Rasa śródziemnomorska (E)

Jedna z ras (typów elementarnych) odmiany białej w typologii indywidualnej kierunku morfologiczno-porównawczego.

Rasa śródziemnomorska (względnie typ elementarny śródziemnomorski) oznacza się symbolem E. In English: Mediterranean race (E).

Zobacz też - podstawowe różnice między indywidualnymi typami rasowymi, a rasami geograficznymi

Objaśnienia do poniższych danych:

  1. ♂ - mężczyźni
  2. ♀ - kobiety
  3. w nawiasach po średnich podane zakresy zmienności (min - max)
  4. Najważniejsze zakresy zmienności, służące do różnicowania z innymi typami, podane są w sekcji "Główne cechy". Podane w dalszym opisie średnie dla cech mają znaczenie informacyjne.

Cechy charakterystyczne rasy śródziemnomorskiej (E):

Ogólna charakterystyka:

Główne cechy:

Przeciętny wygląd: wzrost niski; budowa drobna; głowa wydłużona; twarz wąska; nos wąski, prosty;  ciemna pigmentacja oczu i włosów.

Cechy dyskwalifikujące danego osobnika jako przedstawiciela tego typu (mimo posiadania innych wyżej wymienionych):

Frakcje (podtypy)

  • frakcja centralna Ee (wskaźnik twarzy całkowity 88-x,  wskaźnik nosa x-65)
  • frakcja peryferyczna eE, szczególnie liczna w północnej Afryce (wskaźnik twarzy całkowity 84-87,  wskaźnik nosa 66-68, profil nosa częściej wklęsły, ciemniejsza pigmentacja)

Różnice z innymi typami:

  • Najbardziej pozornia zbliżona z typów elementarnych jest rasa orientalna (K). Różni się jednak wysokim wzrostem, głową wyłącznie dolichocefaliczną, przeważnie wyższą i zawsze mocno wysklepioną, bardzo wysokimi oczodołami, węższą twarzą i bardziej wydatnym, częściej wypukłym / garbatym nosem oraz możliwością występowania kędzierzawych włosów.
  • silnie wypukły nos przy pozostałych cechach zgodnych z kanonem rasy (E) świadczy że mamy do czynienia bądź z typem EK we frakcji śródziemnomorskiej (przy wsk. głownym x-76), lub typem subarmenoidalnym (KH) we frakcji orientalnej (przy wsk. głównym 77-79)
  • silnie wklęsły / bulwiasty nos przy przy pozostałych cechach zgodnych z kanonem rasy (E) oznacza że dany osobnik jest w typie submediterranoidalnym (BE) we frakcji śródziemnomorskiej (dla wsk. nosowego 66-69)

Niżej sprawdź dokładną charakterystykę. Część wymienionych cech, szczególnie opisowych, ma jedynie znaczenie pomocnicze i nie może służyć jako podstawowe kryterium wyznaczania przynależności do tej rasy.

wzrost i budowa ciała:

wzrost: 

  • wzrost niski, wg danych przedwojennych około 161 cm (x-164) - trudno powiedzieć jak kształtuje się teraz wzrost w tym typie w związku z ogólnym podwyższeniem wzrostu w w wielu populacjach Europy i okolic. Być może nadal jest przeciętnie niższy niż inne, które też "urosły".

budowa:

  • budowa ciała lepto-atletyczna mimo niskiego wzrostu, proporcjonalna i harmonijna, o delikatnym kośćcu, umięśnienie dobre, podściółka tłuszczowa umiarkowana
  • głowa mała w stosunku do reszty ciała
  • szyja niezbyt krótka o wyraźnie, lecz miękko zaznaczonej grdyce
  • tułów dość krótki, barki średnio szerokie, lekko spadziste, biodra dość szerokie u kobiet, klatka piersiowa dość krótka, niezbyt szeroka i średnio głęboka, obwód pasa mały, tak że "talia" osobników normalnie otłuszczonych jest mocno wcięta
  • pośladki wypukłe
  • pierś kobieca duża, często gruszkowata lub stożkowata
  • kończyny dość długie, dobrze umięśnione; nogi zwłaszcza u kobiet nierzadko bardzo kształtne, dzięki wysokiemu podudziu, dobrze rozwiniętej łydce i cienkiej kostce
  • dłonie małe, wąskie, ani kościste ani pulchne, o długich palcach
  • stopy małe, wąskie, dobrze wysklepione, o wysokim podbiciu

głowa / czaszka:

wskaźnik głowny - wydłużony rzadziej dolichocefaliczny (x-79)

  1. dla głowy (♂) 77.1 (71-79), w Polsce średnio (♂) 77.9 (76-79)
  2. dla czaszki (♂) 72.18 (70-78) i (♂+♀) 73.75 (70-76)
  • wymiary bezwzględne głowy:
    • długość: średnio 188 mm (180-196), głowa wydłużona
    • szerokość: średnio 142 mm (136-148), głowa bardzo wąska

wskaźnik wysokościowo-długościowy:

  1. dla głowy (♂) 61.5 (58-63) - głowa dość niska
  2. dla czaszki średnio (♂) 69.28 (66-71) - dość niska i (♂+♀) 67 (63-69) - niska

wskaźnik wysokościowo-szerokościowy:

  1. dla głowy (♂) 79.5 (74-83) - głowa niezbyt spłaszczona od góry
  2. dla czaszki średnio (♂) 92.28 (86-95) - niezbyt spłaszczona od góry i (♂+♀) 90.75 (87-93) - dość spłaszczona od góry

wskaźnik czołowo-ciemieniowy dla głowy (♂) 75.13 (67 - 86) - czoło bardzo szerokie i dla czaszki średnio (♂) 68.98 (67-72) - wąskawe i (♂+♀) 72.2 (69-76) - dość szerokie

cechy opisowe głowy:

  • skronie bardzo płaskie
  • ciemię płaskie
  • potylica szeroka, często wystająca
  • czoło od wąskawego do bardzo szerokiego, średnio wysokie, nierzadko zwężające się ku górze (trapezowate), raczej prostopadłe
  • słabo zaznaczone łuki brwiowe
  • płaska gładzizna i niezbyt wypukłe guzy czołowe

cechy opisowe czaszki:

twarz:

wskaźnik twarzowy: twarz głównie wąska, rzadko średnia (84-x)

  1. całkowity dla głowy (♂) 93.9 (85 - 118), w Polsce (♂) 89.2 (86- 93) 
  2. dla czaszki średnio (♂) 94.3 (92-95) i (♂+♀) 90.3 

wskaźnik górnotwarzowy:

  1. dla głowy (♂) 56.3 (46 - 73) - wysokie twarz górna
  2. dla czaszki średnio (♂) 53.73 (51-57) i (♂+♀) 55.0 (50-59) - wysokie twarz górna
  • wymiary bezwzględne twarzy (dla osobników żywych):
    • wysokość twarzy całkowita: średnio 120 mm (113-129), niskawa twarz
    • wysokość fizjonomiczna lica: 69 mm (62-74) niskie twarz górna
    • szerokość: średnio 133 mm (125-141), twarz wąska

fizjonomia:

  • kształt twarzy: eliptyczny lub prawie prostokątny
  • rysy delikatne, "niegrube", u kobiet nieraz subtelne, nierzadko miękke
  • profil poziomy twarzy: niespłaszczony; twarz dobrze wyprofilowana
  • profil pionowy twarzy: orto-hiper-ortognatyczny
  • łuki jarzmowe dla czaszki  niezaznaczone, wąsko rozstawione, prawie nie rozszerzające się ku uszom, co często wraz z płaskością skroni czyni wrażenie, jak gdyby cała głowa była z obydwu boków spłaszczona
  • kości policzkowe niewystające, policzki z reguły niezaklęsłe (dla głowy)
  • panniculus malaris (podściółka tłuszczowa na policzkach) nie występuje

nos:

wskaźnik nosowywąski (x-68/69)

  1. dla głowy (♂) 61.16 (55 - 69), w Polsce (♂) 63.3 (54 - 69)
  2. dla czaszki średnio (♂) 44.93 (44-48) i (♂+♀) 45.2 (40-49).

Uwaga: Michalski [1963] podawał że wskaźnik nosowy 69 leży już poza zakresem zróznicowania tej rasy (czyli nos x-68). Jako że ma to wpływ na charakterystyki jej typów mieszanyych, zostawiam stary zakres, a różnica jest minimalna.

wskaźnik nosowo-twarzowy wysokawy, przeciętnie (♂) 46.1

wymiary bezwględne nosa (dla osobników żywych):

  • wysokość: 55 mm (50-63), wysoki nos
  • szerokość: średnio 36 mm (33-40), średnio szeroki nos

cechy opisowe nosa (głowa)

  • średnio wystający, dla Polski (♂) przeciętnie 55,2; serie zagraniczne 57.7 (20-90) co daje nos wydatny
  • nasada nosa wysoka i średnio szeroka
  • średnioszeroki grzbiet nosa
  • profil nosa raczej prosty, tylko lekko odchylający się w kierunku wypukłości lub wklęsłości
  • koniuszek niezbyt ostro zakończony
  • dość niskie, cienkie (ale grubsze niż u rasy nordycznej) i lekko wysklepione skrzydełka nosowe
  • pozioma przegroda
  • dość wąskie, niezbyt długie otwory nosowe

szczęka górna, żuchwa, zęby, usta:

górna szczęka:

żuchwa:

  • żuchwa w stosunku do szczęki górnej wysoka i szeroka, ale o łagodnie zaokrąglonych i niewystających kątach (gonionach)
  • żwacz słabo zaznaczony
  • podbródek płaski lub zaokrąglony, nierzadko mniej lub więcej wyraźnie cofnięty, co stanowi najczęstszy mankament urody tego typu

zęby:

  • drobne,
  • równe,
  • wybitnie białe ale łatwo ulegające próchnicy

usta

oczodoły:

  • wskaźnik oczodołowy [mf] średnio dla (♂) 79.48 (73 - 81) -oczodoły niskawe i dla (♂+♀) 77.7 (68 -82) - dość niskie
  • wskaźnik oczodołowy [d] dla (♂+♀) średni 82.4 (78-87) co daje oczodoły niskie

oczy:

  • kolor oczu: od piwnych do bardzo ciemnych (3-6, średnio 4.0), mogą wyjątkowo występować najciemniejsze odcienie zielonawo-piwnych (ciemne odcienie 7 w skali Martina lub 60 i 61 w skali Michalskiego)
  • oczy średniej wielkości
  • rozstawienie oczu: dość blisko siebie położone
  • osadzenie oczu: płytko osadzone
  • zwykle błyszczące
  • szpara oczna średnio szeroka, pozioma lub lekko opuszczona, wrzecionowata
  • oprawa oka: fałda powiekowa nieobecna lub bardzo nieznaczna
  • cienkie powieki [Czortkower 1934]

włosy:

  • kolor włosów:: ciemne z brunatnym odcieniem, rzadziej czarne bez połysku (T-Y w skali Fischera-Sallera lub 4-5 i 27 w skali Fischera),
  • niezbyt cienkie, obfite
  • kształt włosów: gładkie, często faliste
  • łysina ciemieniowa dość późno występuje

skóra:

  • kolor skóry: najczęściej jasnośniada w brązowawym tonie, bez jakiegokolwiek odcienia żółtości. Wha się od jasnopłowej do ciemnośniadej.
  • niekiedy, zwłaszcza u kobiet z niebieskawo przeświecąjącymi żyłkami
  • niekiedy z lekko przeświecającym rumieńcem
  • bez piegów
  • cienka
  • na czole dość napięta
  • drobno marszcząca się

uwłosienie:

uszy:

  • uszy małe,
  • kształtne,
  • cienkie,
  • przylegające,
  • płatek często przyrośnięty

Uwagi:

Dla antropologów zachodnioeuropejskich zawsze wielkim problemem było odróżnienie czaszek nordycznych od śródziemnomorskich. Polska antropologia nie miała nigdy tego problemu gdyż podstawowym i łatwym do sprawdzenia wskaźnikiem, nawet na zniszczonych czaszkach jest wskaźnik oczodołowy (wystarczy jeden zachowany oczodół by go obliczyć), który idealnie rozgranicza nisko- i średniooczodołowych śródziemnomorców od wysokoczodołowych nordyków. Oczywiście wiele zależy od definicji, jeśli do typu śródziemnomorskiego wlicza się typ orientalny (K), które ma wysokie oczodoły to wtedy ciężej będzie odróżnić go od typu nordycznego. Ale wystarczy przejrzeć jego definicję by raczej nie uważać go za część jednej, szeroko pojętej rasy śródziemnomorskiej. Ponadto akurat w Europie domieszki orientalne są bardzo nieznaczne i rzadko się na nie natrafia w wykopaliskach.

Występowanie:

W Polsce rasa w czystej postaci bardzo nieliczna 0,3% (wśród przebadanych 36532 mężczyzn z całego kraju, dane dla Polski przedwojennej). W czystej formie była rzadka, liczniejszy poprzez swoje typy mieszane jak północno-zachodni (AE) i sublaponoidalny (EL). Najliczniej spotykany wtedy w centralnej, północnej i płn-wsch. części kraju.

Rasa / typ elementarny śródziemnomorski (E) należy do grupy typów południowo-zachodnich. Jest charakterystyczny dla krajów basenu Morza Śródziemnego, ale jego wpływy sięgają zachodniej Europy, terenów czarnomorskich i północno-zachodnich Indii. W Afryce poprzez swoje typy mieszane z odmianą czarną sięga daleko w głąb wschodniej części kontynentu.

składy typologiczne:

Europa zachodnia

  • Walia (♂) - 1.7%

Europa środkowa

  • region alpejski (Bawaria, Badenia, Tyrol, Szwajcaria - serie kraniologiczne XV-XIX wiek) (♂+♀) - 0.5%
  • Ukraińcy z dawnej Galicji (♂) - 0.2%

Bałkany pozostałe

  • Serbia (♂) - 1%

Macedonia

  • Macedończycy prawosławni, wschód (♂) - 3.9%
  • Aromuni, wschód i południe (♂) - 3.85%
  • Macedończycy prawosławni, zachód i centrum (♂) - 3.77%
  • słowiańskojęzyczne muzułmanki (♀) - 3.19%
  • Macedonki prawosławne, wschód (♀) - 3.06%
  • słowiańskojęzyczni muzułmanie, wschód (♂) - 2.22%

Grecja

  • Grecja, płd. Peloponez (♂) 3.79%
  • Grecja, Kreta (♂) 1.57%

Europa  (grupy etniczne pochodzenia zachodnio i południowo-azjatyckiego)

  • Cyganie serbscy (♂) - 26.7%

Turcy

  • Bursa, płn-zachodnia Turcja (♂) - 1.96%
  • Smyrna, zachodnia Turcja (♂) - 1.89%

Zachodnia Azja - rasa śródziemnomorska jest bardzo liczna w środkowo-południowym Iranie.

  • Iran środkowo-południowy, Yezd-i-Khast (♂) 22.92%
  • Iran środkowo-południowy, Rayy (♂) 22.22%
  • Iran środkowo-południowy, Kinaresh (♂) 19.44%
  • Jemen, wybrzeże (♂) - 13.72%
  • Irak środkowy, szczep Beduinów Ba'ij (♂)  - 10.52%
  • Iran, Żydzi z Ishafan (♂)  6.25%
  • Iran, Lurowie (♂) 3.77%

Środkowa Azja

  • Tadżykistan (♂) - 1.4%

Południowa Azja

  • Sikhowie, płn-zach. Indie (♂) 2.63%

Północna Afryka

  • Libia, Cyrenajka (♀) 8.6%
  • Libia, Cyrenajka (♂) 5.9%
  • Egipt (♂) - 3.2%

składy rasowe (w nawiasach poszczególne typy wg liczebności, znak >> oznacza znaczną przewagę nad kolejnymi typami):

Europa północna

  • Norwegia (♂) - 19.5% ( AE >>> YE)
  • Laponki, płw Kola (♀) - 14.4% (EL >> EH > AE > YE)
  • Lapończycy, płw. Kola (♂) - 9.9% (EL >> AE > YE > EH)

Europa północno-zachodnia -

  • Walijczycy (♂) - 39.2% (AE >>>YE > | E,  EH | )
  • Niemcy płn. i środkowe (♂) - 13.85% (AE >> YE?)

Europa środkowa

  • Polska (♂) - 11.9% (AE >> EL > YE > EH > E > EQ)
  • Ukraińcy z Zachodniej Ukrainy (♂) - 10.9% (AE >> EL > EH > EQ > E)
  • Niemcy (obywatele Polski przedwojennej) dla (♂) - 7.1% (AE > YE > | EH, EL | )
  • Łużyczanie (♂) - 6.9% (AE >> | YE, EH | )
  • region alpejski (Bawaria, Badenia, Tyrol, Szwajcaria - serie kraniologiczne XV-XIX wiek) (♂+♀) - 5% (EL > AE > EQ > E > YE > EM > EH)
  • Łużyczanki (♀) - 1.9% (AE, EH)

Bałkany pozostałe

  • Albania (♂+♀?) - 9.7% (AE > ?)
  • Serbowie (♂) - 9.1% (AE > EH > | YE, EL |  > E > | EQ, BE | )
  • Rumunia, Karpaty płd. (♂+♀) - 9.1% (AE > EH > EL > YE > | EQ, E | )

Macedonia

  • słowiańskojęzyczni muzułmanie, wschód (♂) - 23.89% (AE > EL >> EK > E > YE)
  • Macedonki prawosławne, wschód (♀) - 18.88% (EL > AE >> EH > | E, EK | > YE > BE)
  • Macedończycy prawosławni, wschód (♂) - 17.8% (AE >> EL > E > EH > EK  >YE > EQ)
  • słowiańskojęzyczne muzułmanki (♀) - 17.55% (AE >>> E > | EH, EK, EL | > | BE, YE | )
  • Macedończycy prawosławni, zachód i centrum (♂) - 16.98% (AE > EL > EH > | E, YE | )
  • Aromuni, wschód i południe (♂) - 16.67% (AE > EH > EL > E > EK)
  • Karakaczanie (♂) - 16.67% ( | EL, EH | >> AE)
  • Macedonia (Łuczak 1974, ♂+♀?) - 7.5%

Grecja

  • Grecja, płd. Peloponez (♂) 23.86% (AE >>  EH >> EE > YE > | EK, EL | > BE)
  • Grecja, Kreta (♂) - 18.45% (AE >> EH > EK > EL > E > YE)

Europa  (grupy etniczne pochodzenia zachodnio i południowo-azjatyckiego)

  • Cyganie serbscy (♂) - 47.8% ( E > | EH, AE, EL | > | BE, YE | )

Turcy

  • Smyrna, zachodnia Turcja (♂) - 17.92% (EH > |AE, EK | > EL > | E, BE | )
  • Bursa, płn-zachodnia Turcja (♂) - 15.69% (EH > AE > EL > |E, EK, YE | )
  • Dardanele, płn-zachodnia Turcja (♂) - 14.85% (EH > EK > | AE, BE |)
  • Wschodnia Turcja (♂) - 8.97% (EH > EK > AE > EL)
  • Anatolia, środkowa Turcja (♂) - 8.18% (EH > AE)
  • Konya, środkowo-południowa Turcja (♂) - 8.04% (EH > EK > AE)
  • Kastamuni, północna Turcja  (♂) - 6.86% (EH > AE > EL)

Zachodnia Azja

  • Iran środkowo-południowy, Yezd-i-Khast (♂) - 43.75% (EK > E >> BE > AE > EH)
  • Iran środkowo-południowy, Kinaresh (♂) - 36.81% (E > AE > EK > BE > EQ > EH > EZ)
  • Iran środkowo-południowy, Rayy (♂) - 36.11% (E >> | EK, EH | > BE | )
  • Jemen, wybrzeże (♂) - 23.53% (E > | EH, EK | >> ES
  • Irak, szczep Beduinów Ba'ij (♂) - 21.5% (E> EK > | AE | > | BE,ES |
  • Iran, Żydzi z Ishafan (♂) - 20.83% (EK > EH > BE > E > AE)
  • Iran, Lurowie (♂) - 19.81% (EK > AE > | BE, E, EH | )

 Srodkowa Azja

  • Tadżykistan (♂) - 8.77% (AE > EH > EQ > | EL, EM, E | > EZ > EK)

Południowa Azja - w pólnocnych Indiach przeważają mieszanki z rasami orientalną (K) i berberyjską (B), na Cejlonie z australoidalną (T) czyli typ weddyjski.

  • Sikhowie, płn-zach. Indie (♂) - 23.03% (EK >> BE > | E, EL | > EH)
  • Tamilowie, Cejlon (♂) -  15.38% (ET)
  • Syngalezi, Cejlon (♂) - 6.25% (ET)
  • Weddowie, Cejlon (♂) - 4.75% (ET)

Północna Afryka  - przeważają mieszanki z rasami orientalną (K) i berberyjską (B).

  • Libia,Cyrenajka (♂+♀) - 25.6% (EK >> BE > EH > E > EL > AE > EQ > EX > | ES, EN | )
  • Egipt (♂) - 19.8% (EK > BE > EQ > EL > E > EZ > AE > EH > YE > EX > EM > ES > EN))

Wschodnia Afryka - przeważają typy mieszane z odmianą czarną

  • Sudan, w obecnych granicach (♂+♀) - 10.9% (EX > ES > EK > EH > BE > EQ)
  • Somalia (♂+♀) - 17.6% (EX > ES >> | EO, EK | )
  • Etiopia (♂+♀) - 20.9% (ES > EX?)

BIBLIOGRAFIA:

  1. Henzel T., Michalski I.,Podstawy klasyfikacji człowieka w ujęciu Tadeusza Henzla i Ireneusza Michalskiego (oraz dyskusja do artykułu), Przegląd Antropologiczny, t. 21, z. 1-2, 1955 (zobacz opis tej rasy)
  2. Kapica Z., Szkice z antropologii historycznej Polski i ziem ościennych: Serie neolityczne, Tom 1, 1958
  3. Michalski I., Charakterystyka antropologiczna ludności dorzecza Kwilu, 1957
  4. Michalski I., Die Jugoslaven der Dalmatnischen küsten. Beitrag zur kraniologie der Südslaven, 1936
  5. Michalski I., Metoda morfologiczna w zastosowaniu do określenia taksonomicznego materiału ludzkiego (oraz dyskusja do artykułu), Przegląd Antropologiczny, t. XIX, Poznań 1953
  6. Michalski I., Remarks about the anthropological structure of Egypt, Publicatons of the joint arabic-polish anthropological expedition. Part II, s. 209-238, 1964
  7. Michalski I., Składniki antropologiczne ludności Śródziemnomorza. Cz. 1, Rasy, Człowiek w Czasie i Przestrzeni : kwartalnik PTA, 1963, Tom 6, Numer 2(22) , s. 60-69 link
  8. Michalski I., Struktura Antropologiczna Polski, 1949 link
  9. Michalski I., Typy antropologiczne Egiptu, Człowiek w czasie i przestrzeni : kwartalnik PTA, 1958, Tom 1, zeszyt 4, s. 192-203 link
  10. Michalski T. W., Studia nad strukturą antropologiczną krajów alpejskich, 1956
  11. Orczykowska Z., Próba skonstruowania klucza antropologicznego na podstawie klasyfikacji Michalskiego,  Przegląd Antropologiczny, t. 22, z.1, 1959, s. 212-229
  12. Stolarczyk H., Próba ujęcia struktury antropologicznej Cyrenajki, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 40, 1970, s. 123-148
  13. Wierciński A.,Typologia rasowa [w:] Mały Słownik Antropologiczny, 1976, s. 471–481 link
  14. Wierciński A. and Bielicki T., The Racial Analysis of Human Populations in Relation to Their Ethnogenesis, Current Anthropology, Vol. 3, No. 1 (Feb., 1962), s. 2+9-46 link

tylko składy rasowe:

  1. Łuczak B., Charakterystyka antropologiczna ludności rumuńskiej z okolic Karpat południowych, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 56, 1974, s. 109-120
  2. Orczykowska Z., Analiza antropologiczna Tadżyków z Pamiru, Materiały i Prace Antropologiczne, nr. 46, 1959
  3. Michalski I., Charakterystyka antropologiczna Sikhów [w:] Przegląd Antropologiczny, t. XIII, z. 1, 1939, s. 50-70
  4. Michalski I., From the studies in the Anthropological Structure of the German Nation (North-western Germany), Bulletin de la societe des sciences et des lettres de Łódź, classe III des sciences mathematiques et Naturelles, vol IX, 6, 1958
  5. Różbicka-Biernat L., Somalijczycy w świetle badań antropologicznych [w:] Przegląd Antropologiczny, t. 35, z. 2, 1969, s. 490-494
  6. Stolarczyk H., Z badań antropologii Sudańczyków [w:] Przegląd Antropologiczny, t. 35 z. 2, 1969, s. 484-490

 składy z poniższych opracowań określiłiem metoda morfologiczno-porównawczą na bazie podanych tam materiałów indywidualnych:

  1. Cipriani L., Osserviazioni antropometriche su indigeni asiatici e africani [w:] Archivo per L'Antropologia e la etnologia, vol LX-LXI, 1932, s. 57-115
  2. Field H., Contributions to the anthropology of Iran [w:] Publications of the Field Museum of Natural History. Anthropological Series, Vol. 29,No. 2 (DECEMBER 15, 1939), s. 511, 513-706
  3. Hauschild M.W., Wagenseil F., Anthropologische Untersuchungen an anatolischen Türken [w:] Zeitschrift für Morphologie und Anthropologie, Bd. 29, H. 2/3 (1931), s. 193-260
  4. Luschan F., Beiträge zur Anthropologie von Kreta [w:] Zeitschrift für Ethnologie, 45. Jahrg., H. 3 (1913), s. 307-393
  5. Miszkiewicz B, Antropologische Struktur der Mazedonischen Bevölkerung [w:] Materiały i Prace Antropologiczne, 62, 1961
  6. Schiff F., Beiträge zur Anthropologie des südlichen Peloponnes. (Die Mani.) [w:] Zeitschrift für Ethnologie, 46. Jahrg., H. 1 (1914), s. 14-40
  7. Wrzosek A., Ćwirko-Godycki M., Macedończycy. Materjały antropologiczne, 1931

Odpowiedniki w innych typologiach:


 

Przykład 0. Morfing na bazie przykładów dla tego typu + jeden z Czekanowskiego (teoretyczna przeciętna fizjonomia)

typ elementarny śródziemnomorski (E)

ee

 

Przykład 2. Stolarczyk H., Zróżnicowanie wewnątrzgatunkowe człowieka [w:] red. Malinowski A., Wstęp do antropologii i ekologii człowieka, 1999

Rasa śródziemnomorska (E)

Typ śródziemnomorski (E)

 

Przykład 3. Michalski I., Remarks about the anthropological structure of Egypt, Publicatons of the joint arabic-polish anthropological expedition. Part II, 1964, s. 209-238

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 153; wskaźnik główny 78.1; wskaźnik wys-dług. - 53.6;  wskaźnik wys-szerok. - 68.7; wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 91.3; wskaźnik twarzy całkowity - 95.6; wskaźnik górnotwarzowy - 61.3; wskaźnik jarzmowo-żuchwowy - 77.9; wskaźnik wysokości górnej wargi - 37.7; wskaźnik wysokości nosa - 46.6; wskaźnik nosowy - 63.9; kolor skóry - śniady; kolor warg - purpurowy; kolor oczu - 73; kolor włosów - Y

Rasa śródziemnomorska (E) - Egipt

typ śródziemnomorski (E)

 

Przykład 4. Henzel T., Michalski I., dyskusja do Podstawy klasyfikacji człowieka w ujęciu Tadeusza Henzla i Ireneusza Michalskiego, Przegląd Antropologiczny, t. 21, z. 1-2, 1955

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost 162.2 cm, wskaźnik główny: 75.9; wskaźnik wys-dług: 60.8; wskaźnik wys-szerok: 80.1;wskaźnik twarzy całkowity: 98.6; wskaźnik górnotwarzowy: 63; wskaźnik nosowy: 53.2,  kolor oczu: 4 (71 w skali Michalskiego); kolor włosów: W;  kolor skóry: jasnopłowy

Rasa śródziemnomorska (E) - Polska

Typ śródziemnomorski (E)

 

Przykład 5. Puccioni N., Antropometria delle genti della Cirenaica : Vol. II. Tabelle e tavole, 1936

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 151.2; wskaźnik główny 78.98; wskaźnik wys-dług. - 57.95;  wskaźnik wys-szer. - 73.38; wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 89.21; wskaźnik twarzy całkowity - 83.87 (u kobiet jest to jeszcze twarz średnia);  wskaźnik wysokości górnej wargi - 37.04; wskaźnik wysokości nosa - 49.03; wskaźnik nosowy - 62.75; kolor skóry - 18 w skali von Luschana (czoło);  kolor oczu - 2; kolor włosów - ciemne

Określony w pracy: Stolarczyk H., Charakterystyka typów antropologicznych Cyrenajki, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 44, 1971, s. 107-139, opartej na materiale Puccioniego właśnie

Rasa śródziemnomorska (E) - Libia, Cyrenajka

Typ śródziemnomorski (E)

 

Przykład 6. Puccioni N., Antropometria delle genti della Cirenaica : Vol. II. Tabelle e tavole, 1936

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 160.0; wskaźnik główny 75.0; wskaźnik wys-dług. - 61.46;  wskaźnik wys-szer. - 81.94; wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 89.21; wskaźnik twarzy całkowity - 97.92wskaźnik wysokości górnej wargi - 46.0; wskaźnik wysokości nosa - 41.22; wskaźnik nosowy - 59.26; kolor skóry - 12 w skali von Luschana (przedramię);  kolor oczu - 5; kolor włosów - ciemne

Określony w pracy: Stolarczyk H., Charakterystyka typów antropologicznych Cyrenajki, Zeszyty Naukowe UŁ. Nauki Matematyczne-Przyrodnicze. Seria II, zeszyt 44, 1971, s. 107-139, opartej na materiale Puccioniego właśnie

Rasa śródziemnomorska (E) - Libia, Cyrenajka

Typ śródziemnomorski (E)

 

 Przykłady z prac autorów zagranicznych, pod względem wymiarów i pigmentacji pasujące do charakterystyki danego typu:

 

Przykład 7. Körner T., Bericht über rassenkundliche Untersuchungen in Lakonien als Beitrag zu einer Rassenkunde Griechenlands, Zeitschrift für Morphologie und Anthropologie, Bd. 39, H. 1 (1940), s. 90-116

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost: 152 cm; wskaźnik główny 75.89; długość głowy: 195 mm; szerokość głowy: 148 mm; wskaźnik twarzy całkowity: 94.53;  kolor oczu (w skali Martina-Schulza) - 12 (średniobrązowe); kolor włosów - U

Rasa śródziemnomorska (E) - Grecja, Lakonia

ee-9030909344309

 

Przykład 8. Körner T., Bericht über rassenkundliche Untersuchungen in Monembasia und Areopolis an der Südküste des Peloponnes, Zeitschrift für Ethnologie 71. Jahrg., H. 1/3 (1939), s. 116-129

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

budowa: leptosomatyczna, kończyny smukłe; wskaźnik główny 79.45; wskaźnik twarzy całkowity - 91.04; wskaźnik nosowy - 59.26; szerokość żuchwy - 103 mm; kolor oczu (w skali Martina-Schulza) - 12 (średniobrązowe); kolor włosów - U

Rasa śródziemnomorska (E) - Grecja, Peloponez

ee-03203029309302

 

Przykład 9. Miszkiewicz B, Antropologische Struktur der Mazedonischen Bevölkerung [w:] Materiały i Prace Antropologiczne, 62, 1961

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 164;  wskaźnik główny: 77 (wydłużona głowa); wskaźnik twarzy całkowity: 89 (dość wąska); wskaźnik nosowy:  66 (dość wąski); 

kolor oczu:  5-6w skali Martina (piwne); kolor włosów - U (ciemnobrązowe)

Rasa śródziemnomorska (E) - Macedonia (Aromun / Wołoch)

Typ elementarny śródziemnomorski (E)

 

Przykład 10. Miszkiewicz B, Antropologische Struktur der Mazedonischen Bevölkerung [w:] Materiały i Prace Antropologiczne, 62, 1961

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 160.8;  wskaźnik główny: 74 (długa głowa); wskaźnik twarzy całkowity: 87 (dość wąska); wskaźnik nosowy:  60 (wąski); 

kolor oczu:  6-7w skali Martina (piwnozielonawe); kolor włosów - T (brązowe)

Rasa śródziemnomorska (E) - Macedonia

  Typ elementarny śródziemnomorski (E)

 

Przykład 11. Puccioni N., Antropometria delle genti della Cirenaica : Vol. II. Tabelle e tavole, 1936

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 144.5; wskaźnik główny 75.69; wskaźnik wys-dług. - 62.43;  wskaźnik wys-szer. - 82.48; wskaźnik jarzmowo-ciemieniowy - 89.78; wskaźnik twarzy całkowity - 95.12wskaźnik wysokości górnej wargi - 42.0 wskaźnik wysokości nosa - 48.71; wskaźnik nosowy - 52.63; kolor skóry - 22 w skali von Luschana (przedramię);  kolor oczu - 2; kolor włosów - ciemne

{/slider}

Rasa śródziemnomorska (E), Libia, Cyrenajka

Typ suborientalny (EK)

 

 Przykład 12. Schade H., Anthropologische Untersuchungen in Ostmazedonien und Kruševo, Anthropologischer Anzeiger Jahrg. 22, H. 3/4 (Dezember 1958), s. 283-306

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 161.6; wskaźnik główny 75.95; wskaźnik wys-dług. - 65.57;  wskaźnik wys-szer. - 86.33; wskaźnik twarzy całkowity - 88.97wskaźnik jarzmowo-żuchwowy - 76.37; wskaźnik wysokości nosa - 41.59; wskaźnik nosowy - 57.44kolor oczu (w skali Martina-Schulza) - 9 (jasnobrązowe); kolor włosów - T

Rasa śródziemnomorska (E) - Macedonia

typ śródziemnomorski (E)

 

Przykład 13. Schaeuble J., Anthropologische Studien in den sogenannten Colonias alemanas Südspaniens, Zeitschrift für Morphologie und Anthropologie, Bd. 48, H. 2 (Juni 1957), pp. 151-202

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 161; wskaźnik główny 73.2; wskaźnik twarzy całkowity - 89.5;  wskaźnik nosowy - 64.6;  kolor oczu - 13 w skali Martina-Schulza (brązowe); kolor włosów - W

Rasa śródziemnomorska (E) -  Hiszpania

typ-srodziemnomorski

 

Przykład 14. Schaeuble J., Anthropologische Studien in den sogenannten Colonias alemanas Südspaniens, Zeitschrift für Morphologie und Anthropologie, Bd. 48, H. 2 (Juni 1957), pp. 151-202

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 164.6; wskaźnik główny 77.1; wskaźnik twarzy całkowity - 86.5;  wskaźnik nosowy - 64;  kolor oczu - 12 w skali Martina-Schulza (brązowe); kolor włosów - X

Rasa śródziemnomorska (E) -  Hiszpania

typ śródziemnomorski

 

Przykład 15. Schaeuble J., Anthropologische Studien in den sogenannten Colonias alemanas Südspaniens, Zeitschrift für Morphologie und Anthropologie, Bd. 48, H. 2 (Juni 1957), pp. 151-202

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wzrost - 153.5; wskaźnik główny 77; wskaźnik twarzy całkowity - 85.3;  wskaźnik nosowy - 52;  kolor oczu - 12 w skali Martina-Schulza (jasnobrązowe); kolor włosów - W

Rasa śródziemnomorska (E) -  Hiszpania

typ śródziemnomorski

 

Materiał kostny

Przykład 1. Wokroj F., Fotografie 50 czaszek z Ostrowa Lednickiego omawianych na konferencji metodologicznej i typologicznej (album), Przegląd Antropologiczny, t. 21, z. 3, 1955

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wskaźnik główny: 68.3; wskaźnik twarzy całkowity - 93; wskaźnik górnotwarzowy - 52.7;  wskaźnik nosowy - 41.5; wskaźnik oczodołowy [mf] 78.6; wskaźnik wysokościowo-długościowy: 68.2; wskaźnik ciemieniowo-potyliczny: 81.1

Określony typologicznie w pracy: Michalski I., Metoda morfologiczna w zastosowaniu do określenia taksonomicznego materiału ludzkiego [w:] Przegląd Antropologiczny, t. XIX, Poznań 1953

Czaszka typu elementarnego  śródziemnomorskiego (E)

Czaszka typu  śródziemnomorskiego (E)

 

Przykład 2. Wokroj F., Fotografie 50 czaszek z Ostrowa Lednickiego omawianych na konferencji metodologicznej i typologicznej (album), Przegląd Antropologiczny, t. 21, z. 3, 1955

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wskaźnik główny: 72.8; wskaźnik twarzy całkowity - 94.8; wskaźnik górnotwarzowy - 55.2;  wskaźnik nosowy - 49.2; wskaźnik oczodołowy [mf] 68.7; wskaźnik wysokościowo-długościowy: 71.7; wskaźnik ciemieniowo-potyliczny: 76.3

Określony typologicznie w pracy: Michalski I., Metoda morfologiczna w zastosowaniu do określenia taksonomicznego materiału ludzkiego [w:] Przegląd Antropologiczny, t. XIX, Poznań 1953

Czaszka typu elementarnego  śródziemnomorskiego (E)

EE-20150227 175754

 

Przykład 3. Wokroj F., Fotografie 50 czaszek z Ostrowa Lednickiego omawianych na konferencji metodologicznej i typologicznej (album), Przegląd Antropologiczny, t. 21, z. 3, 1955

wskaźniki, wymiary i cechy opisowe danego osobnika

wskaźnik główny: 66.8; wskaźnik twarzy całkowity - 90.6; wskaźnik górnotwarzowy - 52.1;  wskaźnik nosowy - 44.4; wskaźnik oczodołowy [mf] 79.5; wskaźnik wysokościowo-długościowy:71.4; wskaźnik ciemieniowo-potyliczny: 87.2

Określony typologicznie w pracy: Michalski I., Metoda morfologiczna w zastosowaniu do określenia taksonomicznego materiału ludzkiego [w:] Przegląd Antropologiczny, t. XIX, Poznań 1953

Czaszka typu elementarnego  śródziemnomorskiego (E)

ee-43434343

 

Menu portalu