko mała, z reguły średnia); Michalski podawał że jest dość masywna, o wyraźnej, często wydatnej rzeźbie; później Wierciński określił ą jako neomorficzną (czyli słabo urzeźbioną) i wg mnie jest to bardziej logiczne
  • w normie wierzchołkowej raczej elipsoidalna

 

twarz:

fizjonomia:

  • kształt twarzy: prostokątny lub eliptyczny, rzadziej owoidalny, niekiedy odwrotnie owalna
  • rysy bardzo rozmaite, czasem delikatne, nierzadko twarde i ostre, często nieregularne
  • łuki jarzmowe słabo lub wcale niezaznaczone, niezbyt szeroko rozstawione, tylko bardzo nieznacznie rozszerzające się ku uszom
  • kości policzkowe niewystające, policzki płaskie lub wklęsłe
  • panniculus malaris (warstwa podściółki tłuszczowej na policzkach) nie występuje
  • profil pionowy twarzy: ortognatyczny

nos:

Uwaga: Kapica [1968] podał że wsk. nosowy jest w zakresie (x-66). W innych pracach się z tym nie spotkałem.

cechy opisowe nosa (głowa)

  • nos raczej niewielki
  • dość wydatny
  • o dość wysokiej, średnio szerokiej  nasadzie
  • o niezbyt wąskim grzbiecie
  • o profilu bardzo różnym, od słabo wklęsłego (bardzo rzadko) do garbatego
  • koniuszek ostro zakończony
  • skrzydełka nosa średnio wysokie, cienkie, zwykle niewypukłe, przegroda lekko wzniesiona lub pozioma i dość długie, eliptyczne otwory

szczęka górna, żuchwa, zęby, usta:

górna szczęka:

  • szczęka górna średnio wysoka i szeroka (w wymairach bezwzględnych)
  • dół nadkłowy z reguły wyraźny

żuchwa:

  • żuchwa masywna, wysoka i szeroka, niekiedy jak gdyby ku przodowi wysunięta (patrz zdjęcia nr 4 i5), często kanciasta
  • o mocnym żwaczu
  • podbródek lekko zaokrąglony lub płaski, często cofnięty (co stanowi wg Michalskiego defekt urody w tym typie)

zęby:

  • długie i wąskie
  • niezbyt białe
  • zwykle wcześnie i łatwo ulegajace próchnicy

usta:

oczodoły:

oczy:

  • kolor oczu: bardzo różnej barwy (wahania 3 - 16) od niemal czarno-piwnych aż do jasnoniebieskich, jednak z przewagą odcieni pośrednich (7 -13)
  • oczy niewielkie; osadzone niekiedy głęboko
  • szpara oczna miernie szeroka, pozioma, niekiedy lekko opuszczona, wrzecionowata
  • ukształtowanie powieki górnej: fałda powiekowa zwykle słabo rozwinięta, rzadziej średnia

włosy:

  • kolor włosów: bardzo różnej barwy ( J- Y, I-VI, zależnie od frakcji, patrz wyżej), najczęściej szatynowe z wyraźnym brunatnym odcieniem,, rzadziej czarno-brunatne, często kasztanowate, nierzadko blond (wtedy w skojarzeniu z ciemnymi oczami), rudość wydaje się u tego typu szczególnie pospolicie (czysto rude odcienie mogą występować z jasnymi oczami, wg Michalskiego w typie nordycznym nie występuje rudy kolor włosów, stąd zaliczanie takich kombinacji do typu AE)
  • gęste i obfite lecz cienkie
  • kształt włosów: proste gładkie lub faliste (niekiedy silnie)
  • łysina: wczesna i częsta, typu czołowego

skóra:

  • kolor skóry: bardzo różnej karnacji, rzadko w pełni biała, nierzadko jasnopłowa, płowa, śniadawa lub śniada
  • zwykle łatwo się opalająca
  • czasem z lekkim rumieńcem, rzadko z przeświecającymi niebieskawo żyłkami
  • często pokryta piegami
  • raczej cienka
  • na czole dość napięta
  • dość późno marszcząca się w płytkie i niezbyt grube fładki

uwłosienie:

  • zarost dość obfity, niezbyt twardy
  • brwi obfite,często szerokie, poziome lub opuszczone
  • rzęsy niezbyt długie lecz gęste
  • owłosienie ciała bardzo różne, raczej umiarkowane choć u mężczyzn niekiedy równie silne jak u nordyków

uszy:

  • niewielkie
  • cienkie
  • kształtne
  • nierzadko odstające

Uwagi:

1. Pigmentacja dysharmonijna jest u tego typu szczególnie rozpowszechniona.

2. Typ ten przez innych antropologów był określany (biorąc pod uwagę zarówno wszystkie, jak i część frakcji) jako Atlantid (Eickstedt), Nordic-Mediterranean (Hooton), North-Atlantid (Lundman), North-Pontid i Pontid (Bunak), lub Atlanto-Mediterranean, u Coona dodatkowo w wariancie Blue-eyed Atlanto-Mediterranean. Wahano się w genealogii tego typu od ciemnopigmentowanego wariantu nordyków, przez mieszankę nordycko-śródziemnomorską (jak u Michalskiego i Czekanowskiego) po tzw. wysokich śródziemnomorców. Można by go rozbić i wydzielić ciemnopigmentowaną frakcję śródziemnomorską jako osobny typ elementarny teoretycznych "wysokorosłych (E)" ale Michalski [1949] podawał np. przykład realnej przebadanej antropometrycznie rodziny, gdzie osobnik należący do takiej frakcji pochodził od rodziców w typach nordycznym (A) i sublaponoidalnym (EL). Poza tym nie ma co mnożyć bytów bez potrzeby:)

cecha ojciec matka syn 1 syn 2
wiek 61 52 18 17
wsk. główny 81.6 81.4 75.9 77.7
wsk. twarzy 94.4 82.7 95.5 89.5
wsk. nosa 56.7 68.8 60.4 63.0
profil nosa falisto-garbaty bardzo słabo falisty bardzo słabo wypukły słabo falisty
oczy 16 (błękitne) 4 (jasnobrązowe) 6 (jasny odcień piwnych) 6 (bardzo jasny odcień piwnych)
włosy M (ciemnoblond) V (ciemny brąz) T (szatyn) M (ciemnoblond)
skóra biała śniadopłowa rumiana płowa biała
oprawa oka brak fałdy fałda powiekowa brak fałdy brak fałdy
typ konstyt. atlet. pykn. lepto-atlet. lepto.
typ antropol. AA (nordyczny)

El (frakcja śródziemnomorska

sublaponoidalnego)

aE (frakcja śródziemnomorska)
ae (frakcja pośrednia)

3. Gdybyśmy jednak chcieli zostawić w tym typie jedynie dysharmonijnie pigmentowaną frakcję pośrednią, a nordyczną dołączyć do typu nordycznego, zaś śródziemnomorską wydzielić jako typ np. pontyjski lub atlantycko-śródziemnomorski. To frakcje dzielą się w Polsce w stosunku: Ae 30%, ae 48%, aE 21%, w Walii: Ae 21%, ae 62%, aE 18%, w Serbii: Ae 22%, ae 33%, aE 44%, zaś w Norwegii: Ae 52%, ae 48%, aE 0%, czyli dość logicznie zależnie od regionu spada bądź wzrasta przymieszka frakcji skrajnych, a w centrum występowania, czyli w Walii, stosunek ich do siebie jest najbardziej prawidłowy.

4. Warto zwrócić uwagę że we frakcji nordycznej występują rude włosy. Według Polskiej Szkoły Antropologicznej (u Czekanowskiego też) nie ma rudych nordyków.

Występowanie:

W Polsce stanowi 17,8% (wśród przebadanych 36532 mężczyzn z całego kraju, dane dla Polski przedwojennej). Najliczniej spotykany wtedy w północnej, północno-wschodniej i centralnej części kraju.

Należy do grupy typów północno-zachodnich. Generalnie liczny na obszarze Europy północno-zachodniej, stąd nazwa. Bardzo liczny na Wyspach Brytyjskich, szczególnie w Walii, oraz w zachodniej Skandynawii i północnych Niemczech. Spotykany też wszędzie gdzie dochodzi do mieszania typów (A) i (E), również poprzez ich typy mieszane. Prawdopodobnie też północna Francja, zachodnia Szwajcaria.  W rozproszeniu spotykany w basenie Morza Śródziemnego. Spotykany też na Ukrainie i w południowej oraz centralnej Rosji (nazywany przez antropologów radzieckich typem północno-pontyjskim).

składy typologiczne (w nawiasach frakcje, tam gdzie były podane)

Europa północna

  • Norwegia (♂) - 36.3%
  • Lapończycy (♂) 4.5%
  • Laponki, płw Kola (♀) - 3.7%

Europa północno-zachodnia - przeważa frakcja pośrednia (ae).

  • Walia (♂) - 65% (ae >> Ae > aE) względnie najliczniejszy w serii
  • Niemcy (♂) - Hamburg 24,7% (względnie najliczniejszy w serii),
  • Niemcy (♂) - Munster 16,4% (względnie najliczniejszy w serii wraz z AL )

Europa środkowa - przeważa frakcja pośrednia (ae).

  • Polska (♂) - 17.8% (ae > Ae > aE)
  • Ukraińcy z dawnej Galicji (♂) - 13.1%
  • Łużyczanie (♂) - 10.8%
  • Niemcy (obywatele Polski przedwojennej) dla (♂) - 8.2%
  • region alpejski (Bawaria, Badenia, Tyrol, Szwajcaria - serie kraniologiczne XV-XIX wiek) (♂+♀) - 3.4%
  • Łużyczanki (♀) 1.9%

Bałkany i Grecja - im bardziej na południe tym bardziej przeważa frakcja śródziemnomorska (aE).

  • Grecja, płd. Peloponez (♂) - 23.48% (aE, ae >> Ae)
  • Grecja, Kreta (♂) - 22.71% (aE > ae >> Ae)
  • Rumunia (Karpaty południowe)  (♀) - 12.9%
  • Rumunia (Karpaty południowe) (♂) - 11.5%
  • Albania - 11.1%
  • Serbia (♂) - 9.2% (aE > ae > Ae)

Europa  (grupy etniczne pochodzenia zachodnio i południowo-azjatyckiego)

  • Cyganie serbscy (♂) - 11.1% (głównie aE)

Turcy

  • Bursa, płn-zachodnia Turcja (♂) - 7.84% (ae, aE)
  • Smyrna, zachodnia Turcja (♂) - 7.55% (aE, ae)
  • Kastamuni, północna Turcja  (♂) - 3.92% (ae)
  • Anatolia, środkowa Turcja (♂) - 3.64% (Ae, ae)
  • Dardanele, płn-zachodnia Turcja (♂) - 2.7% (Ae)
  • Wschodnia Turcja (♂) -  2.56% (aE)
  • Konya, środkowo-południowa Turcja (♂) - 1.79% (ae)

Zachodnia Azja - przeważa frakcja śródziemnomorska (aE).

  • Iran środkowo-południowy, Kinaresh (♂) - 9.72% (aE > ae)
  • Iran, Lurowie (♂) - 5.66% (aE)
  • Irak środkowy, szczep Beduinów Ba'ij (♂) - 5.3%
  • Iran, Żydzi z Ishafan (♂) - 5.21% (ae > aE)
  • Iran środkowo-południowy,Yezd-i-Khast (♂) - 4.17% (aE, ae)

Środkowa Azja

  • Tadżykistan (♂) - 5%

Północna Afryka

  • Egipt (♂) - 2.2%
  • Libia, Cyrenajka (♂) 1.7%
  • Libia, Cyrenajka (♀) - 1.2%

BIBLIOGRAFIA:

  1. Dębiński Z.,Kozieł T., Niziałek Z., Antroposkopia kryminalistyczna. Podstawy rysopisu człowieka, 1994
  2. Kapica Z., Różnicowanie się składów antropologicznych ludności Kujaw w czasie od neolitu do współcześności na podstawie materiałów z terenu powiatu włocławskiego [w:] Przegląd Antropologiczny, t. 34, z. 2, 1968, s. 325-339 (link do fragmentu)
  3. Kapica Z., Szkice z antropologii historycznej Polski i ziem ościennych: Serie neolityczne, Tom 1, 1958
  4. Kapica Z., Z badań łódzkiego ośrodka antropologicznego nad taksonomicznym zróżnicowaniem procesu migracji, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 56, 1974, s. 51-80 (zobacz link do fragmentu)
  5. Kapica Z., Zagadnienia antropologiczne [w:] red. Głębowicz B., Monografia Brześcia Kujawskiego, 1970 (link do fragmentu)
  6. Łuczak B., Charakterystyka antropologiczna ludności rumuńskiej z okolic Karpat południowych, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 56, 1974, s. 109-120
  7. Michalski I., From the studies in the Anthropological Structure of the German Nation (North-western Germany), Bulletin de la societe des sciences et des lettres de Łódź, classe III des sciences mathematiques et Naturelles, vol IX, 6, 1958
  8. Michalski I., Metoda morfologiczna w zastosowaniu do określenia taksonomicznego materiału ludzkiego (oraz dyskusja do artykułu), Przegląd Antropologiczny, t. XIX, Poznań 1953
  9. Michalski I., Struktura Antropologiczna Polski, 1949
  10. Michalski T. W., Studia nad strukturą antropologiczną krajów alpejskich, 1956
  11. Orczykowska Z., Analiza antropologiczna Tadżyków z Pamiru, Materiały i Prace Antropologiczne, nr. 46, 1959
  12. Różbicka L., Charakterystyka antropologiczna Łemków, 1962
  13. Wierciński A.,Typologia rasowa [w:] Mały Słownik Antropologiczny, 1976, s. 471–481 link

tylko składy typologiczne:

  1. Michalski I., Remarks about the anthropological structure of Egypt, Publicatons of the joint arabic-polish anthropological expedition. Part II, s. 209-238, 1964
  2. Stolarczyk H., Próba ujęcia struktury antropologicznej Cyrenajki, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 40, 1970, s. 123-148

składy z poniższych opracowań określiłiem metoda morfologiczno-porównawczą na bazie podanych tam materiałów indywidualnych:

  1. Field H., Contributions to the anthropology of Iran [w:] Publications of the Field Museum of Natural History. Anthropological Series, Vol. 29,No. 2 (DECEMBER 15, 1939), s. 511, 513-706
  2. Hauschild M.W., Wagenseil F., Anthropologische Untersuchungen an anatolischen Türken [w:] Zeitschrift für Morphologie und Anthropologie, Bd. 29, H. 2/3 (1931), s. 193-260
  3. Luschan F., Beiträge zur Anthropologie von Kreta [w:] Zeitschrift für Ethnologie, 45. Jahrg., H. 3 (1913), s. 307-393
  4. Schiff F., Beiträge zur Anthropologie des südlichen Peloponnes. (Die Mani.) [w:] Zeitschrift für Ethnologie, 46. Jahrg., H. 1 (1914), s. 14-40

Odpowiedniki w innych typologiach:

 

Przykład 0. Przeciętna morfologia dla typu północno-zachodniego (AE)

na bazie większości przykładów do tego typu

Atlantid

 

Przykład 1. Kapica Z., Z badań łódzkiego ośrodka antropologicznego nad taksonomicznym zróżnicowaniem procesu migracji, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 56, 1974, s. 51-80

Typ północno-zachodni (AE) - Polska

typ północno-zachodni (AE)

 

Przykład 2. Kapica Z., Różnicowanie się składów antropologicznych ludności Kujaw w czasie od neolitu do współcześności na podstawie materiałów z terenu powiatu włocławskiego, Przegląd Antropologiczny, t. 34, z. 2, 1968, s. 325-339

Typ północno-zachodni (AE) - Polska

Typ północno-zachodni (AE)

 

Przykład 3. Kapica Z., Różnicowanie się składów antropologicznych ludności Kujaw w czasie od neolitu do współcześności na podstawie materiałów z terenu powiatu włocławskiego, Przegląd Antropologiczny, t. 34, z. 2, 1968, s. 325-339

Typ północno-zachodni (AE) - Polska

Typ północno-zachodni (AE)

 

Przykład 4. Mała Encyklopedia Powszechna PWN, 1959

Typ północno-zachodni (AE) - przykład z tablicy nr 26 "Człowiek - typy antropologiczne"

Typ północno-zachodni (AE)

 

Przykład 5. Becker M., Struktura antropologiczna powiatu płockiego, Notatki Płockie t. 15, nr 3(57), 1970

Typ północno-zachodni (AE)

Typ północno-zachodni (AE)

 

frakcja pośrednia  (około 50% A i 50% E) - włosy bardzo ciemne (T-W) / oczy jasne, rzadziej odwrotnie. Odpowiednik typu altantyckiego Eickstedta.

Przykład 5. Michalski I., Metoda morfologiczna w zastosowaniu do określenia taksonomicznego materiału ludzkiego (oraz dyskusja do artykułu), Przegląd Antropologiczny, t. XIX, Poznań 1953

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 170; wskaźnik główny 79.4 (głowa wydłużona);  wskaźnik twarzy całkowity - 99.3 (wybitnie wąska); wskaźnik nosowy - 58.6;

wskaźnik górnotwarzowy - 58.4;

kolor skóry - płowa;  kolor oczu - 16 (jasnoniebieskie); kolor włosów - T (szatynowe)

Typ północno-zachodni (AE), frakcja pośrednia - Polska

Typ północno-zachodni (AE)

 

Zdjęcie 7. Michalski I., Remarks about the anthropological structure of Egypt, Publicatons of the joint arabic-polish anthropological expedition. Part II, pp. 209-238, 1964

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 169; wskaźnik główny 74.8 (głowa długa); wskaźnik twarzy całkowity - 88.6 (wąskawa); wskaźnik nosowy - 57.9 (bardzo wąski);

wskaźnik wysokościowo-długościowy - 58.4 (głowa bardzo niska);  wskaźnik wysokościowo-szerokościowy - 78.1 (głowa dość spłaszczona); wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 92.7 (jarzma wąskawe w stosunku do głowy); wskaźnik górnotwarzowy - 55.7 (wysokawe twarz górna); wskaźnik wysokości nosa - 46.0 (wysokawy); wskaźnik jarzmowo-żuchwowy - 83.9 ( szeroka żuchwa w stosunku do twarzy); wskaźnik wysokości górnej wargi - 36.8;

kolor skóry - jasnośniada; kolor warg - czerwone kolor oczu - 8 (niebiesko-zielonawe jasny odcień); kolor włosów - X (czarnobrązowe)

Typ północno-zachodni (AE), frakcja pośrednia

ae1-b

 

 

Przykład 8. Michalski I., Metoda morfologiczna w zastosowaniu do określenia taksonomicznego materiału ludzkiego (oraz dyskusja do artykułu), Przegląd Antropologiczny, t. XIX, Poznań 1953

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 150; wskaźnik główny 81.6 (głowa krótkawa);  wskaźnik twarzy całkowity - 87.5 (dość wąska); wskaźnik nosowy - 52.9 (wybitnie wąski);

wskaźnik górnotwarzowy - 53.9 (wysokawe twarz górna);

kolor skóry - biała;  kolor oczu - 16 (jasnoniebieskie); kolor włosów - T (szatynowe)

Typ północno-zachodni (AE), frakcja pośrednia - Polska

Typ północno-zachodni (AE)

 

 

Przykład 9. Michalski I., Fotografie 50 osobników omawianych na konferencji metodologicznej i typologicznej (album), Przegląd Antropologiczny, t. 21, z. 1-2, 1955

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 169.5;  wskaźnik główny 81.8 (głowa krótkawa); wskaźnik twarzy całkowity - 91.8 (wąska); wskaźnik nosowy - 67.2 (dość wąski);

wskaźnik górnotwarzowy - 57.8 (dość wysokie twarz górna);  wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy:  93.63 (jarzma szerokawe w stosunku do głowy); wskaźnik wysokości nosa: 42.96 (dość niski)

profil nosa: garbatofalisty; oprawa oka: powieka semicka; stopień wystawania kosci policzkowych: średnio;

kolor oczu - 16 (niebieskie); kolor włosów - W (ciemnobrązowe);  kształt włosów: proste gładkie;   kolor skóry - żółtawopłowa

wymiary bezwzględne w mmdługość głowy [g-op] - 192, szerokość głowy [eu-eu] - 157; szerokość twarzy [zy-zy] - 147  mm; wysokość twarzy [n-gn] - 135; wysokość twarzy górnej [n-sto] - 85; wysokość nosa [n-ns] - 58; szerokość nosa [al-al] - 39;

budowa: al;

typ północno-zachodni (AE), frakcja pośrednia - Polska

Typ północno-zachodni (AE)

 

 

 

frakcja nordoidalna, "północno-atlantycka / północno-pontyjska" (około 75% A i 25% E)- oczy jasne, włosy kasztanowate (R-S) lub rude (I-VI); względnie rzadziej oczy i włosy jasne, ale niski wzrost i / lub śniada skóra

 Przykład 10. Michalski I., Fotografie 50 osobników omawianych na konferencji metodologicznej i typologicznej (album), Przegląd Antropologiczny, t. 21, z. 1-2, 1955

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 176;  wskaźnik główny 82.4 (głowa krótkawa); wskaźnik twarzy całkowity - 88.2 (dość wąska); wskaźnik nosowy - 66 (dość wąski);

wskaźnik górnotwarzowy - 55.1 (wysokawe twarz górna); wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy: 88.31 (jarzma wąskie w stosunku do głowy); wskaźnik wysokości nosa: 44.16 (dość niski)

profil nosa: falisty; oprawa oka: fałda powiekowa słaba; stopień wystawania kosci policzkowych: średnio;

kolor oczu - 15 (niebieskie); kolor włosów - R (kasztanowate);  kształt włosów: falujące;   kolor skóry - matowobiała

wymiary bezwzględne w mmdługość głowy [g-op] - 187, szerokość głowy [eu-eu] - 154; szerokość twarzy [zy-zy] - 136  mm; wysokość twarzy [n-gn] - 120; wysokość twarzy górnej [n-sto] - 75; wysokość nosa [n-ns] - 53; szerokość nosa [al-al] - 35;

budowa: l;

 Typ północno-zachodni (AE), frakcja nordoidalna - Polska

Typ północno-zachodni (AE)

 

Przykład 11. Michalski I., Fotografie 50 osobników omawianych na konferencji metodologicznej i typologicznej (album), Przegląd Antropologiczny, t. 21, z. 1-2, 1955

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 159.6; wskaźnik główny 79.1 (głowa wydłużona); wskaźnik twarzy całkowity - 88.5 (dość wąska); wskaźnik nosowy - 63.5 (wąski);

wskaźnik górnotwarzowy - 57.3 (dość wysokie twarz górna); wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy: 86.75 (jarzma bardzo wąskie w stosunku do głowy); wskaźnik wysokości nosa: 44.82 (niskawy)

profil nosa: falistogarbaty; oprawa oka: fałda powiekowa - ślad; stopień wystawania kosci policzkowych: dość silnie;

kolor oczu - 9 (ciemnoszare); kolor włosów - S (kasztanowate);  kształt włosów: proste gładkie;   kolor skóry - żółtawopłowa;

wymiary bezwzględne w mmdługość głowy [g-op] - 191, szerokość głowy [eu-eu] - 151; szerokość twarzy [zy-zy] - 131  mm; wysokość twarzy [n-gn] - 116; wysokość twarzy górnej [n-sto] - 75; wysokość nosa [n-ns] - 52; szerokość nosa [al-al] - 33;

budowa: l (ast);

 Typ północno-zachodni (AE), frakcja nordoidalna - Polska

Typ północno-zachodni (AE)

 

frakcja śródziemnomorska / "atlanto-śródziemnomorska / pontyjska" (około 25% A i 75% E) - oczy piwne lub piwnozielonawe (3-7 w skali Martina), włosy ciemne (T-W), wzrost średni lub wysoki. Względnie rzadziej, jeśli wzrost jest niski, to głowa jest zawsze krótkawa (80-82) i skóra bardzo jasna (nie śniada). Odpowiednik typu atlantycko-śródziemnomorskiego innych antropologów

 

 Przykład 12. Michalski I., Fotografie 50 osobników omawianych na konferencji metodologicznej i typologicznej (album), Przegląd Antropologiczny, t. 21, z. 1-2, 1955

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 159.9;wskaźnik główny 82.4 (głowa krótkawa); wskaźnik twarzy całkowity - 87.7 (wąskawa); wskaźnik nosowy - 59.3 (bardzo wąski);

wskaźnik górnotwarzowy - 57.7 (dość wysokie twarz górna); wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy: 86.66 (jarzma bardzo wąskie w stosunku do głowy); wskaźnik wysokości nosa: 47.36 (dość wysoki)

 profil nosa: falistogarbaty; oprawa oka: fałda powiekowa dość słaba; stopień wystawania kosci policzkowych: średnio;

kolor oczu - 7 (zielonawopiwne); kolor włosów - T (szatynowe);  kształt włosów: falujące słabo;   kolor skóry - płowa

wymiary bezwzględne w mmdługość głowy [g-op] - 182, szerokość głowy [eu-eu] - 150; szerokość twarzy [zy-zy] - 130  mm; wysokość twarzy [n-gn] - 114; wysokość twarzy górnej [n-sto] - 75; wysokość nosa [n-ns] - 54; szerokość nosa [al-al] - 32;

budowa:al;

typ północno-zachodni (AE), frakcja śródziemnomorska - Polska

typ północno-zachodni AE

 

Przykład 13. Mydlarski J., Rasa [w:] red. Czekanowski J., Człowiek, jego rasy i życie, 1939 (opisane jako wzięte z materiałów I. Michalskiego)

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wskaźnik główny 80 (głowa krótkawa);  wskaźnik twarzy całkowity - 94 (bardzo wąska); wskaźnik nosowy - 59 (bardzo wąski);

kolor skóry - jasnopłowa;  kolor oczu - 3 (ciemnobrązowe); kolor włosów - V (ciemnobrązowe)

budowa: leptosomiczno-atletyczna;

Typ północno-zachodni (AE), frakcja śródziemnomorska - Polska

  Typ północno-zachodni (AE)

 

 Przykład 14. Michalski I., Fotografie 50 osobników omawianych na konferencji metodologicznej i typologicznej (album), Przegląd Antropologiczny, t. 21, z. 1-2, 1955

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 173.6; wskaźnik główny 81.1 (głowa krótkawa); wskaźnik twarzy całkowity - 91.7 (wąska); wskaźnik nosowy - 64.7 (wąski);

wskaźnik górnotwarzowy - 55.3 (wysokawe twarz górna); wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy: 88 (jarzma wąskie w stosunku do głowy); wskaźnik wysokości nosa: 42.14 (dość niski)

profil nosa: wklęsły bardzo słabo; oprawa oka: fałda powiekowa słaba; stopień wystawania kosci policzkowych:niewystające;

kolor oczu - 4 (brązowe); kolor włosów - T (szatynowe);  kształt włosów: proste gładkie;   kolor skóry - śniada

wymiary bezwzględne w mmdługość głowy [g-op] - 185, szerokość głowy [eu-eu] - 150; szerokość twarzy [zy-zy] - 132  mm; wysokość twarzy [n-gn] - 121; wysokość twarzy górnej [n-sto] - 73; wysokość nosa [n-ns] - 51; szerokość nosa [al-al] - 33;

budowa: l;

typ północno-zachodni (AE), frakcja śródziemnomorska - Polska

typ północno-zachodni (AE)

 

Przykład 15. Michalski I., Remarks about the anthropological structure of Egypt, Publicatons of the joint arabic-polish anthropological expedition. Part II, pp. 209-238, 1964

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 177; wskaźnik główny 76.0 (długa głowa); wskaźnik twarzy całkowity - 91.4 (wąska); wskaźnik nosowy - 67.2 (dość wąski);

 wskaźnik wysokościowo-długościowy - 61.3 (głowa dość niska);  wskaźnik wysokościowo-szerokościowy - 80.6 (głowa niezbyt spłaszczona); wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 90.3 (jarzma dość wąskie w stosunku do głowy);;  wskaźnik górnotwarzowy - 52.1 (niskawe twarz górna); wskaźnik wysokości nosa - 45.3 (wysokawy); wskaźnik jarzmowo-żuchwowy - 85.9  (bardzo szeroka żuchwa w stosunku do twarzy); wskaźnik wysokości górnej wargi - 37.9; 

kolor skóry - śniada; kolor warg - różowe; kolor oczu - 7 (zielonawopiwne); kolor włosów - W (ciemnobrazowe)

Typ północno-zachodni (AE), frakcja śródziemnomorska  ( Michalski zaliczył tego osobnika do typu atlantyckiego yE, ale nie dostrzegam w nim nic kromanionoidalnego...)

Ytyp atlantycki (YE)

 

 

materiał kostny

Przykład 1. Wokroj F., Fotografie 50 czaszek z Ostrowa Lednickiego omawianych na konferencji metodologicznej i typologicznej (album), Przegląd Antropologiczny, t. 21, z. 3, 1955

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wskaźnik główny: 76.2 (czaszka pośrednia); wskaźnik twarzy całkowity - 89.6 (twarz średnio szeroka); wskaźnik górnotwarzowy - 55.2 (wysokie twarz górna); wskaźnik nosowy - 40 (nos bardzo wąski); wskaźnik oczodołowy [mf] 79.5 (oczodoły średnio wysokie); wskaźnik wysokościowo-długościowy: 74.6 (czaszka średnio wysoka); wskaźnik ciemieniowo-potyliczny: 77.3

Określony typologicznie w pracy: Michalski I., Metoda morfologiczna w zastosowaniu do określenia taksonomicznego materiału ludzkiego [w:] Przegląd Antropologiczny, t. XIX, Poznań 1953

Typ północno-zachodni (AE)

 Typ północno-zachodni (AE)

 

Przykład 2. Wokroj F., Fotografie 50 czaszek z Ostrowa Lednickiego omawianych na konferencji metodologicznej i typologicznej (album), Przegląd Antropologiczny, t. 21, z. 3, 1955

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wskaźnik główny: 74.1 (czaszka długa); wskaźnik twarzy całkowity - 93.4 (twarz wąska); wskaźnik górnotwarzowy - 52.5 (średnie twarz górna); wskaźnik nosowy - 45.5 (nos wąski); wskaźnik oczodołowy [mf] 73.3 (oczodoły niskie); wskaźnik wysokościowo-długościowy: 73.1(czaszka średnio wysoka); wskaźnik ciemieniowo-potyliczny: 74.8

Określony typologicznie w pracy: Michalski I., Metoda morfologiczna w zastosowaniu do określenia taksonomicznego materiału ludzkiego [w:] Przegląd Antropologiczny, t. XIX, Poznań 1953

Typ północno-zachodni (AE)

Typ północno-zachodni (AE)

 

Przykład 3. Wokroj F., Fotografie 50 czaszek z Ostrowa Lednickiego omawianych na konferencji metodologicznej i typologicznej (album), Przegląd Antropologiczny, t. 21, z. 3, 1955

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wskaźnik główny: 76 (czaszka pośrednia); wskaźnik twarzy całkowity - 90.3 (twarz wąska); wskaźnik górnotwarzowy - 50 (średnie twarz górna); wskaźnik nosowy - 44.4 (nos wąski); wskaźnik oczodołowy [mf] 79.1 (oczodoły średnio wysokie); wskaźnik wysokościowo-długościowy: 74.5 (czaszka średnio wysoka); wskaźnik ciemieniowo-potyliczny: 82.2

Określony typologicznie w pracy: Michalski I., Metoda morfologiczna w zastosowaniu do określenia taksonomicznego materiału ludzkiego [w:] Przegląd Antropologiczny, t. XIX, Poznań 1953

Typ północno-zachodni (AE)

Typ północno-zachodni (AE)

 

Przykłady wykrzyżowania się typu północno-zachodniego (AE) z różnych typów mieszanych lub ras,  na przykładzie realnie przebadanych antropometrycznie rodzin

Przykłady 1-6. Michalski I., Struktura antropologiczna Polski, 1949

Zobacz więcej o zasadach krzyżowania się ras i typów mieszanych według kierunku morfologiczno-porównawczego.

ae-rodzina1

 

ae-rodzina3

ae-rodzina4

ae-rodzina5

ae-rodzina6

 

Ten dziwny znaczek to niedopigmentowany (kasztanowate włosy) typ sublaponoidalny (eL).

ae-rodzina7

Menu portalu